Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej – szkolna jednostka pancerna Polskich Sił Zbrojnych.
Formowanie w składzie PSZ w ZSRR
Ośrodek Organizacyjny Broni Pancernej 20 września 1941 mjr Stanisław Szostak, dowódca Broni Pancernej w ZSSR, przedstawił obszerny plan szkolenia jednostek pancernych, w którym proponował utworzenie Ośrodka Wyszkolenia Broni Pancernej i Motorowej przy sowieckiej Szkole Czołgów w Saratowie. Projekt został zatwierdzony przez dowódcę Polskich Sił Zbrojnych w ZSSR gen. dyw. Władysława Andersa i przedstawiony władzom sowieckim w Moskwie. Zgody na ten plan nie uzyskano. Wtedy mjr Szostak na własną rękę nawiązał kontakt z płk. Dmitrijem A. Roganinem, komendantem 1 Saratowskiej Szkoły Broni Pancernej, z planem szkolenia organizujących się oddziałów czołgów na sprzęcie szkoły. Płk Roganin przechylnie odniósł się do planu, ale nigdy nie uzyskano zgody na ten plan z Okręgu Wojskowego w Uljanowsku. Na początku stycznia 1942 gen. dyw. Władysław Anders wydał rozkaz o dalszej rozbudowie wojska polskiego w ZSSR. Dowództwo rozpoczęło przygotowania do przejścia jednostek pancernych na etaty brytyjskie i mjr Szostak, rozkazem L.dz.150/Tjn./Br.Panc./42 z 15 stycznia, nakazał formowanie Ośrodka Organizacyjnego Broni Pancernej w miejscowości Karabałty:
dowódca kpt. Bronisław Rafalski, zastępca kpt. Kazimierz Rosen-Zawadzki.
Bazę miały stanowić 5 i 6 Batalion Pancerny, które przemianowano na 1 i 2 bataliony pancerne oraz dodatkowo utworzono kompanię warsztatową i kompanię łączności, a także rozpoczęto formowanie batalionu szkolnego.
Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej 15 lutego 1942 rozpoczęto formować w oparciu OOBPanc Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej komendantem został mjr Stefan Felsztyński, zastępcą komendanta rtm. Tadeusz Tchórzecki, a dyrektorem nauk kpt. Józef Żymierski. W pierwszym okresie na kwaterowanie Centrum wyznaczono wioskę Kainda. Działalność rozpoczęto 15 lutego 1942. W CWBPanc rozpoczęto przygotowania do przeprowadzenia: kursu aplikacyjnego dla oficerów, kursu dowódców plutonu broni pancernej (dla podchorążych broni pancernej z 1939), dodatkowo włączono istniejącą: Szkołę Podchorążych Rezerwy Broni Pancernej (komendant kpt. M. Mieczkowski). Ponadto rozpoczęto formować w celu zabezpieczenia działań kompanię ćwiczebno-gospodarczą oraz zawiązek kompanii warsztatowej. Jako zawiązek Centrum otrzymało 27 oficerów i 128 szeregowych. Żołnierze organizowanego CWBPanc wywodzili się z OOBPanc.
Po 26 marca nastąpiła ewakuacja broni pancernej do Iranu przez port w Krasnowodsk i Pahlevi.
Na terenie Środkowego Wschodu Po ewakuacji na Środkowy Wschód poprzez Teheran i Ahwaz następnie przez port Abadan, drogą morską przez Aden do Suezu, skąd koleją do Palestyny przez El Quantara, Gaza do Rehovot. Następnie 14 maja transportem samochodowym przybyło do Gedery Hill 69 i Beit-Girgia. Na miejscu razem z Ośrodkiem Organizacyjnym Broni Pancernej, które przeformowano w 1 batalion czołgów Wojska Polskiego na Środkowym Wschodzie stacjonowało Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej. Razem z 1 bcz przeszło do Egiptu i weszło w skład odwodów brytyjskiej Armii Nilu, wraz z 1 batalionem rozpoczęto szkolenie i zajęcia praktyczne. Po kilku tygodniach powróciło z Egiptu do Palestyny i weszło w skład formowanej 2 Brygady Czołgów.
Rozkazem organizacyjnym w dniu 4 kwietnia 1942, Naczelny Wódz zarządził utworzenie 2 Brygady Czołgów. Dowódca brygady gen. Gustaw Paszkiewicz ustalił początkowy skład brygady i obsadę stanowisk dowódcówRozkaz z 14 listopada 1942. Przy brygadzie funkcjonowało Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej, a następnie w listopadzie 1942 Centrum weszło w skład Centrum Wyszkolenia Armii jako Ośrodek Wyszkolenia Motorowego i Broni Pancernej pod dowództwem mjr. Szostaka. W tym okresie ilość sprzętu szkoleniowego była znikoma. Nawet kilka lekkich czołgów włoskich ściągnięto własnymi środkami z pola walk w Północnej Afryce. Szkolenie odbywało się bardzo powoli ze względu na upały. Dopiero w październiku 1943 otrzymano pełne etatowe uzbrojenie (czołgi typu Sherman) na szkolenie 2 Brygady Pancernej. Całokształt wyszkolenia pancernego w 2 Brygadzie Czołgów/Pancernej prowadził Ośrodek Wyszkolenia Broni Pancernej. Od marca 1944 Ośrodek stacjonował w San Basilio i Materze i wszedł w skład Ośrodka Zapasowego Broni Pancernej (rozkaz gen. Andersa z 15 kwietnia 1944). Nazwę Ośrodka zmieniono 6 sierpnia na 7 pułk pancerny. Obsada personalna i struktura organizacyjna komendant
mjr Stefan Felsztyński mjr/ppłk Stanisław Szostak
zastępca komendanta
kpt. Józef Żymirski
Struktura organizacyjna
Komenda Dyrektor Nauk + wykładowcy (taktyka, łączność, sprzęt saperski, jazda samochodem, wychowanie fizyczne, terenoznawstwo, lotnictwo, sprzęt motorowy, wyszkolenie strzeleckie) kwatermistrz lekarz kapelan kursy aplikacyjny oficerów dowódców plutonów oficerów technicznych szkoła podchorążych podoficerska kompania ćwiczebna.
Przypisy
Bibliografia A. Suchcitz, M. Wroński: Barwa Pułku 7 Pancernego- zarys monograficzny. Wydawnictwo Instytutu Tarnogórskiego. Tarnowskie Góry 2002
Kategoria:Jednostki szkolne Wojska Polskiego Kategoria:Wojska pancerne Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Szkolnictwo Polskich Sił Zbrojnych