83 Pułk Strzelców Poleskich im. Romualda Traugutta (83 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego. thumb Formowanie pułku i zmiany organizacyjne 16 lipca 1920 roku w Grupie został sformowany 2 Syberyjski pułk piechoty. 14 października 1921 roku oddział został przemianowany na 83 Syberyjski pułk piechoty, a 10 marca 1922 roku na 83 pułk piechoty.
Kawalerowie Virtuti Militari
40x40px|left Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari za wojnę 1918–1920por. Wincenty Bąkiewiczsierż. Franciszek Bogacewiczpor. Kazimierz Cybulskikpt. Antoni Cieszkowskipor. Stanisław Galińskippor. Jan Gołubskippor. Eugeniusz Idzikowski nr 7733ppor. Michał Janczewskippor. Arnold Jaskowskisierż. Michał Kadelapor. Antoni Kamiński nr 7734kpt. Aleksander Kierskippor. Jan Nałęcz-Koniuszewski nr 7761śp. kpt. Kazimierz Konieczny nr 7701kpr. Lucjan Maciejewskiś.p. kpt. Józef Miłkowskippor. Feliks Minkiewiczś.p. ppor. Eugeniusz Prantl nr 3788kpt. Wilhelm Popelkapor. Ignacy Rogowskiplut. Czesław Szczerbo-Niefiedowiczkpt. Włodzimierz Scholze-Srokowskisierż. Wiktor Schwichtenbergkpt. Bronisław Szczyradłowskippor. Feliks Terpiłowskiszer. Bolesław Tesarzplut. Józef Olszewskist. szer. Stanisław Widawskimjr Józef Werobejppor. Jan Wysockiplut. Witold Zaniewskipor. Franciszek Żebrowskikpt. Stanisław II Stankiewicz nr 3786
Pułk w okresie pokoju 200px|left thumb|Brama koszar 83 pułku piechoty w Kobryniu thumb|Dekoracja byłych oficerów Brygady Syberyjskiej przez marszałka Józefa Piłsudskiego 16 lipca 1922 r. Pułk stacjonował w garnizonie Kobryń, na terenie Okręgu Korpusu Nr IX. Wchodził w skład 5 Dywizji Strzelców Polskich (1919–1920), Brygady Syberyjskiej (1920–1921) i 30 Poleskiej Dywizji Piechoty (1921–1939).
19 maja 1927 roku Minister Spraw Wojskowych, marszałek Polski Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził dzień 14 sierpnia, jako datę święta pułkowegoDziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 16 z 19 maja 1927 roku, poz. 174..
Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 83 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych. Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939StanowiskoStopień, imię i nazwiskoDowództwo, kwatermistrzostwo i pododdziały specjalnedowódca pułkupłk dypl. Adam Tadeusz NadachowskiI z-ca dowódcyppłk Władysław Sewerynadiutantkpt. Stefan Szerardstarszy lekarzmjr dr Hipolit Gibińskimłodszy lekarzvacatII z-ca dowódcy (kwatermistrz)mjr Michał Leszczakoficer mobilizacyjnykpt. Wiktor Górskiz-ca oficera mobilizacyjnegokpt. Piotr Kabataoficer administracyjno-materiałowykpt. adm. (piech.) Feliks Aleksander Pawłowskioficer gospodarczypor. int. Jan Wojasoficer żywnościowypor. adm. (piech.) Wacław Stelmaszczukoficer taborowypor. tab. Leon Alojzy Nowerskikapelmistrzpor. adm. (kapelm.) Jan Węgrzyndowódca plutonu łącznościpor. Leon Nowakowskidowódca plutonu pionierówpor. Stanisław Włodzimierz Sywuladowódca plutonu artylerii piechotypor. art. Bronisław Makowskidowódca plutonu ppanc.por. Zygmunt Dmitrukdowódca oddziału zwiadupor. Stanisław MaksimowiczI bataliondowódca batalionumjr Stefan Gieranowskidowódca I kompaniipor. Antoni Bierońdowódca plutonuppor. Jan Bąkdowódca 2 kompaniikpt. Tadeusz Jan Nowakowskidowódca plutonuppor. Bronisław Szejkodowódca plutonuppor. Henryk Miedzowskidowódca 3 kompaniikpt. Kazimierz Slizewiczdowódca plutonuppor. Franciszek Bolesław Magieradowódca plutonuppor. Stanisław Józef Janczakdowódca 1 kompanii kmkpt. Henryk Toberdowódca plutonupor. Remigiusz Gordondowódca plutonuppor. Józef SochaII bataliondowódca batalionumjr Stanisław II Kalinowskidowódca 4 kompaniipor. Klemens Kaczorowskidowódca 5 kompaniikpt. Czesław Barańskidowódca plutonuppor. Stanisław Wójcikdowódca plutonuppor. Stanisław Marian Ostaszewskidowódca 6 kompaniipor. Witold Zamiechowskidowódca plutonuppor. Waldemar Drejerdowódca 2 kompanii kmkpt. Władysław Sroczyńskidowódca plutonupor. Zygmunt Mikołajewskidowódca plutonuppor. Stanisław BarzdoIII bataliondowódca batalionumjr Mieczysław Edmund Olęderczykdowódca 7 kompaniikpt. Kazimierz Stanisław Radydowódca plutonuppor. Wiktor Bielowiczdowódca 8 kompaniikpt. Jan Tyczynodowódca plutonuppor. Kazimierz Wagnerdowódca 9 kompaniikpt. Antoni Krzysztoporskidowódca plutonupor. Jerzy Tadeusz Kokińskidowódca plutonuppor. Jan Tadeusz Bergierdowódca 3 kompanii kmp.o. por. Adam Szubana kursiepor. Józef Szkutaodkomenderowanypor. Eugeniusz ŚmiałowskiDywizyjny Kurs Dla Podoficerów Nadterminowych 30 DPdowódcakpt. Marian Scisłowskidowódca plutonupor. Karol Kucharczyk83 obwód przysposobienia wojskowego „Kobryń”kmdt obwodowy PWkpt. adm. (piech.) Franciszek Pietrzkiewiczkmdt powiatowy PW Kobryńppor. kontr. piech. Bernard Dietrichkmdt powiatowy PW Drohiczynpor. kontr. piech. Stanisław Mrozek
Kampania wrześniowa thumb|Pułk walczył w składzie 30 DP W kampanii wrześniowej 1939 walczył w składzie macierzystej dywizji (Armia „Łódź”).
Kawalerowie Virtuti Militari Po zakończeniu walk, były dowódca Armii „Łódź” – gen. dyw. Juliusz Rómmel w „Rozkazie pochwalnym dla 30 Dywizji Piechoty” nadał order Virtuti Militari IV klasy płk. dypl. Adamowi Nadachowskiemu i mjr. Mieczysławowi Olęderczykowi, order Virtuti Militari V klasy: mjr. Stefanowi Gieranowskiemu i mjr. Stanisławowi Kalinowskiemu. Ponadto dowódca armii do dyspozycji dowódcy 83 pułku piechoty przekazał 30 orderów Virtuti Militari V klasy dla żołnierzy pułku.
Symbole pułku Chorągiew/ sztandar pułku
7 czerwca 1923 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski dekretem L. 692.23 zatwierdził chorągiew 83 ppDziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 43 z 13 listopada 1923 roku, poz. 555..
14 sierpnia 1923 roku w Kobryniu biskup polowy Stanisław Gall wręczył pułkowi chorągiew ufundowaną przez społeczeństwo ziemi słonimskiej. Sztandar zaginął w niewyjaśnionych okolicznościach już po wojnie.
Według innej wersji, na rozkaz generała Cehaka sztandar pocięto na 8 części które wręczono por. Krajewskiemu, por. Nowakowskiemu, por. Zamiechowskiemu, ppor. Kawebergowi, ppor. Potockiemu (dwie części), st. sierż. Ratajowi i plut. Pawlaczykowi. W listopadzie 1939 czterej oficerowie postanowili pozostawić swoje części sztandaru w Białej Podlaskiej u por. Władysława Andrzejczaka przy Brzeskiej 36. 28 lipca 1959 por. Andrzejczak wydobył części sztandaru ze schowka, a 5 sierpnia przedstawiciele 83 pułku przekazali 4 części do Muzeum Wojska Polskiego. 28 sierpnia piątą część sztandaru przekazał do Muzeum starszy sierżant Józef Rataj.
Odznaka pamiątkowa
8 listopada 1928 roku Minister Spraw Wojskowych, marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 83 ppDziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 31 z 8 listopada 1928 roku, poz. 338.. Odznaka o wymiarach 40x40 mm ma kształt równoramiennego krzyża o ramionach pokrytych zieloną emalią. Na środku umieszczona jest tarcza ze srebrnym godłem wz. 1927, okolona biało emaliowanym kołem z napisem „DLA CIEBIE POLSKO” i „DLA TWOJEJ CHWAŁY”. Na ramionach krzyża wpisano: pierwotną nazwę pułku „2 SYB”, rok powstania „1918” i ustanowienia odznaki „1928” oraz obecny numer i inicjały „83.p.p.”. Ramiona krzyża złączone są odcinkami koła połączonymi z tarczą środkową złotymi literami „S”. Jednoczęściowa – oficerska, wykonana w srebrze, emaliowana. Wykonawcą odznaki był Wiktor Gontarczyk z Warszawy.
Strzelcy polescy
Dowódcy pułku kpt. / płk piech. Józef Werobej (VIII 1920 – 26 X 1931 → dyspozycja dowódcy OK IX) ppłk piech. Jan Aleksander Klein (26 X 1931 – 1936 → komendant PKU Tarnopol) ppłk dypl. Adam Nadachowski (1936 – 1939)
Zastępcy dowódcy pułku (od 1938 roku – I zastępca dowódcy) mjr piech. Kazimierz Tadeusz Majewski (10 VII 1922 – IV 1928 → zastępca dowódcy 73 pp) ppłk piech. Franciszek Sobolewski (IV 1928 – III 1930 → komendant PKU Łódź Miasto I) ppłk piech. Marian Hyla (31 III 1930 – 23 III 1932 → komendant PKU Słonim) ppłk piech. Andrzej Bogacz (od 23 III 1932) ppłk piech. Władysław Seweryn (1939)
Żołnierze 83 pułku piechoty - ofiary zbrodni katyńskiej Biogramy ofiar zbrodni katyńskiej znajdują się między innymi w bazach udostępnionych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Muzeum KatyńskieMuzeum Katyńskie – Księgi Cmentarne.. Nazwisko i imięstopieńzawódmiejsce pracy przed mobilizacjązamordowany Bielecki Romanppor. rez.inżynier leśnikCharkówGibiński Hipolitmjr dr. n. med.żołnierz zawodowyCharkówHass ZbyszkoKsięgi Cmentarne – wpis 1170ppor. rez.prawnik, mgrKatyńKotlarski Telesforppor. rez.handlowiecPolskie Kopalnie Skarbowe w ChorzowieCharkówKozłowski Adamppor. rez.prawnikpraktyka w WarszawieKatyńLemisiewicz Janppor. rez.technolog elektrykKatyńMatula Ludwik ppor. rez.prawnik, mgrZakład Ubezpieczeń SpołecznychCharkówMichałowski Wacławppor. rez.ekonomistaCharkówMścichowski Franciszekpor. rez.urzędnikinspektor samorządowyKatyńOlas Felikskpt. rez.KatyńSałek Stanisławppor. rez.inżynier rolnikCharkówSzweryn Antonippor. rez.nauczycielSzkoła Rolnicza w TorokaniachCharkówWęgrzyn Janporucznikżołnierz zawodowykapelmistrz 83 ppKatyńWitkowski Marian ppor. rez.nauczyciel, mgrSem. dla Wych. Przedszk. w WarszawieKatyń
Upamiętnienie
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Pułki piechoty II Rzeczypospolitej typu I Kategoria:Polskie pułki piechoty z okresu kampanii wrześniowej Kategoria:Polskie jednostki piechoty rozwiązane w 1939 Kategoria:Polskie pułki piechoty z okresu wojny polsko-bolszewickiej Kategoria:Jednostki z tradycjami Armii Polskiej we Francji Kategoria:Jednostki wojskowe imienia Romualda Traugutta Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Kobryniu Kategoria:Piechota 30 Poleskiej Dywizji Piechoty