Czajniczek Russella, nazywany także niekiedy kosmicznym czajniczkiem (od ) – wyimaginowany obiekt, wymyślony przez brytyjskiego filozofa Bertranda Russella, mający stanowić pewien przykład, służący jednocześnie jako argument za tym, że ciężar dowodu (dowodu mającego dowodzić istnienia określonego obiektu) powinien (dla zachowania zdrowego toku dyskusji oraz także toku retoryki, w ogóle) spoczywać na osobie, która sama w pierwszej kolejności właśnie, zaczęła postulować o istnieniu określonego obiektu.
Obiekt ten został wyobrażony przez Russella w odpowiedzi na spotykane w jego czasach stanowisko, że to właśnie sceptyk (wyrażający swoją wątpliwość względem postulatów określonej religii), musi dowieść nieprawdziwości niefalsyfikowalnych postulatów religii — nie zaś sam postulujący, dowieść prawdziwości swoich postulatów religijnych (tak jak to właśnie powinno być zdaniem Russella).
Oryginalny fragment
Analogia ta została zaprezentowana przez Russella w artykule Is There a God?, zamówionym (lecz nigdy niewydanym) przez magazyn „Illustrated” w 1952 roku:
Odniesienia w kulturze
W 2003 roku wątek czajniczka został rozwinięty, przez brytyjskiego publicystę Richarda Dawkinsa, w książce „Kapłan diabła”:
Zobacz też Argumentum ad ignorantiam Ciężar dowodu Richard Dawkins Niewidzialny Różowy Jednorożec Latający Potwór Spaghetti
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Argumenty przeciw wierze w Boga Kategoria:Epistemologia Kategoria:Sceptycyzm naukowy Kategoria:Eksperymenty myślowe w filozofii