Marin Mersenne (ur. 8 września 1588 w pobliżu Oizé, zm. 1 września 1648 w Paryżu) – francuski duchowny katolicki i uczony: teolog, filozof, matematyk i teoretyk muzyki; członek zakonu minimitów.
W matematyce zajmował się m.in. teorią liczb.
Życiorys Nauki pobierał w Le Mans i sławnym kolegium jezuickim w La Flèche, gdzie zawarł wieloletnią przyjaźń z Kartezjuszem, który także był uczniem tej szkoły. Do nowicjatu minorytów wstąpił w 1611 w podparyskiej miejscowości Nigeon. W latach 1614–1620 był profesorem filozofii w Nevers.
Prowadził ożywioną korespondencję naukową, m.in. z Fermatem i Pascalem a zwłaszcza ze swoim przyjacielem Kartezjuszem. Potępiał poglądy Różokrzyżowców przeciwstawiając się „nauce tajemnic i sekretów” na rzecz nieskrępowanej wymiany poglądów pomiędzy uczonymi. Postulował aby opracować encyklopedię służącą wszystkim pokoleniom.
W dziele Cogitata Physico-Mathematica z 1644 roku napisał, że liczby postaci (nazywane dziś liczbami Mersenne’a) są pierwsze dla n = 2, 3, 5, 7, 13, 17, 19, 31, 67, 127, 257. Dopiero później wykazano, że twierdzenie to jest nieprawdziwe dla n = 67 i 257. Jeżeli Mersenne miał na myśli twierdzenie: liczba jest pierwsza dla n będącego liczbą pierwszą, to nie uwzględnił on liczb n = 61, 89, 107.
Interesował się także optyką, mechaniką i akustyką. Wyznaczył długość wahadła sekundowego. Jako pierwszy zmierzył prędkość dźwięku w powietrzu (opisał to w Harmonie universelle), uzyskując (w przeliczeniu) wynik ok. 450 m/s, wyższy o przeszło 100 m/s od prędkości rzeczywistej. Te badania kontynuował Joseph Sauveur.
Jego nazwiskiem nazwano krater Mersenius znajdujący się na Księżycu.
Dzieła Główne dzieła Mersenne’a to: Quaestiones celeberrimae in Genesim (Paris, 1623) – pismo skierowane przeciw ateistom i deistom, które, podobnie jak wiele innych dzieł Mersenne’a, ukazało się drukiem tylko we fragmentach. L'impiété des déistes et des plus subtils libertins découverte et réfutée par raisons de théologie et de philosophie (Paris, 1624) La vérité des sciences contre les sceptiques et les pyrrhoniens (Paris, 1625) Questions theólogiques, physiques, morales et mathématiques (Paris, 1634) Questions inouïes, ou récréations des savants (Paris, 1634); Les mécaniques de Galilée (Paris, 1634) – przekład z włoskiego Harmonie universelle, contenant la théorie et la pratique de la musique (Paris, 1636–7) Nouvelles découvertes de Galilée i Nouvelles pensées de Galilée sur les mécaniques (Paris, 1639) – przekłady Cogitata physico-mathematica (Paris, 1644) Euclidis elementorum libri, Apollonii Pergæ conica, Sereni de sectione coni, etc. (Paris, 1626) – wybór przekładów tekstów matematyków starożytnych, wydany ponownie z różnymi dodatkami pt. Universae geometriae mixtaeque mathematicae synopsis (Paris, 1644)
Przypisy Artykuły W świecie fal s. 6 ; Dźwięk
Linki zewnętrzne F. Marini Mersenni ordinis minim. Harmonicorvm libri in qvibvs agitvr de sonorvm natvra, cavsis et effectibvs... w bibliotece Polona
Mersenne, Marin (1588–1648) , Routledge Encyclopedia of Philosophy, rep.routledge.com [dostęp 2023-05-10].
Kategoria:Francuscy minimici Kategoria:Francuscy matematycy XVII wieku Kategoria:Francuscy teoretycy liczb Kategoria:Francuscy fizycy XVII wieku Kategoria:Francuscy teolodzy katoliccy Kategoria:Filozofowie francuskojęzyczni Kategoria:Filozofowie nowożytni Kategoria:Francuscy teoretycy muzyki Kategoria:Urodzeni w 1588 Kategoria:Zmarli w 1648 Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami typów liczb Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami kraterów na Księżycu