Tinka Kurti właśc. Tinka Thani (ur. 17 grudnia 1932 w Sarajewie) – albańska aktorka. Jedna z najbardziej znanych aktorek albańskich w okresie rządów Envera Hodży. W ciągu 60 lat swojej kariery scenicznej zagrała w 167 sztukach teatralnych.
Życiorys Była najstarszym z czwórki dzieci Albańczyka Dedë Kolë Thaniego i węgierskiej aktorki i piosenkarki Elisabet von Balinda. Ukończyła szkołę podstawową w Sarajewie, a w 1945 wraz z rodziną wyemigrowała z Sarajewa do albańskiej Szkodry. W tym mieście także spędziła większość swojego życia. W 1947 roku usunięto ją ze szkoły artystycznej w Tiranie (Liceu Artistik) po trzech miesiącach nauki (jak sama twierdzi, za „zbyt liberalne poglądy”) i na tym zakończyła swoją edukację. W wieku 16 lat została dostrzeżona przez reżysera Andreę Skanjetiego i zadebiutowała na scenie teatralnej, odgrywając drugorzędną rolę w przedstawieniu Dasma Shkodrane (Wesele w Szkodrze). Rok później dołączyła do zespołu Teatru Migjeni w Szkodrze, gdzie grała główne role w dramatach albańskich i rosyjskich (Czechow, Gogol).
W 1958 roku jeszcze nieznana szerszej publiczności zadebiutowała w filmie Tana, u boku znanego już ze scen albańskich i z filmu Skanderbeg – Naima Frashëriego. Tytułowa rola w filmie oznaczała dla niej początek wielkiej kariery. Wystąpiła w 30 filmach fabularnych. Wśród najbardziej znanych filmów, w których wystąpiła warto wymienić: rolę matki w Yjet e netëve të gjata (Gwiazdy długich nocy, 1972), Ciotki w Cifti i lumtur (Szczęśliwe małżeństwo, 1975), czy też senioriny Mancini w filmie Vajzat me kordele të kuqe (Dziewczęta z czerwonymi kokardami, 1978).
Za swoje role otrzymała najwyższe albańskie nagrody, którymi honorowano artystów, w tym Artysty Ludu (alb. Artist i Popullit). Została też odznaczona Orderem Nderi i Kombit. Jej imię przyjął teatr albański działający w szwedzkim Malmö, kina w Tiranie i w Durrësie, a także szkoła we wsi Lekbibaj.
Była mężatką (mąż Palok Kurti, zm. 1997), miała syna Zefa (zm. 2018). W 2003 roku reżyser albański, Esat Teliti, nakręcił film dokumentalny „Tinka”, poświęcony postaci aktorki.
Role filmowe 1958: Tana jako Tana 1970: Guximtarët jako matka Ilira 1972: Yjet e neteve te gjata jako matka 1973: Operacioni Zjarri jako Mrika 1975: Lumë drite jako Halla 1975: Cifti i lumtur jako ciotka 1975: Ne fillim te verës jako matka Very 1976: Thirrja jako Mrika 1978: Gjeneral gramafoni jako matka Halita 1978: Vajzat me kordele të kuqe jako seniorina Mancini 1979: Emblema e dikurshme jako Patra 1979: Ne vinim nga lufta jako Arshia 1980: Mëngjeze të reja jako służąca lekarza 1980: Nusja jako żona Dema 1981: Qortimet e vjeshtës jako matka Kujtima 1981: Si gjithë të tjerët jako dyrektorka 1982: Besa e kuqe jako Dila 1982: Rruga e lirise jako matka Sania 1985: Hije që mbeten pas jako matka Agrona 1987: Në emër të lirisë jako matka 1987: Telefoni i një mëngjesi 1988: Flutura ne kabinen time jako Marta 1988: Misioni pertej detit 1989: Edhe kështu edhe ashtu jako nauczycielka śpiewu 1990: Balada e Kurbinit jako matka Dardiego 1990: Unë e dua Erën jako doktor Keti 1991: Vdekja e kalit jako matka Meri 1993: Zemra e nënës jako babka 1998: Dasma e Sakos jako Meja 1998: Nata jako babka 2006: Etjet e Kosovës jako pielęgniarka 2008: Mira jako Dija 2009: Ne dhe Lenini jako Kristina 2009: Familjet (serial telewizyjny) 2009: Gjallë! jako babka Fatimy 2012: Në kërkim te kujt jako Lumja 2014: Bota jako Noje 2015: De l'autre côté de la mer jako babka
Polacy o aktorce Byłem raz (mianowicie w Shkoder) na współczesnej farsie obyczajowej pt. Lokatorzy z szóstej klatki schodowej. Czołową rolę w tej uroczej komedii pióra Kina Dushi grała Tinka Kurti – znakomita aktorka i równocześnie najjaśniejsza gwiazda albańskiego ekranu.
Przypisy
Bibliografia Tinka Kurti: Përfundova rastësisht në skenë, rozm. Lindita Çela, Gazeta Ballkan 1 IV 2004. Tinka Kurti, Shkela cdo bestytni per puthjen e pare te filmit shqiptar (wywiad), Shekulli 5 I 2008.
Kategoria:Artyści Ludu (Albania) Kategoria:Albańskie aktorki filmowe Kategoria:Albańskie aktorki teatralne Kategoria:Ludzie urodzeni w Sarajewie Kategoria:Ludzie związani ze Szkodrą Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Odznaczeni Orderem Nderi i Kombit