Ryzyko względne, RR (od ) – iloraz prawdopodobieństwa wystąpienia danego skutku w grupie eksperymentalnej, w której zastosowano określoną interwencję (np. zabieg chirurgiczny lub terapię badanym lekiem), i tego prawdopodobieństwa w grupie kontrolnej. Ryzyko względne odnosi się do związków przyczynowo-skutkowychSłownik EBM, hasła HR, RR, Polski Instytut Evidence Based Medicine [dostęp 09.03.2012] i oznacza część ryzyka pozostałą po interwencji.
Szacowanie efektu interwencji (manipulacji eksperymentalnej) opiera się zwykle na mierze definiowanej jako współczynnik ryzykaW. Fendler, J. Chałubińska, W. Młynarski, Techniki analizy przeżycia stosowane w onkologii — założenia, metodyka i typowe problemy interpretacyjne, „Onkologia w Praktyce Klinicznej”, tom 7 nr 2 z 2011, s. 94; Serwis „Via Medica” [dostęp 09.03.2012] (HR, od ang. hazard ratio), inaczej hazard względny – dlatego w publikacjach medycznych opisujących postępowanie kliniczne prowadzone według zasad medycyny opartej na faktach (EBM) bardzo często synonimem ryzyka względnego jest HR, gdyż pod względem interpretacyjnym jest to pojęcie analogiczne do RR (ściślej mówiąc, ryzyko względne jest stosunkiem wskaźników hazardu).
Nieco innym pojęciem jest współczynnik ryzyka, oznaczającego funkcję ryzyka w czasie. Określenie stosowane jest także w analizie przeżycia przy budowaniu tablic trwania życia lub krzywych przeżywalnościHasła: Stosunek hazardów, HR; Ryzyko względne, RR, Portal Rodzinni on-line [dostęp 09.03.2012].
Przykład Badano ryzyko względne zachorowania na raka płuc w dwóch grupach uczestników: palących tytoń i niepalących tytoniu. Niech a oznacza liczbę chorych w grupie palących, b liczbę chorych w grupie niepalących, m i n odpowiednio liczebność obu grup.
Grupa Liczebność Chorych Ogółem Palący1888 Niepalący2136
Dla przykładu a = 18, m = 88, b = 2, i n = 136 (tabela).
Prawdopodobieństwo zachorowania na raka płuc wśród palaczy było 20,45%, a wśród niepalaczy 1,47%. Ryzyko względne (hazard względny) zachorowania na raka związanego z paleniem tytoniu wynosi
co oznacza, że palacze (w przykładzie) są czternastokrotnie bardziej narażeni na raka płuc niż pozostali.
Przypisy
Kategoria:Statystyka Kategoria:Medycyna oparta na faktach