Mokrski Piotr (wł. Piotr z Mokrska zwany Jelito)Przydomek Jelito dał początek zawołaniu Jelita (jednemu z trzech obok Nagody i Koźlerogi) używanemu w średniowieczu przez ród Jelitczyków. Data pierwszego zapisu tej nazwy, tj. rok 1328 koryguje legendę Długosza, w której zawołanie Jelita przypisał ranie legendarnemu Florianowi Szaremu w bitwie pod Płowcami herbu Jelita (ur. ok. 1280, zm. 1332–1333) – kasztelan małogoski, kasztelan wiślicki, kasztelan sandomierski, pierwszy znany ze źródeł dziedzic MokrskaPierwszą siedzibą Piotra Mokrskiego była budowla w Mokrsku Dolnym, obok trzynastowiecznego kościoła pw. Wniebowzięcia NMP, jeden z synów Piotra, Florian lub Klemens, wybudował okazalszą rezydencję na terenie obecnego Mokrska Górnego w ziemi sandomierskiej koło Jędrzejowa.

Rodzina . Piotr Jelito był ojcem Dziwisza z Węgleszyna, starosty łęczyckiego, Floriana Mokrskiego, biskupa krakowskiego i Piotr był zapewne starszym bratem Tomisława. Por. Polski Słownik Biograficzny, t.21, s. 606, wojewody krakowskiego i sandomierskiego.

thumb|350px|left|Ruiny zamku w Mokrsku Górnym (obecnie służące bocianom)

Kariera 15 maja 1306 – występuje po raz pierwszy u boku Władysława Łokietka w KrakowieW maju 1306 Władysław Łokietek zajął Wawel, ale samo miasto Kraków pozostawało w rękach wójta Alberta. W sierpniu tego roku, na wieść o śmierci Wacława III wójt Albert poddał Kraków Władysławowi Łokietkowi, jako kasztelan małogoskiod kiedy urząd ten piastuje nie wiadomo, którym jest do końca 1310 roku, 1 września 1306 – uczestniczy w uroczystej elekcji Łokietka na księcia krakowsko-sandomierskiego. Przywiesza swą pieczęć do wystawionych z tej okazji przywilejów dla miasta Krakowa i katedry, 1307 – jest świadkiem rozsądzenia sporu między Straszem z Końskich a biskupem krakowskim Janem Muskatą, który zostaje wygnany z Krakowa (chroni się na zamku w Lipowcu)arcybiskup gnieźnieński Jakub Świnka wytoczył Muskacie proces kanoniczny i w 1308 r. zaocznie zawiesił go w czynnościach biskupich 1308 – występuje w testacji trzech dokumentów książęcych dla klasztorów małopolskich, jest wierny polityce Władysława Łokietka i zapewne jak brat Tomisław podczas buntu wójta Alberta w 1312 staje po stronie księcia, 1315 - otrzymuje, hierarchicznie wyższą od małogoskiej, kasztelanię wiślicką, 8 grudnia 1316 – uczestniczy w zjeździe w Krakowie zaprzyjaźnionych z Łokietkiem książąt piastowskich, 1317 – awansuje na urząd kasztelana sandomierskiego, który piastuje do końca życia, uczestniczył zapewne w ogólnopolskich wiecach w 1318 w Sulejowiepodczas wiecu możnych i rycerstwa odbytego w czerwcu 1318 w Sulejowie przygotowano specjalną suplikę z prośbą do papieża o zgodę na koronację Łokietka na króla Polski i w 1319 w Żarnowie, po koronacji (20 stycznia 1320) Łokietka w Krakowie, należał do składu dostojników otaczających króla podczas publicznych wystąpień, 1330 – ostatnia wzmianka o Piotrze z Mokrska, jako żyjącym, dotyczy jego udziału na ogólnopolskim wiecu chęcińskim, w bulli papieża Jana XXII z 11 stycznia 1334 (wystawionej w interesie syna Mokrskiego Floriana) jest wspomniany jako nieżyjący, zmarł między 29 maja 1332 a 11 czerwca 1333tak pozwala datować analiza zmian na urzędach wywołanych jego zgonem.

Zobacz też Władysław Łokietek Florian Mokrski Kasztelani i starostowie małogoscy

Przypisy

Bibliografia Polski Słownik Biograficzny, t. XXI, s. 606

Linki zewnętrzne

Akt erekcji kościoła w Pacanowie w świetle źródeł historycznych

Kategoria:Kasztelanowie małogoscy (Księstwo Sandomierskie) Piotr