thumb|Grób Jerzego Sawickiego na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Jerzy Sawicki, właśc. Izydor Reisler, ps. Lex (ur. 23 stycznia 1910 w Gródku Jagiellońskim, zm. 5 czerwca 1967 w Brukseli) – polski prawnik, profesor uniwersytecki, karnista specjalizujący się w prawie karnym międzynarodowym, adwokat, prokurator Sądu Najwyższego oraz Najwyższego Trybunału Narodowego, felietonistaHasło "Jerzy Sawicki", [w:] Wielka encyklopedia PWN, t. 24, Warszawa 2004, s. 398..
Życiorys Pochodził z rodziny żydowskiej ze LwowaErich von dem Bach-Zelewski. Tatuś i „kanalia” na www.dw.com, gdzie ukończył prawo na Uniwersytecie Jana Kazimierza. W latach 1936–1941 praktykował jako adwokat we Lwowie. W okresie radzieckiej okupacji Lwowa był m.in. członkiem III Kolegium Adwokatów we Lwowie oraz szefem sekcji planowania Mięsnego Trustu Ukrainy.
Według Zbigniewa Błażyńskiego po 1941 Sawicki był agentem Gestapo w okupowanym przez Niemców Lwowie"Weźmy dla przykładu prokuratora Sawickiego. Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego miało w swoich aktach dowody, że Sawicki współpracował z Gestapo na terenie getta lwowskiego. Sawicki wiedział o istnieniu tych akt i to gwarantowało jego całkowite posłuszeństwo. Sprawa ta w końcu stała się głośna i Sawicki został zwolniony ze stanowiska prokuratora, ale zanim odszedł, zasłużył się aparatowi bezpieki" Por. Zbigniew Błażyński, Mówi Józef Światło. Za kulisami bezpieki i partii 1940–1955, słowo wstępne Jan Nowak Jeziorański, Warszawa 2003, s. 236. Według oficjalnych informacji, w tym czasie ukrywał się, pracując m.in. jako rzeźnik w rzeźni miejskiej we Lwowie. Według Zbigniewa Grabowskiego Izydor Reisler pomagał różnym ludziom uzyskać aryjskie papiery, wyjść z getta i ukrywać się.
Ze względu na swoje żydowskie pochodzenie od 1942 do 1944 ukrywał się w Kraśniku, w majątku państwa Teleżyńskich (konspiratorów ZWZ, NOW, a później NSZ), pod nazwiskiem Jerzy Biłobran. Wspólnie z nim zamieszkała Stefania Łobaczewska − jako jego siostra Stefania Biłobran. Związał się z PPR. W 1944 został zmuszony do ucieczki przed gestapo. Po wkroczeniu sowietów znalazł pracę jako wiceprokurator Prokuratury przy Sądzie Specjalnym w Lublinie.
W latach 1944–1953 był prokuratorem Sądu Najwyższego oraz Najwyższego Trybunału Narodowego ds. ścigania przestępców wojennych w Polsce. W latach 1945–1946 brał udział w pracach delegacji KRN na procesy norymberskie. Od 1946 z polecenia ministra sprawiedliwości Henryka Świątkowskiego podjął śledztwo dotyczące zbrodni na polskich oficerach w Katyniu, z zamiarem przypisania tej zbrodni Niemcom jako ludobójstwa. 26 stycznia 1946 w Norymberdze prowadził m.in. przesłuchanie Ericha von dem Bacha w ramach śledztwa przeciwko zbrodniarzom wojennym. Oskarżał w procesach przed Najwyższym Trybunałem Narodowym: Arthura Greisera (1946), Josefa Bühlera (1948) oraz załogi hitlerowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz.
W latach 1948–1950 był profesorem na Wydziale Prawa Uniwersytetu Łódzkiego, a od 1952 – na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Razem z Igorem Andrejewem i Leszkiem Lernellem był współautorem najważniejszego w okresie stalinizacji Polski podręcznika Prawo karne Polski Ludowej (1954). Uczniami Sawickiego byli m.in.: Leszek Kubicki i Lech Falandysz, który nazwał go swoim „mistrzem” „U profesora Gubińskiego i przy jego wydatnej pomocy zrobiłem i doktorat i habilitację. Przez krótki okres moim drugim mistrzem był profesor Jerzy Sawicki – słynny „Lex”. Postać niezwykle barwna i ciekawa, który swoim wyglądem przypominał raczej artystę niż profesora prawa.” [w:] Anna Kokocińska, Piotr Bałasz Pn, 20 stycznia 1997. Rozmowa z prof. Lechem Falandyszem. 19 stycznia 1955 został odznaczony Medalem 10-lecia Polski Ludowej – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/201 – na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego..
Zmarł w Brukseli, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera C 2-5-13).
Życie prywatne Syn Józefa Reislera i Barbary z domu Rosenbach. Był mężem Marii Franciszki z Argasińskich (1905–1997), z którą miał córkę.
Publikacje opracowanie Zbiór przepisów specjalnych przeciwko zbrodniarzom hitlerowskim i zdrajcom Narodu (1945) Zbiór przepisów specjalnych przeciwko zbrodniarzom hitlerowskim i zdrajcom narodu z komentarzem (1945; współautor) Ludobójstwo. Od pojęcia do konwencji 1933–1948 (1949) Prawo karne Polski Ludowej (1954; współautor) Socjalistyczna dyscyplina pracy w prawie karnym (1954) Od Norymbergi do układu paryskiego. Za kulisami niemieckiego rewizjonizmu (1955) Ochrona czci a wolność krytyki (1956) Przestępstwa przeciwko Państwu Ludowemu (1960) Siedem procesów przed Najwyższym Trybunałem Narodowym (1962; współautor) Przed trybunałem świata (1962; współautor) zbiór felietonów Sędziowie są omylni (1963) Alchemia prawa (1965) Ludzie i sprawy Norymbergi (1967; współautor)
Przypisy
Bibliografia Hasło „Jerzy Sawicki”, [w:] Wielka encyklopedia PWN, t. 24, Warszawa 2004, s. 398.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Gródku (obwód lwowski) Kategoria:Mieszkańcy getta lwowskiego Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy adwokaci Kategoria:Polscy karniści Kategoria:Polscy prokuratorzy Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Łódzkiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 1967 Kategoria:Polscy Żydzi ocalali z Zagłady