mały|Grobowiec Aleksandra Skrzyńskiego w Zagórzanach Aleksander Józef Skrzyński herbu Zaremba (ur. 19 marca 1882 w Zagórzanach, zm. 25 września 1931 w Ostrowie Wielkopolskim) – polski prawnik, polityk, hrabia, premier II RP. thumb|Tablica upamiętniająca Aleksandra Skrzyńskiego w Gorlicach
Życiorys Syn Adama i Oktawii z Tarnowskich.
Uczył się w C. K. III Gimnazjum w Krakowie, gdzie w 1900 ukończył VIII klasę i zdał egzamin dojrzałości (w jego klasie był m.in. Włodzimierz Zagórski). Studiował prawo, w latach 1900–1904 na Uniwersytecie Wiedeńskim, a w okresie 1904–1906 na Uniwersytecie Jagiellońskim. 6 lutego 1906 uzyskał stopień doktora praw. Po studiach pracował we Lwowie, następnie w starostwie w Gorlicach. Od 1908 pracował w służbie administracyjnej przy namiestnictwie galicyjskim, po czym wstąpił do austriackiej służby dyplomatycznej w ramach ministerstwa spraw zagranicznych. W 1912 został mianowany szambelanem na dworze cesarza Franciszka Józefa i przeniesiony do poselstwa w Hadze. Był attaché poselstwa w Watykanie, od 1912 pełnił funkcję sekretarza przy poselstwie w Berlinie i Paryżu. W 1914 został mianowany na stanowisko dyplomatyczne w Waszyngtonie, lecz po wybuchu I wojny światowej nie przyjął nominacji i został na własną prośbę urlopowany.
Podczas wojny służył w wojsku, awansował od stopnia szeregowca do podporucznika. Służył u boku generała Tadeusza Rozwadowskiego. W 1916 przeniesiony do rezerwy.
Zaangażował się w polskie życie polityczne w ramach konserwatywnego Stronnictwa Prawicy Narodowej. W czerwcu 1919 otrzymał nominację na posła w Bukareszcie. W rządzie Władysława Sikorskiego (1923) objął ministerstwo spraw zagranicznych. Po upadku rządu przebywał w Londynie. 27 lipca 1924 został ponownie powołany na urząd ministra spraw zagranicznych w rządzie Władysława Grabskiego. Na tym stanowisku podpisał 2 października 1924 w Genewie Protokół w sprawie pokojowego regulowania sporów międzynarodowych mający zapobiegać agresji. W kolejnym rządzie objął 20 listopada 1925 urząd premiera, który sprawował do 5 maja 1926. Po zamachu majowym odbył pojedynek z generałem Stanisławem Szeptyckim, który zarzucał mu współudział w przygotowaniu zamachu.
Po zakończeniu działalności dyplomatycznej i politycznej zajął się biznesem (przemysł drzewny).
Zmarł 25 września 1931 w szpitalu w Ostrowie Wielkopolskim, w wyniku obrażeń odniesionych w wypadku samochodowym, który miał miejsce kilka godzin wcześniej na szosie w Łąkocinach, 8 km od Ostrowa Wlkp. Został pochowany w rodzinnym grobowcu piramidowym na terenie swojej posiadłości w Zagórzanach.
Odznaczenia Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1923) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1922) Wielka Wstęga Orderu Legii Honorowej (Francja) Wielka Złota Odznaka Honorowa na Wstędze (Austria) Wielka Wstęga Orderu Lwa Białego (Czechosłowacja) Wielka Wstęga Orderu Korony (Włochy) Wielka Wstęga Orderu Piusa IX (Watykan) Wielka Wstęga Orderu Białej Róży (Finlandia) Wielka Wstęga Orderu Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Wielka Wstęga Orderu Słońca (Peru) Wielka Wstęga Orderu Świętego Sawy (Jugosławia) Wielka Wstęga Orderu Gwiazdy (Rumunia, 14–16 września 1922) Wielka Wstęga Orderu Korony (Rumunia) Order Krzyża Wolności I klasy III kategorii (Estonia, 1925) Krzyż Wielki Orderu Sokoła (Islandia, 1924) Srebrny Medal Zasługi Wojskowej – wojenny (Austro-Węgry) Srebrny Medal Waleczności I klasy (Austro-Węgry) Krzyż Jubileuszowy Wojskowy (Austro-Węgry)Hof- und Staats-Handbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie. Wiedeń: 1918, s. 381
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Publikacje Aleksandra Skrzyńskiego w bibliotece Polona.
Kategoria:Galicyjscy urzędnicy Kategoria:Ludzie związani z Gorlicami Kategoria:Ludzie związani ze szkołą im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie Kategoria:Ministrowie spraw zagranicznych II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Podporucznicy II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – dyplomaci Austro-Węgier Kategoria:Polacy – odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Jubileuszowym Wojskowym Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Polacy odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Włoch Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Krzyża Wolności (Estonia) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Piusa IX Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Słońca Peru Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Sokoła Islandzkiego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy Kategoria:Polacy w I wojnie światowej Kategoria:Politycy Stronnictwa Prawicy Narodowej Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Polskie ofiary wypadków drogowych Kategoria:Posłowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Premierzy II Rzeczypospolitej Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni II Rzeczypospolitej przy Lidze Narodów Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni II Rzeczypospolitej w Rumunii Kategoria:Uczestnicy pojedynków Aleksander Skrzyński Kategoria:Urodzeni w 1882 Kategoria:Zmarli w 1931 Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii