Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich (pot. euroombudsman; ang. European Ombudsman) – jeden z organów pomocniczych Unii Europejskiej, powołany na mocy traktatu z Maastricht z 1992 r., rozpoczął swoją działalność we wrześniu 1995, jednak Biuro Ombudsmana zainaugurowało ją 8 kwietnia 1997. Siedziba Rzecznika mieści się w Strasburgu.

mały|Jacob Söderman – pierwszy ERPO, sprawujący swoją funkcję w latach 1995–2003 Opis Ombudsman przyjmuje skargi od obywateli Unii Europejskiej bądź zamieszkałej na jej terenie, a także od przedsiębiorstw i instytucji mających siedzibę w UE. Mogą one dotyczyć działań instytucji i organów Wspólnot Europejskich, z wyjątkiem Trybunału Sprawiedliwości i Sądu. Rzecznik rozpatruje skargi dotyczące różnych przypadków niewłaściwego administrowania, m.in.:

nieuczciwe postępowanie dyskryminacja nadużywanie uprawnień brak lub odmowa udzielenia informacji nieuzasadniona zwłoka nieprawidłowe procedury..

Rzecznik ma prawo i obowiązek przeprowadzania kontroli w tych instytucjach. Raz w roku przedstawia Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie z wyników kontroli. W wyniku śledztwa powstaje sprawozdanie skierowane do instytucji, której działalności dotyczy skarga. Ta instytucja w ciągu 3 miesięcy ma prawo zgłosić swe uwagi. Po ich rozpatrzeniu rzecznik przygotowuje końcowe sprawozdanie dla Parlamentu.

Rzecznik Praw Obywatelskich UE jest powoływany na okres kadencji Parlamentu, tzn. na 5 lat, z możliwością reelekcji. Jest to jedno z pierwszych zadań nowo wybranych posłów do PE. Ombudsman może zostać odwołany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej na wniosek Parlamentu, kiedy nie spełnia już warunków koniecznych do wykonywania swoich obowiązków lub w przypadku poważnych uchybień w jego działalności. Rzecznik powinien być niezależny w swoim działaniu, nie sugerować się żadnymi instytucjami i opiniami. Podczas trwania kadencji nie może także wykonywać działalności zawodowej płatnej i nieodpłatnej.

Pierwszym rzecznikiem był w latach 1995–2003 Fin Jacob Söderman; od 1 kwietnia 2003 do 30 września 2013 roku funkcję tę sprawował Grek Nikiforos Diamanduros. W następstwie wyboru przez Parlament Europejski w dniu 3 lipca 2013 r., od 1 października 2013 do 26 lutego 2025 roku funkcję tę pełniła Irlandka Emily O’Reilly. Obecnie funkcje rzecznika praw obywatelskich pełni Portugalka Teresa Anjinho. +Lp.ZdjęcieOsobaPaństwoOkres sprawowania urzędu1.bezramki|107x107pxJacob Söderman1995 – 20032.bezramki|134x134pxNikiforos Diamanduros1 kwietnia 2003 – 30 września 20133.bezramki|131x131pxEmily O’Reilly1 października 2013 – 26 lutego 20254.bezramki|159x159pxTeresa Anjinho27 lutego 2025 – obecnie

Przypisy

Bibliografia

Paweł Sadowski: Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich. Studium prawno-ustrojowe, Zamość 2013

Linki zewnętrzne Oficjalna witryna internetowa Rzecznika

Kategoria:Instytucje Unii Europejskiej Kategoria:Prawo Unii Europejskiej Kategoria:Międzynarodowe organy ochrony praw człowieka