thumb|Stacja rozrządowa w Kornwestheim Stacja kolejowa – posterunek zapowiadawczy, w obrębie którego, oprócz toru głównego zasadniczego, znajduje się co najmniej jeden tor główny dodatkowy, a pociągi mogą rozpoczynać i kończyć swój bieg, krzyżować się i wyprzedzać, jak również zmieniać skład lub kierunek jazdyRozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji ()..

Stacje stanowią budowle kolejowe w formie połączonych za pomocą rozjazdów układów torowych oraz urządzeń sterowania ruchem kolejowym i urządzeń łączności.

Zasadniczymi elementami stacji są: układy torowe, posterunki techniczne (nastawcze i dyspozytorskie), techniczne wyposażenie stacji (obiekty i urządzenia do obsługi pasażerów i ładunków), obiekty towarzyszące (lokomotywownie, wagonownie).

Na stacjach odbywają się początkowe i końcowe operacje procesu przewozowego w zakresie czynności: technicznych (przyjmowanie, wyprawianie i przepuszczanie pociągów; obróbka pociągów i wagonów obejmująca manewry, oględziny techniczne taboru oraz próbę hamulców; zmiana lokomotywy i drużyn pociągowych), handlowych (odprawa pasażerów i ich bagażu; odprawa ładunków; obsługa bocznic), gospodarczych (oczyszczenie, obrządzanie i naprawa bieżąca taboru; obsługa składów materiałów oraz inwentarza dla potrzeb kolei; zaopatrzenie i obsługa socjalna pracowników kolejowych; czynności administracyjne)Bronisław Gajda: Technika ruchu kolejowego Cz. I: Prowadzenie ruchu pociągów. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1985, s. 20. ..

Ruchem pociągów, pojazdów pomocniczych, manewrami taboru na stacji kieruje dyżurny ruchu. Duże stacje mogą być podzielone na rejony stanowiące osobne posterunki zapowiadawcze.

Klasyfikacja Podział ze względu naDrogi szynowe. Podstawy projektowania linii i stacji kolejowych. s. 2.: rodzaj przewozów osobowe, towarowe, osobowo-towarowe pracę techniczno-ruchową rozrządowe, ładunkowe, postojowe, przeładunkowe położenie: krańcowe, węzłowe – na których łączą się szlaki z trzech lub więcej kierunków, pośrednie – znajdujące się między stacjami krańcowymi wielkość pracy: małe (obsługa ruchu pasażerskiego i towarowego w miejscowościach do 20 tys. mieszkańców, na odcinkach między stacjami węzłowymi), średnie (obsługa ruchu pasażerskiego i towarowego z wyodrębnieniem torów pasażerskich i towarowych, w miejscowościach o liczbie mieszkańców 20–100 tys.), duże (obsługa ruchu pasażerskiego i/lub towarowego na wyspecjalizowanych grupach torów lub oddzielnych stacjach, w miejscowościach z powyżej 100 tys. mieszkańców), układ torów stacyjnych: czołowe, przechodnie, mieszane specjalny charakter pracy: portowe, przemysłowe, ładunkowe miejskie, graniczne.

Ze względu na organizację przesyłek w ruchu towarowym dzielą się na: stacje rozrządowe (SR), często posiadają górkę rozrządową stacje manewrowe (SM) stacje obsługiwane (SO)

Pod względem ruchu pociągów, posterunki ruchu dzielą się na: krańcowe, tj. początkowe i końcowe dla danej relacji pociągu, pośrednie, które znajdują się między stacjami krańcowymi.

Zespół stacji i posterunków ruchu sąsiadujących ze sobą nazywa się węzłem kolejowym, którego granice ustala dany zarząd infrastruktury.

Zobacz też

mijanka przystanek osobowy dworzec kolejowy

Przypisy