thumb|Grupa kominiarczyków szarobrzuchych Kominiarczyk szarobrzuchy (Chaetura vauxi) – gatunek małego ptaka z rodziny jerzykowatych (Apodidae). Zamieszkuje Amerykę Północną i skrajnie północną część Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony.
Systematyka Gatunek ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1839 roku John Kirk Townsend jako Cypcelus Vauxi; jako miejsce typowe wskazał tereny nad rzeką Kolumbia. Obecnie gatunek zaliczany jest do rodzaju Chaetura.
Dawniej łączony w jeden gatunek z kominiarczykiem amerykańskim (C. pelagica) i jednobarwnym C. chapmani. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) i autorzy AviList wyróżniają 7 podgatunków Chaetura vauxi: C. v. vauxi (J.K. Townsend, 1839) – kominiarczyk szarobrzuchy C. v. tamaulipensis Sutton, 1941 C. v. warneri A.R. Phillips, 1966 C. v. richmondi Ridgway, 1910 – kominiarczyk ciemny C. v. gaumeri Lawrence, 1882 – kominiarczyk jukatański C. v. ochropygia Aldrich, 1937 C. v. aphanes Wetmore & Phelps Jr, 1956 – kominiarczyk wenezuelski Za podgatunek kominiarczyka szarobrzuchego był także uznawany kominiarczyk ciemnobrzuchy (Chaetura andrei) ze wschodniej Wenezueli. W 2018 roku Chesser et al. w oparciu o badania genetyczne zaproponowali podniesienie go do rangi odrębnego gatunku; decyzję tę w 2019 roku zaakceptował South American Classification Committee (SACC).
Morfologia Długość ciała 12 cm. Mały, brązowy, o ciemnym grzbiecie i wierzchu skrzydeł; spód ciała jaśniejszy, gardło i górna część piersi najjaśniejsze; ostre stosiny sterówek wystają poza końce chorągiewek. Obie płci są podobne.
Zasięg występowania Ameryka Północna (od zachodniej Kanady do południowo-zachodnich USA, Meksyk, Ameryka Centralna), północno-środkowa Ameryka Południowa. Północne populacje (podgatunek C. v. vauxi) są wędrowne – zimują w Meksyku i Gwatemali. Poszczególne podgatunki zamieszkują: C. v. vauxi – zachodnia Kanada do południowo-zachodnich USA C. v. tamaulipensis – wschodni Meksyk C. v. warneri – zachodni Meksyk C. v. richmondi – południowy Meksyk do Kostaryki C. v. gaumeri – półwysep Jukatan i wyspa Cozumel (Meksyk) C. v. ochropygia – wschodnia Panama C. v. aphanes – północna Wenezuela.
Ekologia Często obserwowany ponad lasem; gniazda zakłada w wypróchniałych pniach sekwoi. Przystosowuje się stopniowo do gniazdowania w kominach.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje kominiarczyka szarobrzuchego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). W 2019 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność populacji na około 860 tysięcy dorosłych osobników, a jej trend oceniała jako umiarkowanie spadkowy.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jerzykowate Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1839 roku