thumb|Jezierza morska thumb|Najas graminea Jezierza (Najas L.) – rodzaj roślin wodnych z rodziny żabiściekowatych (Hydrocharitaceae), w dawniejszych systemach wyłączany zwykle w odrębną rodzinę jezierzowatych (Najadaceae). Obejmuje 39 gatunków występujących na całym świecie poza obszarami okołobiegunowymi. W Europie występują cztery gatunki rodzime i dwa naturalizowane. Wszystkie gatunki europejskie należą także do flory Polski, aczkolwiek jezierza giętka N. flexilis ma już status gatunku wymarłego w kraju. Wciąż występują: jezierza morska Najas marina, jezierza mniejsza N. minor i jezierza większa N. major.
Są to rośliny wodne związane z różnymi siedliskami, w tym rosnące na głębokościach poniżej 5 m. Liczne gatunki występują na polach ryżowych, w tym także jako chwasty. Wykorzystywane bywają jako nawóz zielony i istotne rośliny pokarmowe dla ryb (w tym użytkowych z rodzaju tilapia). Bywają też stosowane jako surowiec do wypełniania opakowań. Zarastając rowy stanowić mogą problem w utrzymaniu urządzeń melioracyjnych.
Morfologia Pokrój Zawsze rosnące w zanurzeniu rośliny roczne lub byliny. Łodygi zakorzenione w dnie, długie i cienkie, słabo rozgałęzione i wówczas pędy bardzo luźne lub silnie rozgałęzione, z bardzo zagęszczonymi pędami. Liście Naprzeciwległe lub skupione w pozornych okółkach albo pęczkach. U nasady pochwiaste, pojedyncze, równowąskie, na brzegach zwykle ząbkowane. Kwiaty Jednopłciowe, przy czym rośliny są jednopienne lub dwupienne. Kwiaty są niepozorne, wyrastają w kątach liści pojedynczo lub w niewielkich skupieniach. Kwiaty męskie wsparte dwoma błoniastymi listkami przypominającymi okwiat, z pojedynczym, niemal siedzącym pręcikiem. Kwiaty żeńskie pozbawione są zupełnie okwiatu lub także otoczone są błoniastą pochwą. Zawierają pojedynczą zalążnię powstającą z jednego owocolistka, na szczycie z krótką szyjką zakończoną 2–4 wydłużonymi, równowąskimi znamionami. Owoce Pojedyncze orzeszki osłonięte błoniastą, luźną osłoną.
Systematyka W dawniejszych systemach rodzaj wyodrębniany był w monotypową rodzinę jezierzowatych (Najadaceae) – np. w systemie Cronquista z 1981, ale też jeszcze w systemie Takhtajana z 2009. Badania molekularne potwierdziły zagnieżdżenie rodzaju w obrębie rodziny żabiściekowatych Hydrocharitaceae i tak też jest ujmowany współcześnie.
Systematyka według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) Jeden z 8 rodzajów wyróżnianych w obrębie podrodziny Hydrilloideae wchodzącej w skład rodziny żabiściekowatych (Hydrocharitaceae), która należy z kolei do rzędu żabieńcowców (Alismatales).
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Żabiściekowate