Biskupi chełmińscy – biskupi diecezjalni i biskupi pomocniczy diecezji chełmińskiej.

Diecezja chełmińska, założona w 1243, a następnie powiększona o archidiakonat pomorski w 1821, istniała w swojej niezmienionej formie do 1992. Wtedy to papież Jan Paweł II po utworzeniu diecezji toruńskiej z jej południowych rubieży i przekazaniu terenów nadmorskich do archidiecezji gdańskiej (jej podstawowe terytorium w ramach Wolnego Miasta Gdańska wydzielono również z diecezji chełmińskiej w 1925) zmienił ostatecznie jej nazwę z chełmińskiej na pelplińską.

Od XIII do XVIII wieku siedzibą biskupów chełmińskich był zamek w Lubawie. U schyłku XVIII w., po I rozbiorze i konfiskacie dóbr biskupich i kapitulnych siedziba ordynariusza została przeniesiona do Chełmży. W 1821 bullą De salute animarum teren diecezji został znacznie poszerzony, a siedzibą biskupów od 1824 został Pelplin.

Biskupi Biskupi diecezjalni Lata urzędowaniaBiskupUwagi1245–1263Heidenryk1264–127475pxFryderyk von Hausen1275–1291Werner1292–1301Henryk1303–1311Hermanpo jego śmierci nastała dziewięcioletnia sediswakancja1319–1323Mikołaj Afri1323–1349Otton1349–1359Jakub1359–136375pxJan Schadlandnastępnie biskup diecezjalny Hildesheim, późniejszy biskup diecezjalny Wormacji i biskup diecezjalny Augsburga1363–1385Wikbold Dobilstein1385–1390Reinhard von Sayn1390–1398Mikołaj Schieffenburgnastępnie biskup diecezjalny kamieński1398–140275pxJan Kropidłonastępnie biskup diecezjalny kujawsko-pomorski1402–1416Arnold Stapil1416–1457Jan Marienau1457–1479Wincenty Kiełbasa1480–1495Stefan z Niborka1496–1507Mikołaj Chrapicki1508–1530Jan Konopacki1530–153875pxJan Dantyszeknastępnie biskup diecezjalny warmiński1538–154975pxTiedemann Giesenastępnie biskup diecezjalny warmiński1549–155175pxStanisław Hozjusznastępnie biskup diecezjalny warmiński, późniejszy wielki penitencjarz, kardynał1551–1562Jan Lubodzieski1562–1571Stanisław Żelisławski1574–1595Piotr Kostka1595–160075pxPiotr Tylickinastępnie biskup diecezjalny warmiński, późniejszy biskup diecezjalny kujawsko-pomorski i biskup diecezjalny krakowski1600–161075pxWawrzyniec Gembickinastępnie biskup diecezjalny kujawsko-pomorski, późniejszy arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1611–1613Maciej Konopacki1614–1624Jan Kuczborski1624–163575pxJakub Zadziknastępnie biskup diecezjalny krakowski1635–163975pxJan Lipskinastępnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1639–1646Kasper Działyński1646–165275pxAndrzej Leszczyńskinastępnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1653–165575pxJan Gembickinastępnie biskup diecezjalny płocki, późniejszy biskup diecezjalny kujawsko-pomorski1656–1657Jan Leszczyńskiwcześniej biskup kijowski, zmarł przed ingresem1658–1661Adam Koss1662–167475pxAndrzej Olszowskinastępnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1676–168175pxJan Małachowskinastępnie biskup diecezjalny krakowski1681–1693Kazimierz Jan z Bnina Opaliński1693–1694Kazimierz Jan Szczuka1699–171275pxTeodor Andrzej Potockinastępnie biskup diecezjalny warmiński, późniejszy arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1719–1721Jan Kazimierz de Alten Bokum1723–1730Feliks Ignacy Kretkowski1731–1733Tomasz Franciszek Czapski1736–173975pxAdam Stanisław Grabowskinastępnie biskup diecezjalny kujawsko-pomorski, późniejszy biskup diecezjalny warmiński1739–174675pxAndrzej Stanisław Załuskinastępnie biskup diecezjalny krakowski1747–1758Wojciech Stanisław Leski1759–1785Andrzej Ignacy Baier1785–1795Karol von Hohenzollernnastępnie biskup diecezjalny warmiński1795–1814Franciszek Ksawery Rydzyński1824–1832Ignacy Matthy1834–1856Anastazy Sedlag1857–1886Jan Nepomucen Marwicz1886–1898Leon Redner1899–1926Augustyn Rosentreter1926–194475pxStanisław OkoniewskiCarl Maria Splettadministrator apostolski w latach 1939–194575pxAndrzej Wronkaadministrator apostolski w latach 1945–19461946–1972Kazimierz Kowalski1973–1980Bernard Czapliński1981–199275pxMarian Przykuckinastępnie arcybiskup metropolita szczecińsko-kamieński

Biskupi pomocniczy Lata urzędowaniaBiskupUwagi1398/1399–1402Jan Kaldebornnastępnie biskup pomocniczy kujawski, późniejszy biskup pomocniczy warmiński1645–1652Piotr Jan Sokołowski1650–1659Jan Rakowski1659–1677Maciej Bystram1687–1700Tomasz Bogoria Skotnicki1703–1727Seweryn SzczukaFranciszek Ignacy Wysockinominat (1728)1728–1749Maciej Aleksander Sołtyk1750–1784Fabian Franciszek Pląskowski1785–1806Iwo Onufry Rogowski1818–1831Jan Jerzy Wilkxycki1836–1848Jan Stanisław Kutowski1850–1854Stanisław Dekowski1856–1881Jerzy Jeschke1905–190675pxJan Trepnau1907–192775pxJakub Klunder1928–194275pxKonstantyn Dominik1948–1973Bernard Czaplińskinastępnie biskup diecezjalny chełmiński1962–1991Zygfryd Kowalski1982–1985Edmund Piszcznastępnie administrator apostolski diecezji warmińskiej, późniejszy biskup diecezjalny warmiński (także arcybiskup metropolita)1985–198775pxHenryk Muszyńskinastępnie biskup diecezjalny włocławski, późniejszy arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski1986–199275pxAndrzej Śliwińskinastępnie biskup diecezjalny elbląski1988–199275pxJan Bernard Szlaganastępnie biskup diecezjalny pelpliński

Zobacz też Biskupi pelplińscy

Bibliografia Frydrychowicz R., Die Culmer Weihbischöfe. Ein Beitrag zur Diözesangeschichte, Danzig 1905.

! Chełmińska diecezja