Mauno Henrik Koivisto (ur. 25 listopada 1923 w Turku, zm. 12 maja 2017 w Helsinkach) – fiński polityk, działacz Socjaldemokratycznej Partii Finlandii, minister i wicepremier, w latach 1968–1970 i 1979–1982 premier Finlandii, od 1981 pełniący obowiązki, a od 1982 do 1994 prezydent Finlandii.

Życiorys Urodził się w Turku w rodzinie robotniczej. Pracował m.in. jako robotnik portowy. W czasie wojny kontynuacyjnej walczył jako ochotnik w oddziale Lauriego Törniego. Po zakończeniu wojny wstąpił do Socjaldemokratycznej Partii Finlandii. Szkołę średnią ukończył w 1949, w 1953 został absolwentem Uniwersytetu w Turku. Doktoryzował się na tej uczelni w 1956.

W latach 1948–1951 pracował jako menedżer biura zatrudnienia w porcie w Turku, następnie jako nauczyciel w szkole podstawowej. Zasiadał w radzie miejskiej, w latach 1954–1957 w zarządzie miasta odpowiadał za sprawy kształcenia zawodowego. W 1958 został dyrektorem, a w 1959 dyrektorem zarządzającym banku oszczędnościowego Helsingin Työväen Säästöpankki, którym zarządzał do 1967. Od 1968 do 1982 pełnił funkcję prezesa Banku Finlandii (łącząc ją w tym czasie z innymi stanowiskami politycznymi lub zawodowymi).

W latach 1966–1967 był po raz pierwszy ministrem finansów. Od marca 1968 do maja 1970 po raz pierwszy sprawował urząd premiera. Był przedstawicielem Finlandii w Międzynarodowym Banku Odbudowy i Rozwoju (1966–1969) oraz w Międzynarodowym Funduszu Walutowym (1970–1979). W 1972 ponownie był ministrem finansów i jednocześnie wicepremierem. W maju 1979 po raz drugi został premierem, pełniąc tę funkcję do stycznia 1982.

27 października 1981 przejął czasowo obowiązki prezydenta, zastępując Urha Kekkonena, który przekazał te obowiązki z uwagi na stan zdrowia. Pozostał premierem, przy czym czasowo jego obowiązki przejął wówczas Eino Uusitalo. W 1982 i 1988 wygrywał wybory prezydenckie. Urząd ten sprawował od stycznia 1982 do marca 1994.

Od 1952 jego żoną była , z którą miał córkę Assi. W 2017 jego żona ujawniła, że u byłego prezydenta zdiagnozowano chorobę Alzheimera. Mauno Koivisto zmarł w tym samym roku.

Odznaczenia i wyróżnienia Odznaczony orderami krajowymi i zagranicznymi: Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Białej Róży Finlandii (1982, ex officio), Krzyż Wielki Orderu Krzyża Wolności (1982, ex officio), Krzyż Wielki Orderu Lwa Finlandii (1982, ex officio), Krzyż Wielki Orderu Białej Róży Finlandii (1970), Medal Wolności II Klasy (1944), Medal Pamiątkowy Wojny 1939–1940 (1941), Medal Pamiątkowy Wojny 1941–1945 (1956), Medal Zasługi Wojskowej (1980), Krzyż Wielki Orderu św. Baranka Bożego (1982), Krzyż Pamiątkowy I Dywizji z Klamrą (1955), Order Flagi Węgierskiej Republiki Ludowej I klasy (1971), Krzyż Wielki Orderu św. Karola (1979, Kolumbia), Krzyż Wielki Orderu św. Olafa (1980, Norwegia), Krzyż Wielki Orderu Zasługi (1980, Francja), Order Królewski Serafinów (1982, Szwecja), Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Sokoła Islandzkiego (1982), Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu św. Olafa (1983, Norwegia), Order Słonia (1983, Dania), Order Lenina (1983, ZSRR), Order Flagi Węgierskiej Republiki Ludowej I klasy z Brylantami (1983), Krzyż Wielki Orderu Legii Honorowej (1984, Francja), Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu św. Maryna (1984, San Marino), Wielka Gwiazda Orderu Przyjaźni Między Narodami (1984, NRD), Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu św. Michała i św. Jerzego (1984, Wielka Brytania), Krzyż Wielki Klasy Specjalnej Orderu Zasługi RFN (1985), Order Stara Płanina z Gwiazdą i Wstęgą (1985, Bułgaria), Wielka Gwiazda Odznaki Honorowej za Zasługi (1985, Austria), Wielka Gwiazda Orderu Jugosłowiańskiej Gwiazdy (1986), Wielka Wstęga Orderu Chryzantemy (1986, Japonia), Łańcuch Orderu al-Husajna ibn-Alego (1987, Jordania), Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Lwa Białego (1987, Czechosłowacja) Order Zasługi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej I klasy (1989), Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Karola III (1989, Hiszpania), Łańcuch Orderu Ojaswi Rajanya (1989, Nepal), Krzyż Wielki Orderu Lwa Niderlandzkiego (1990, Holandia), Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Infanta Henryka (1990, Portugalia), Order Domowy Nassauski Lwa Złotego (1993, Luksemburg), Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (1993), Krzyż Wielki Orderu Zasługi (1993, Węgry), Order Orła Białego (1993, Polska)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 października 1993 r. o nadaniu orderu ()., Złoty Order Olimpijski (1994, MKOl), Krzyż Wielki Orderu Krzyża Ziemi Maryjnej (1995, Estonia).

Otrzymał tytuły doktora honoris causa uniwersytetów m.in. w Helsinkach, Tampere, Turku, Pradze i Tuluzie.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Fińscy ministrowie finansów Kategoria:Ludzie urodzeni w Turku (Finlandia) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii Kategoria:Odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii Kategoria:Odznaczeni Orderem Chryzantemy Kategoria:Odznaczeni Orderem Domowym Nassauskim Lwa Złotego Kategoria:Odznaczeni Orderem Flagi (Węgry) Kategoria:Odznaczeni Orderem „Gwiazda Przyjaźni między Narodami” Kategoria:Odznaczeni Orderem Karola III Kategoria:Odznaczeni Orderem Królewskim Serafinów Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Wolności (Finlandia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Ziemi Maryjnej Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Finlandii Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Niderlandzkiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Narodowym Świętego Karola Kategoria:Odznaczeni Orderem Narodowym Zasługi (Francja) Kategoria:Odznaczeni Orderem Olimpijskim Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem San Marino Kategoria:Odznaczeni Orderem Słonia Kategoria:Odznaczeni Orderem Sokoła Islandzkiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Stara Płanina Kategoria:Odznaczeni Orderem św. Baranka Bożego Kategoria:Odznaczeni Orderem św. Michała i św. Jerzego Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Olafa Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Jugosłowiańskiej Gwiazdy Kategoria:Politycy Socjaldemokratycznej Partii Finlandii Kategoria:Premierzy Finlandii Kategoria:Prezesi banków centralnych Kategoria:Prezydenci Finlandii Kategoria:Wicepremierzy Finlandii Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Finlandii Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 2017