Teresa Socha-Lisowska (ur. 16 kwietnia 1928 we Lwowie, zm. 10 lutego 2010 w KrakowieSączopedia: SOCHA-LISOWSKA Teresa) – lekarka, poetka, autorka tomików wierszy i słuchowisk radiowych.
Życiorys Córka Stanisława Sochy, inżyniera kopalnictwa naftowego, i Marii Walter, nauczycielki. W związku z pracą ojca dzieciństwo spędziła w Brelikowie k. Ustrzyk Dolnych, gdzie przebywała również podczas radzieckiej i niemieckiej okupacji. Po wkroczeniu wojsk radzieckich w 1944 r., udała się wraz z rodziną do Lwowa, skąd w ramach tzw. akcji repatriacyjnej wyjechała do Krakowa. W 1946 r. zdała maturę w Liceum Ogólnokształcącym im. Świętej Rodziny w Krakowie i rozpoczęła studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1947 r. przeniosła się na Wydział Lekarski UJ. W latach 1952–1957 pracowała w szpitalu im. Gabriela Narutowicza w Krakowie, gdzie uzyskała specjalizację w ginekologii. Następnie pracowała w lecznictwie otwartym w Nowej Hucie. W latach 1965–1968 studiowała zaocznie filozofię i teologię na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Od 1972 r. pracowała w Pogotowiu Ratunkowym w Krakowie. W 1974 r. wyjechała do Paryża, gdzie pracowała w szpitalu.
Debiutowała w 1947 wierszami pt. Papieros i Ogródek, zamieszczonymi na łamach „Dziennika Literackiego” nr 26. Wiersze, przekłady poetyckie i utwory prozą ogłaszała w czasopismach: „Tygodnik Powszechny” (1948, 1957–1971), „Zebra” (1957–1958), „Życie Literackie” (1957–1972), „Dziennik Polski” (1959–1971), „Kamena”, „Kultura”, „Świat Młodych”, „Twórczość, „Współczesność”.
Była członkinią grupy literackiej Muszyna (1958–1961), współzałożycielką Krakowskiej Grupy literackiej Barbarus (1967–1972) oraz fundowanej przez tę grupę nagrody im. Andrzeja Bursy. W 1965 r. została członkinią Związku Literatów Polskich.
W 1948 r. wyszła za mąż za Andrzeja Lisowskiego, prawnika. W latach 60. była związana z prozaikiem Stanisławem Stanuchem.
Zmarła w Krakowie, pochowana na cmentarzu Rakowickim (kwatera Cc-1-8).
Publikacje książkowe Wiersze, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1958. Dom urodzenia (wiersze), Wydawnictwo Literackie, Kraków 1963. Ziemia jest rajem (wiersze), Wydawnictwo Literackie, Kraków 1969. Tu, pod jałowcem (wiersze), Wydawnictwo Literackie, Kraków 1972. Wiersze wybrane, Sponsor, Kraków 1995. Opowieści z dawnych lat (wspomnienia), Gorgany, Kraków 2003.
Wiersze w edycjach zbiorowych Ziemia rzeczywista. Współczesna poezja polska na estradzie'''', Warszawa 1964. Krakowski almanach młodych, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1964. Pierścień, peleryna, pióro, Poetyckie nagrody 1959–1966, Gdynia 1968. Antologia polskiej poezji miłosnej, t. II., Sponsor, Kraków 1992. Lyrisches Quintett, Suhrkamp Verlag 1992 (tłum. Karl Dedecius). XXIII Krakowska Noc Poetów, Związek Literatów Polskich, Kraków 1995. W imię miłości. Antologia wierszy miłosnych poetek polskich, Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna Adam, Warszawa 1995. Czarna cytryna, [w:] Proza, proza, proza, t. I., Związek Literatów Polskich, Kraków 1995.
Słuchowiska radiowe Dzień po Wszystkich Świętych, II pr. Polskiego Radia (1971).
Wybrane teksty o twórczości autorki B. Biernacka, Dwie poetki z Krakowa, [w:] Nowe Książki, 1959, nr 5. P. Kuncewicz, Rokoko makabryczne, [w:] Współczesność, 1959, nr 17. A. Stern, Poezja Młodych, [w:] Życie Literackie, 1959, nr 43. J. Trznadel, Dwie poetki, [w:] Nowa Kultura, 1959, nr 24. S. Kryska, Damska poezja, [w:] Współczesność, 1963, nr 17. J. Kwiatkowski, Koszmary i przedmieścia, [w:] Twórczość, 1969, nr 4. M. Skwarnicki, Ziemia jest rajem, [w:] Tygodnik Powszechny, 1970, nr 8. T. Walas, Głos kobiecy, [w:] Nowe Książki, 1970, nr 15. A. Włodek, Postawy, źródła, refleksje, [w:] Życie Literackie, 1970, nr 6. P. Kuncewicz: Teresa Socha-Lisowska, [w:] Agonia i nadzieja'', t. III. Warszawa 1993, BGW.
Nagrody
Nagroda Peleryny przyznana przez Klub Studentów Wybrzeża „Żak” w Gdańsku za najciekawszy debiut poetycki (1959)
Przypisy
Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Polacy wysiedleni z Kresów Wschodnich w latach 1944–1946 Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Zmarli w 2010