Alain Fabien Maurice Marcel Delon (ur. 8 listopada 1935 w Sceaux, zm. 18 sierpnia 2024 w Douchy) – francuski aktor filmowy, teatralny, telewizyjny, producent, scenarzysta i reżyser filmowy. Jedna z największych gwiazd kina europejskiego lat 60. i 70. XX wieku, twarz francuskiej Nowej Fali oraz symbol męskiego seksapilu.
W trakcie całej swojej kariery święcił sukcesy zarówno komercyjne, jak i artystyczne. Współpracował z takimi uznanymi twórcami kina autorskiego, jak Luchino Visconti, Michelangelo Antonioni, Louis Malle, Jean-Pierre Melville, René Clément, czy Jean-Luc Godard. Jako aktor wykreował specyficzny charakter samotnych i małomównych gangsterów lub policjantów. Do jego najsłynniejszych kreacji zalicza się te w filmach Rocco i jego bracia (1960), W pełnym słońcu (1960), Zaćmienie (1962), Lampart (1963), Samuraj (1967), Basen (1969) czy W kręgu zła (1970).
Życiorys Urodził się w rzymskokatolickiej rodzinie drobnomieszczańskiej. Jego ojciec, François Fabien Delon, był kinooperatorem, a później dyrektorem kina Le Régina w Bourg-la-Reine, a matka, Édith Marie Suzanne Arnold, była asystentką w aptece i bileterką w kinie, w którym poznali się oboje jego rodzice. Kiedy miał cztery lata, jego rodzice się rozwiedli. Został przy matce, która ponownie wyszła za mąż za Paula Boulogne, rzeźnika. Delon jako dziecko był sześciokrotnie wyrzucany z różnych szkół. Uczęszczał do szkoły katolickiej, z której został wyrzucony w wieku piętnastu lat. W latach 1952–1956 służył w marynarce wojennej, w 1953 roku walczył podczas I wojny indochińskiej. Zamieszkał potem w Marsylii, gdzie poznał aktora Jean-Claude’a Brialego i za jego namową w 1957 pojechał na festiwal filmowy do Cannes.
W Cannes przyjął pierwszą propozycję zagrania drugoplanowej roli zabójcy Jo w dramacie Yves’a Allégreta Kiedy kobieta jest w coś zamieszana (Quand la femme s’en mêle, 1957). Rok później na planie komedii Bądź piękna i milcz (Sois belle et tais-toi, 1958) w roli Loulou poznał Jeana-Paula Belmondo, z którym zagrał jeszcze w następnych czterech innych obrazach – Sławne miłości (Amours célèbres, 1961), Czy Paryż płonie? (Paris brûle-t-il?, 1966), Borsalino (1970) i Dziewczyna dla dwóch (Une chance sur deux, 1998).
thumb|left|180px|Alain Delon (2019) W melodramacie Christine (1958) jego ekranową partnerką była Romy Schneider. Filmowy romans przekształcił się w autentyczne uczucie. Schneider zerwała z rodziną i wyjechała z Delonem do Paryża, gdzie publiczność przyjęła gorąco ich występ na scenie w spektaklu Szkoda, że jest dziwką w reżyserii Luchina Viscontiego. Widzowie z zainteresowaniem oglądali ponowne spotkanie pary kochanków w dramacie kryminalnym Basen (La Piscine, 1969), gdzie zagrał niespełnionego pisarza, który szuka spokoju i stabilizacji w pracy.
Do jednych z jego najlepszych ról należy kreacja biseksualnego mordercy Toma Ripleya, prowadzącego podstępną grę oszustw i kłamstw, nie cofając się nawet przed morderstwem, zabija syna milionera, przyjmuje jego tożsamość i rozpoczyna życie bogatego playboya w thrillerze W pełnym słońcu (Plein soleil, 1960) oraz występ w dwóch produkcjach Luchina Viscontiego: jako idealista Rocco Parondi, jeden z czterech synów rodziny sycylijskiej, który zostaje zawodowym bokserem w dramacie kryminalnym Rocco i jego bracia (Rocco e i suoi fratelli, 1960). Za kreację cynicznego siostrzeńca księcia Saliny w dramacie historycznym Lampart (Il Gattopardo, 1963) z Burtem Lancasterem i Claudią Cardinale był nominowany do Złotego Globu za najbardziej obiecujący debiut aktorski.
Karierę kontynuował przede wszystkim w filmach policyjnych i gangsterskich, m.in. Klan Sycylijczyków (Le Clan des Siciliens, 1969), ale także melodramatach np. Zaćmienie (L’eclisse, 1962). W melodramacie wojennym Teheran 43 (Tiegieran-43, 1981) pojawił się jako inspektor Foche. Za rolę zdesperowanego alkoholika w surrealistycznej komedii Nasza historia (Notre histoire, 1984) otrzymał nagrodę Césara. Śpiewał w przebojowej piosence „Paroles... Paroles...” z piosenkarką Dalidą.
Swoim wizerunkiem wypracował własną markę produkującą meble, odzież, perfumy oraz papierosy. Był na okładkach magazynów takich jak „Elle”, „Paris Match”, „Bravo”, „L’Officiel Hommes”, „Film” i „Vanity Fair”. Trafił też okładkę albumu muzycznego The Queen Is Dead (1986) zespołu The Smiths. Zespół White Town napisał piosenkę „Hair Like Alain Delon” (1991), a włoska grupa rockowa Baustelle w 2003 wylansowała piosenkę zatytułowaną „La canzone di Alain Delon” („Pieśń Alaina Delona”).
Jako gwiazda gali Telekamery 1999 odebrał nagrodę specjalną, przyznawaną przez redakcję „Tele Tygodnia” dla najpopularniejszej gwiazdy zagranicznej.
Madonna zadedykowała mu piosenkę „Beautiful Killer” (2012) z albumu MDNA. Grażyna Łobaszewska i Zbigniew Wodecki wykonywali utwór Alain Delon.
W 2019 otrzymał honorową Złotą Palmę za całokształt na 72. Festiwalu w Cannes.
Życie prywatne 13 sierpnia 1964 zawarł związek małżeński z aktorką Nathalie Canovas-Delon, z którą miał syna Anthony’ego (ur. 30 września 1964). 25 sierpnia 1968 doszło do rozwodu. W latach 1987–2002 był związany z Rosalie van Breemen, z którą miał syna Alaina-Fabiena (ur. 18 marca 1994) i córkę Anouchkę (ur. 1990). Związany był także z Romy Schneider (1959–1964)
Ze związku z piosenkarką Nico (1961–1962) miał nieuznanego przez siebie syna Christiana Aarona Boulogne'a (ur. 11 sierpnia 1962, zm. maj 2023).
Romansował z austriacką aktorką Marisą Mell (1962), Laną Wood (1965), Mireille Darc (1969–1984) i Anne Parillaud (1981–1983).
Śmierć Zmarł 18 sierpnia 2024 w swoim domu w Douchy-Montcorbon w wieku 88 lat.
Filmografia + Rok Tytuł Rola Reżyser 1957 Kiedy kobieta jest w coś zamieszana (Quand la femme s’en mêle) Jo Yves Allégret 1958 Bądź piękna i milcz (Sois belle et tais-toi) Loulou Marc AllégretChristine Franz Lobheiner Pierre Gaspard-Huit 1959Słaba płeć (Faibles femmes) Julien Fenal Michel BoisrondDroga młodości (Le chemin des écoliers) Antoine Michaud Michel Boisrond 1960 Rocco i jego bracia (Rocco e i suoi fratelli) Rocco Parondi Luchino ViscontiW pełnym słońcu (Plein soleil) Tom Ripley René Clément 1961 Co za radość żyć (Che gioia vivere) Ulysse Cecconato René ClémentSławne miłości (Les Amours célèbres) książę Albert Michel Boisrond 1962L’Amour à la mer gwiazdor filmowy Guy GillesZaćmienie (L’eclisse) Piero Michelangelo AntonioniKarambole (Carambolages) Pan Lambert Marcel BluwalDiabelskie sztuczki (Le Diable et les Dix Commandements) Pierre Messager Julien Duvivier 1963Koty (Les Félins) Marc René ClémentSkok na kasyno (Mélodie en sous-sol) Francis Verlot Henri VerneuilLampart (Il Gattopardo) Tancredi Luchino ViscontiCzarny tulipan (La Tulipe noire) Guillaume / Julian de Saint Preux Christian-Jaque 1964 Zemsta OAS (L’Insoumis) Thomas Vlassenroot Alain Cavalier 1965Żółty Rolls-Royce (The Yellow Rolls-Royce) Stefano Anthony AsquithBył sobie złodziej (Once a Thief) Eddie Pedak Ralph NelsonCzy Paryż płonie? (Paris brûle-t-il?) Jacques Chaban-Delmas René Clément wg Gore’a Vidala i Francisa Forda Coppoli 1966Teksas po drugiej stronie rzeki (Texas Across the River) Don Baldazar Michael GordonWojna w Algierze (Lost Command) kapitan Philippe Esclavier Mark Robson 1967Łowcy przygód (Les Aventuriers) Manú Robert EnricoDiabolicznie twój (Diaboliquement vôtre) Pierre Lagrange / Georges Campo Julien DuvivierSamuraj (Le Samouraï) Jef Costello Jean-Pierre Melville 1968Trzy kroki w szaleństwo (Histoires extraordinaires) William Wilson Louis Malle (segment „William Wilson”)Żegnaj przyjacielu (Adieu l’ami) Dino Barran Jean HermanDziewczyna na motocyklu (La Motocyclette) Daniel Jack Cardiff 1969Jeff Laurent Jean HermanKlan Sycylijczyków (Le Clan des Siciliens) Roger Sartet Henri VerneuilBasen (La Piscine) Jean-Paul Jacques Deray 1970Madly Julien Dandieu Roger KahaneDoucement les basses Simon Jacques DerayBorsalino Roch Siffredi Jacques DerayW kręgu zła (Le Cercle rouge) Corey Jean-Pierre Melville 1971Zabójstwo Trockiego (The Assassination of Trotsky) Frank Jackson Joseph Losey Fantasia chez les ploucs pasażer (cameo) Gérard PirèsSamuraj i kowboje (Soleil Rouge) Gauche Terence YoungWdowa Couderc (La Veuve Couderc) Jean LavignePierre Granier-DeferreGliniarz (Un flic) Edouard Coleman Jean-Pierre Melville 1972 Pierwsza spokojna noc (La prima notte di quiete) Daniele Dominici Valerio Zurlini 1973Terapia szokowa (Traitement de choc) Dr Devilers Alain JessuaTony Arzenta Tony Arzenta Duccio TessariSkorpion (Scorpio) Jean Laurier Michael WinnerSpalone stodoły (Les Granges brûlées) Sędzia Larcher Jean ChapotLa Race des seigneurs Julien Dandieu Pierre Granier-DeferreDwaj ludzie z miasta (Deux hommes dans la ville) Gino Strabliggi José Giovanni 1974Borsalino i spółka (Borsalino & Co.) Roch Siffredi Jacques Deray Lodowate serce (Les Seins de glace) Marc Rilson Georges Lautner 1975Zorro Zorro / Diego Duccio Tessari Cygan (Le Gitan) Hugo Sennart (także producent) José GiovanniPolicyjna opowieść (Flic Story) Roger Borniche Jacques Deray 1976Bumerang (Comme un boomerang) Jacques Batkin (także scenariusz) José GiovanniArmaguedon (Quel giorno il mondo tremerà) Doktor Michel Ambroise Alain JessuaPan Klein (Monsieur Klein) Robert Klein (César dla najlepszego filmu) Joseph Losey 1977Człowiek pod presją (L’Homme pressé) Pierre Niox Édouard MolinaroŚmierć człowieka skorumpowanego (Mort d’un pourri) Xavier Maréchal Georges LautnerGang (Le Gang) Robert (także producent) Jacques Deray 1978Uwaga, dzieci patrzą (Attention, les enfants regardent) mężczyzna Serge Leroy 1979Port lotniczy ’79 (The Concorde ... Airport ’79) Paul Metrand David Lowell RichLekarz (Le Toubib) Jean-Marie Desprès Jean Freustié 1980 Trzech ludzi do zabicia (Trois hommes à abattre) Michel Gerfaut (także scenariusz) Jacques Deray 1981Teheran 43 (Tiegieran-43) inspektor policji Foche Aleksandr AłowWładimir NaumowZa skórę gliny (Pour la peau d’un flic) Choucas Alain Delon (także scenariusz) 1982Szok Martin Terrier Robin Davis 1983Uderzenie (Le Battant) Jacques Darnay Alain Delon 1984 Nasza historia (Notre histoire) Robert Avranches Bertrand BlierMiłość Swanna (Un amour de Swann) Baron de Charlus Volker Schlöndorff 1985Słowo gliny (Parole de flic) Daniel Pratt José Pinheiro 1986Przejście (Le Passage) Jean Diaz René Manzor 1988Nie budzi się gliniarza, który śpi (Ne réveillez pas un flic qui dort) komisarz Eugène Grindel José Pinheiro 1990Dancing Machine Alan Wolf Gilles BéhatNowa fala (Nouvelle Vague) Lennox Jean-Luc Godard 1992Powrót Casanovy (Le Retour de Casanova) Casanova Édouard NiermansKryminał (Un crime) Charles Durand Jacques Deray 1994L’Ours en peluche Jean Rivière Jacques Deray 1995Sto i jedna noc (Les cent et une nuits de Simon Cinéma) w roli samego siebie (cameo) Agnès Varda 1997Dzień i noc (Le Jour et la Nuit) Alexandre Bernard-Henri LévyDziewczyna dla dwóch (Une chance sur deux) Julien Vignal Patrice Leconte 1999Aktorzy (Les Acteurs) w roli samego siebie Bertrand Blier 2003 Frank Riva (serial MHZ Worldwide Television) Frank Riva 2008Asterix na olimpiadzie (Astérix aux Jeux Olympiques) Juliusz Cezar Frédéric Forestier, Thomas Langmann 2012Szczęśliwego Nowego Roku, matki! (С новым годом, мамы!) w roli samego siebie Klim Poplavskiy, Dmitriy Grachev, Anton Bormatov, Sarik Andreasyan, Artyom Aksenenko
Nagrody