thumb|Logo filmu Nocny kowboj () – amerykański dramat obyczajowy z 1969 roku w reżyserii Johna Schlesingera, zrealizowany na podstawie powieści Jamesa Leo Herlihy'ego o tym samym tytule. Obraz został nagrodzony: BAFTAmi m.in. w kategorii „najlepszy film” (1969) oraz Oscarem w trzech kategoriach, m.in. za „najlepszy film” (1970).
Fabuła Joe Buck (Jon Voight), młody chłopak z Teksasu, noszący z zamiłowania kowbojskie stroje, rzuca pracę pomywacza i wyrusza autobusem do Nowego Jorku z nadzieją, że zostanie dobrze opłacanym żigolakiem. Joego wychowywała babcia. W Teksasie związał się z ładną dziewczyną zwaną Szaloną Annie, która trafiła w końcu do szpitala psychiatrycznego po zbiorowym gwałcie.
Joe chce podbić Nowy Jork, lecz pierwsza próba zarobkowania jest nieudana (musi sam zapłacić, widząc płaczącą kobietę, obrażoną jego żądaniem pieniędzy). W barze poznaje drobnego złodziejaszka i oszusta, utykającego Enrica „Ratso” Rizzo (Dustin Hoffman). Ratso bierze od niego pieniądze za obietnicę skontaktowania go z sutenerem pośredniczącym w takich usługach, lecz go oszukuje. Joe nie potrafi znaleźć ani gotowych płacić klientek, ani – w desperacji – klientów. Po wyczerpaniu się pieniędzy traci miejsce zamieszkania w hotelu i swoje rzeczy, po czym ponownie spotyka Ratso, który nie ma pieniędzy, aby mu oddać, ale oferuje mu wspólne mieszkanie w zdewastowanym budynku przeznaczonym do wyburzenia. Ratso kaszle i stan jego zdrowia systematycznie się pogarsza. Okazuje się, że jego ojciec był niepiśmiennym pucybutem w metrze nowojorskim, a sam Ratso marzy o wyjeździe do Miami na Florydzie, które wyobraża sobie jako raj na ziemi. Obaj mężczyźni zaprzyjaźniają się, razem głodują i marzną w zimie, kradnąc jedzenie.
Radośniejszy moment następuje, gdy ci dwaj trafiają na awangardową imprezę w The Factory w stylu Warhola, gdzie mogą najeść się do syta. Joe zażywa tam narkotyki. Noc spędza z kobietą, która płaci mu 20 dolarów, mimo jego początkowej impotencji. Potem poleca go przyjaciółkom.
Niestety, właśnie wtedy poważnie już chory Ratso wymusza na Joem wyjazd na Florydę, gdzie sądzi, że wyzdrowieje. Joe poznaje na ulicy starszego mężczyznę, który zaprasza go do hotelu. Do niczego między nimi nie dochodzi, ale kiedy mężczyzna odmawia prośbie o pieniądze na wyjazd, Joe bije go i okrada. Przyjaciele jadą autobusem na Florydę, gdzie Joe kupuje im nowe ubrania, wyrzuca swój kowbojski strój i postanawia poszukać pracy w Miami. Przed dotarciem do Miami, Rizzo umiera.
Obsada Dustin Hoffman jako Enrico „Ratso” Rizzo Jon Voight jako Joe Buck Sylvia Miles jako Cass jako pan O’Daniel Brenda Vaccaro jako Shirley Barnard Hughes jako Towny jako Szalona Annie inni.
Nagrody i wyróżnienia BAFTA 1969 najlepszy film najlepsza reżyseria: John Schlesinger najlepszy aktor: Dustin Hoffman najlepszy scenariusz: Waldo Salt Oscar 1970: najlepszy film: Jerome Hellman najlepsza reżyseria: John Schlesinger najlepszy scenariusz adaptowany: Waldo Salt nominacje: najlepszy aktor pierwszoplanowy: Dustin Hoffman i Jon Voight najlepsza aktorka drugoplanowa: Sylvia Miles najlepszy montaż: Hugh A. Robertson.
Zobacz też lista stu najlepszych amerykańskich filmów według AFI
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańskie dramaty obyczajowe Kategoria:Amerykańskie filmy z 1969 roku Kategoria:Filmowe ścieżki dźwiękowe Johna Barry’ego Kategoria:Filmy kręcone na Florydzie Kategoria:Filmy kręcone w New Jersey Kategoria:Filmy kręcone w Nowym Jorku Kategoria:Filmy kręcone w Teksasie Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem dla najlepszego filmu Kategoria:Filmy w National Film Registry Kategoria:Filmy w reżyserii Johna Schlesingera Kategoria:Filmy wyróżnione nagrodą BAFTA dla najlepszego filmu Kategoria:Filmy wytwórni United Artists Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Nowym Jorku Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszą reżyserię Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszy scenariusz adaptowany Kategoria:Filmy o prostytucji