Irene Dunne, właśc. Irene Marie Dunn (ur. 20 grudnia 1898 w Louisville, zm. 4 września 1990 w Los Angeles) – amerykańska aktorka, pięciokrotnie nominowana do Oscara. Odznaczona papieskim Krzyżem Laterańskim za przykładne życie i zasługi dla Kościoła Katolickiego.
8 lutego 1960 otrzymała własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6440 Hollywood Boulevard.
Życiorys Urodziła się w Louisville w stanie Kentucky. Była córką kapitana Josepha Johna Dunna, inspektora statków parowych, i Adelaide Antoinette Henry Dunne, muzykantki, która zainspirowała ją do rozwoju artystycznego. Miała młodszego brata Charlesa Roberta (1901–1981). Jej rodzina była pochodzenia irlandzkiego i niemieckiego. W wieku pięciu lat wzięła udział w inscenizacji Sen nocy letniej. Po tragicznej śmierci ojca, gdy miała 12 lat, przeprowadziła się z resztą rodziny do Madison w stanie Indiana, by zamieszkać z dziadkami ze strony matki. Matka nauczyła ją grać na pianinie, gdy była bardzo małą dziewczynką. Brała również lekcje śpiewu i śpiewała w lokalnych kościołach i szkolnych przedstawieniach przed ukończeniem studiów w 1916. Chcąc zostać nauczycielką muzyki, studiowała w Indianapolis Conservatory of Music, uzyskując dyplom w 1918. W 1926 ukończyła studia w Chicago Musical College. Marzyła o karierze w operze jako sopranistka. W 1920 przeprowadziła się do Nowego Jorku, ale nie przeszła dwóch przesłuchań do Metropolitan Opera z powodu braku doświadczenia i „lekkiego” głosu.
W 1922 trafiła na Broadway w roli Antoinette „A.B.” Allen w musicalu Winorośl przylegająca. Pod nieznacznie zmienionym nazwiskiem Irene Dunne zwróciła na siebie uwagę Hollywood, występując w produkcji Statek pokazowy na Wschodnim Wybrzeżu. W 1930 podpisała kontrakt z wytwórnią RKO Pictures. Jej pierwszą rola filmową był postać Delphine Witherspoon w komedii muzycznej Skórzane łowy (Leathernecking, 1930), która przeszła niemal niezauważona. Za rolę Sabry Cravat w westernie Wesleya Rugglesa Cimarron (1931) u boku Richarda Dixa otrzymała pierwszą nominacją do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej. W trakcie swojej kariery była jeszcze cztery razy nominowana do Oscara dla najlepszej aktorki: w podwójnej roli jako Theodora Lynn / Caroline Adams w komedii Ryszarda Bolesławskiego Teodora robi karierę (Theodora Goes Wild, 1931), jako Jerry Warriner w komedii romantycznej Leo McCareya Naga prawda (The Awful Truth, 1937), Terry McKay w melodramacie Leo McCareya Ukochany (Love Affair, 1939) i Marta „Mama” Hanson w George’a Stevensa Pamiętam mamę (I Remember Mama, 1948).
16 lipca 1928 zawarła związek małżeński ze stomatologiem Francisem Dennisem Griffinem, który zmarł 15 października 1965. Mieli adoptowaną córkę Mary Frances.
Zmarła 4 września 1990 w Los Angeles w wieku 91 lat.
Filmografia 1931: Cimarron jako Sabra Cravat 1932: Symphony of Six Million jako Jessica 1932: Trzynaście kobiet (Thirteen Women) jako Laura Stanhope 1932: Boczna ulica (Back Street) jako Ray Schmidt 1932: Wspaniała obsesja (Magnificent Obsession) jako Helen Hudson 1935: Roberta jako księżniczka Stephanie 1936: Statek komediantów (Show Boat) jako Magnolia Hawks 1936: Teodora robi karierę (Theodora Goes Wild) jako Theodora Lynn / Caroline Adams 1937: Płynne złoto (High, Wide, and Handsome) jako Sally Watterson 1937: Naga prawda (The Awful Truth) jako Lucy Warriner 1938: Radość życia (Joy of Living) jako Margaret „Maggie” Garret 1939: Ukochany (Love Affair) jako Terry Mckay 1939: When Tomorrow Comes jako Helen Lawrence 1940: Moja najmilsza żona (My Favorite Wife) jako Ellen Arden 1941: Ich dziecko (Penny Serenade) jako Julie Gardiner Adams 1941: Niedokończony interes (Unfinished Business) jako Nancy Andrews 1943: A Guy Named Joe jako Dorinda Durston 1944: Białe Klify Dover (The White Cliffs of Dover) jako Susan Ashwood 1944: Znowu razem (Together Again) jako Anne Crandall 1944: Anna i król Syjamu (Anna and the King of Siam) jako Anna Owens 1947: Życie z ojcem (Life with Father) jako Vinnie Day 1948: Pamiętam mamę (I Remember Mama) jako Martha „Mama” Hanson 1950: The Mudlark jako Wiktoria (królowa Wielkiej Brytanii) 1950: Never a Dull Moment jako Kay Kingsley Heyward 1952: It Grows on Trees jako Polly Baxter
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia niemieckiego Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki kina niemego Kategoria:Amerykańskie aktorki radiowe Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne Kategoria:Amerykańskie aktorki telewizyjne Kategoria:Amerykańskie soprany Kategoria:Laureaci Kennedy Center Honors Kategoria:Ludzie urodzeni w Louisville Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Laterańskim Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1990