Batman i Robin () – amerykańsko-brytyjski fantastyczno-sensacyjny film akcji z 1997 r. w reżyserii Joela Schumachera i według scenariusza Akivy Goldsmana; na podstawie serii komiksów o superbohaterze o tym samym pseudonimie wydawnictwa DC Comics. Tytułową rolę zagrał George Clooney, a oprócz niego w głównych rolach wystąpili: Chris O’Donnell, Arnold Schwarzenegger, Uma Thurman i Alicia Silverstone.

Jest to czwarta i ostatnia część serii filmowej o Batmanie autorstwa Tima Burtona i Joela Schumachera, oraz kontynuacja filmu Batman Forever (1995).

Fabuła Superbohaterowie z Gotham City – Batman i jego młody pomocnik Robin – zostają wezwani, by powstrzymać superzłoczyńcę Mr. Freeze’a przed kradzieżą diamentów w muzeum historii naturalnej. Podczas konfrontacji Mr. Freeze ucieka, zamrażając uprzednio Robina. Później Batman i Robin już w swoich prawdziwych alter ego – miliarder Bruce Wayne i jego podopieczny Dick Grayson – dowiadują się, że Mr. Freeze to dr Victor Fries, laureat Nagrody Nobla w biologii molekularnej, który zamroził kriogenicznie swą żonę Norę po tym, jak zachorowała na rzadką chorobę – syndrom MacGregora, i chce ją zbudzić do wynalezienia odpowiedniego leku. Podczas wypadku w pracy wpadł do kadzi z roztworem o temperaturze -50 °F, który zmutował jego ciało, zmuszając go do życia poniżej temperatury 0 °F i tym samym noszenia specjalnego kombinezonu zasilanego diamentowymi kriolaserami.

W Brazylii w laboratorium Wayne Enterprises botanistka Pamela Isley pracuje pod kierownictwem obłąkanego doktora Jasona Woodrue’a, który wykorzystał jej badania nad krzyżówkami roślin i zwierząt do mieszanki toksyn i sterydów zwanej „Jadem”. Chce on nielegalne stworzyć serum dla superżołnierzy i królikiem doświadczalnym zostaje Antonio Diego, seryjny morderca z Ameryki Łacińskiej, który po kablowym podłączeniu Jadu do jego mózgu zmienia się w potężnego potwora zwanego Zgubą. Woodrue podejmuje próbę morderstwa na Pameli, która w zetknięciu z chemikaliami ulega mutacji, stając się Trującym Bluszczem – hybrydą człowieka i rośliny. Zabija Woodrue’a, a Zgubę czyni swoim ochroniarzem, po czym razem udają się do Gotham.

Do lokaja Alfreda w odwiedziny przyjeżdża z Anglii jego siostrzenica – studentka informatyki Barbara, którą po śmierci jej rodziców utrzymuje finansowo. Tymczasem Bruce ofiarowuje obserwatorium Gotham najnowocześniejszy teleskop. Konferencję przerywa dr Isley proponująca projekt ukrócenia zatrucia środowiska. Bruce odmawia uważając, że odbędzie się to kosztem życia ludzi. Zaprasza ją na imprezę charytatywną, na której licytowane będą cenne diamenty, a dochód przekazany będzie na Ogrody Botaniczne. Diamenty to przynęta dla Freeze’a, który potrzebuje go do swych urządzeń mrożących. Żąda od miasta okupu na jego badania nad lekiem dla Nory pod groźbą zamrożenia. Na imprezie jest i Trujący Bluszcz, która feromonami odurza Batmana i Robina. Freeze zostaje w końcu złapany.

Trujący Bluszcz i Bane pomagają Freeze’owi w ucieczce z przytułku Arkham i odzyskaniu jego kombinezonu. Tymczasem Dick odkrywa, że Barbara w rzeczywistości uczestniczy w wyścigach motocyklowych, by zbierać pieniądze dla Alfreda. Okazuje się, że Alfred umiera na syndrom MacGregora. W kryjówce Freeze’a Robin nadal jest pod wpływem feromonów i zaczyna widzieć w Batmanie konkurenta do Trującego Bluszczu, przez co złoczyńcy nie zostają złapani. Trujący Bluszcz z zazdrości, że Freeze jest żonaty i nie może go uwieść, odłącza aparaturę podtrzymującą Norę i mówi jej mężowi, że Batman ją zabił. Kierowany żalem Freeze chce zamrozić Gotham City, a następnie cały świat. Trujący Bluszcz po zagładzie ludzkości zamierza rozprzestrzenić zmutowane rośliny jako nowy gatunek dominujący.

Freeze zdobywa teleskop i robi z niego działo zamrażające. Barbara po włamaniu się do komputera Alfreda, dowiaduje się o batjaskini, w której Alfred ujawnia, że stworzył dla Barbary jej własny kostium Batmana. W siedzibie Trujący Bluszcz wzywa przerobionym batsygnałem Robina, jednak pogodzony i współpracujący z Batmanem nie daje się nabrać na jej fortele. Obaj zostają uwięzieni przez rośliny, lecz na czas pomaga im Barbara jako Batdziewczyna, która rozprawia się z Trującym Bluszczem. Cała trójka w specjalnych strojach docierają do obserwatorium, by rozmrozić w porę Gotham City. Batman walczy z Freeze’em, a Robin i Batdziewczyna pokonują Zgubę przez przerwanie dopływu Jadu do jego mózgu.

Gotham City zostaje uratowane, gdy Batman i Batdziewczyna programują zmianę położenia satelitów, tak aby rozmroziły wszystko skupionym światłem słonecznym. Batman wyjaśnia osłabionemu Freeze’owi, że to Trujący Bluszcz zaatakowała Norę, która wciąż żyje. Apeluje do niego o ofiarowanie wynalezionego przez niego leku na wczesne stadium syndromu MacGregora. Freeze daje specyfik po obietnicy, że w przytułku Arkham będzie mógł prowadzić badania nad leczeniem żony. Alfred po otrzymaniu lekarstwa wraca do zdrowia. W Arkham do celi oszalałej Trującego Bluszczu przybywa mściwy Mr. Freeze, który obiecuje jej cierpienia za to co zrobiła Norze. Świętując wygraną Bruce, Dick i Barbara oficjalnie rozpoczynają partnerstwo, by kontynuować superbohaterską walkę z przestępczością.

Obsada

George Clooney – Batman / Bruce Wayne Eric Lloyd – mały Bruce Wayne Chris O’Donnell – Robin / Dick Grayson Arnold Schwarzenegger – Mr. Freeze / dr Victor Fries Uma Thurman – Trujący Bluszcz / dr Pamela Isley Alicia Silverstone – Batdziewczyna / Barbara Wilson Michael Gough – Alfred Pennyworth Jon Simmons – młody Alfred Pennyworth Robert Swenson – Zguba / Antonio Diego Michael Reid MacKay – Zguba przed przemianą Pat Hingle – komisarz Gordon Elle Macpherson – Julie Madison Elizabeth Sanders – Gerta Bajdarka John Glover – dr Jason Woodrue Kimberly Scott – pracowniczka obserwatorium Michael Paul Chan – pracownik obserwatorium Vivica A. Fox – B. Haven Vendela Kirsebom – Nora Fries Jesse Ventura – strażnik Arkham #1 Ralf Möller – strażnik Arkham #2 Doug Hutchison – członek gangu Coolio – Bankier Patrick Leahy – on sam

Wersja polska Opracowanie: Master Film Reżyseria: Elżbieta Jeżewska Scenariusz: Elżbieta Kowalska Wystąpili: Andrzej Ferenc – Batman / Bruce Wayne Bartosz Opania – Robin / Dick Grayson Marcin Troński – Mr. Freeze / dr Victor Fries Elżbieta Jędrzejewska – Trujący Bluszcz / dr Pamela Isley Izabella Bukowska – Batdziewczyna / Barbara Wilson Jerzy Kamas – Alfred Pennyworth Jacek Kałucki – Zguba / Antonio Diego Janusz Bukowski – komisarz Gordon Teresa Marczewska – Julie Madison Antonina Girycz – Gerta Bajdarka Grzegorz Wons – dr Jason Woodrue Miriam Aleksandrowicz – pracowniczka obserwatorium Ryszard Nawrocki – pracownik obserwatorium Agata Gawrońska – B. Haven Jan Kulczycki – strażnik Arkham #1 Paweł Szczesny – strażnik Arkham #2, ochroniarz, gość przyjęcia Robert Tondera – członek gangu Janusz Wituch – Bankier Wojciech Paszkowski – konferansjer Tomasz Gęsikowski – ochroniarz, gość przyjęcia Brygida Turowska Krzysztof Zakrzewski

Źródło:

Produkcja mały|Kostium Mr. Freeze’a wykorzystany w filmie. Produkcja nad filmem rozpoczęła się głównie za sprawą finansowego sukcesu poprzedniej części – Batman Forever (1995). Scenariusz do kontynuacji powstał w trakcie zdjęć do filmu Czas zabijania, którego produkcją zajmowali się Joel Schumacher i Akiva Goldsman. Za główną inspirację przy tworzeniu filmu, Schumacher ponownie wziął komiksy o Batmanie czytane w dzieciństwie. Goldsman wyrażał obawy dotyczące scenariusza podczas rozmów przedprodukcyjnych z Schumacherem. Szczególnie, gdy wytwórnia Warner Bros. nakazała Schumacherowi, aby film był jeszcze bardziej „zabawkowy” niż Batman Forever.

O ile Chris O’Donnell ponownie wcielił się w rolę Robina, Val Kilmer zdecydował się nie powracać do roli Batmana. Schumacher przyznał, że miał trudności we współpracy z Kilmerem przy Batman Forever: „On tak jakby odszedł, a my go tak jakby zwolniliśmy.” – powiedział Schumacher. Bob Daly, przewodniczący zarządu i współdyrektor generalny Warner Bros. i Warner Music Group, zasugerował by rolę po Kilmerze objął aktor telewizyjny George Clooney, popularny dzięki roli doktora Douga Rossa w serialu medycznym Ostry dyżur (1994–2009). Schumacher początkowo planował obsadzić Williama Baldwina do roli Batmana, jednak zdecydował się na Clooneya po obejrzeniu jego występu w filmie Od zmierzchu do świtu (1996). Schumacher uważał, że Clooney „wniósł do filmu prawdziwe człowieczeństwo i humor, pewną przystępność, której – moim zdaniem – nikt inny nie był w stanie zaoferować”, a także że bardzo przypominał postać z komiksów.

Alicia Silverstone i Arnold Schwarzenegger z kolei byli jedynymi kandydatami do ról kolejno Batdziewczyny i Mr. Freeze’a. Media donosiły, że Patrick Stewart był brany pod uwagę do roli Mr. Freeze’a, jednak Schumacher zaprzeczał, jakoby Stewart kiedykolwiek był rozważany: „To wspaniały pomysł. Ale nikt nigdy go nie zasugerował. Spotkałem się z Arnoldem kilka razy, ponieważ zawsze był zainteresowany współpracą”. Do roli Trującego Bluszczu brano pod uwagę także Demi Moore i Sharon Stone. Plotki również sugerowały Julię Roberts jako starającej się o tę rolę, lecz Schumacher zaprzeczył, twierdząc że Roberts jako jego przyjaciółka sama do niego by zadzwoniła. Schumacher zdecydował się obsadzić Umę Thurman jako Trujący Bluszcz po tym, jak zobaczył jej sesję zdjęciową w Vanity Fair autorstwa Annie Leibovitz, lecąc z powrotem z Mississippi po zdjęciach do Czasu zabijania. Raper Coolio zgodził się zagrać w filmie wyłącznie przez obietnicę że jego postać będzie miała większą rolę: „Jedyny powód dla którego wykonałem rolę, było to, że obiecano mi rolę złoczyńcy w kolejnym Batmanie, którego nie zrobili z powodu Joela Schumachera – zwolnili go. Ja i on i tak niezbyt dobrze się dogadywaliśmy. (…) W kolejnym Batmanie złoczyńcą miał być Strach na Wróble” – mówił po latach raper.

Większość scen nakręcono w Warner Bros. Studio, które mieści się w Burbank. Elliot Goldenthal powrócił do komponowania muzyki do filmu Batman i Robin po współpracy z Schumacherem przy filmie Batman Forever.

Promocja Zwiastun kinowy Batman i Robin zadebiutował 19 lutego 1997 roku w telewizyjnym magazynie informacyjnym Entertainment Tonight. Warner Bros. wydało 125 milionów dolarów na marketing i promocję filmu, oprócz budżetu produkcyjnego wynoszącego 160 milionów dolarów. Sieć restauracji Taco Bell uruchomiła kampanię promocyjną wartą 20 milionów dolarów, sprzedając kubki, zabawki kolekcjonerskie i figurki z motywem Batmana. W 1997 roku została otwarta w Six Flags Over Georgia kolejna wersja odwróconej kolejki górskiej , aby zbiegło się to z premierą Batmana i Robina. Sprzedawano także tematyczne karty kolekcjonerskie wyprodukowane przez firmy Fleer i SkyBox International, niektóre z podpisami Clooneya, Schwarzeneggera, Thurman, Silverstone, O’Donnella i Schumachera.

W powiązaniu z Batmanem i Robinem, Warner Bros. Television Animation stworzyło będący kontynuacją serialu animowanego Batman (1992), wchodzącego w skład DC Animated Universe, film animowany Batman i Mr. Freeze: Subzero, w którym również występował Mr. Freeze jako główny złoczyńca, a Batdziewczyna była jedną z bohaterek. Premiera była zaplanowana na rok 1997 bezpośrednio na wideokasety.

Wydanie Premiera Batmana i Robina odbyła się 12 czerwca 1997 roku w Westwood w Los Angeles. Wówczas była „największą i najdroższą” premierą kinową w Wielkiej Brytanii. Wydarzenie odbyło się w Battersea Power Station w Londynie, a budynek udekorowano tak, aby przypominał Gotham City i rezydencję Wayne’ów.

Odbiór Box office Budżet filmu jest szacowany na 125 milionów dolarów. W Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie film zarobił 107,3 mln dolarów. W innych krajach przychody wyniosły 130,9 mln, a łączny przychód 238,2 mln dolarów.

Krytyka w mediach