Rezedowate (Resedaceae L.) – rodzina roślin z rzędu kapustowców (Brassicales), do której zaliczanych jest 7 rodzajów występujących w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego oraz na suchych obszarach w strefie międzyzwrotnikowej w Ameryce Środkowej i Północnej, w Europie, Afryce Północnej, Wschodniej i Południowej, w Azji Południowej. W Polsce rosną przedstawiciele rodzaju rezeda (Reseda). Do tego rodzaju też należą rośliny użytkowe z rodziny. Rezeda wonna uprawiana jest jako ozdobna ze względu na silny aromat. Z jej korzeni i płatków pozyskiwany jest olejek rezedowy wykorzystywany w perfumerii. Rezeda żółtawa jest rośliną barwierską dostarczającą żółtego barwnika znanego już od czasów antycznych. W sposób trwały barwi tkaniny, najlepiej jedwab i wełnę – białe na żółto, a niebieskie na zielono.
Morfologia thumb|Rezeda żółta thumb|Sesamoides pygmaea thumb|Caylusea hexagyna Pokrój Rośliny roczne, dwuletnie i byliny, także pnącza, krzewy i drzewa. Liście Skrętoległe, czasem skupione w przyziemnej rozecie, rzadko naprzeciwległe (Borthwickia), liście pojedyncze, trójlistkowe do pierzasto złożonych. Czasem obecne są szczątkowe przylistki wykształcające się zwykle jako gruczołki lub ciernie. Kwiaty Zebrane zwykle w kłosy i grona i wsparte przysadkami, rzadko wyrastają pojedynczo w kątach liści (Neothorelia). Zwykle są obupłciowe, od grzbiecistych do promienistych. Działki kielicha występują w liczbie od dwóch do 8, są równej lub nierównej długości, są zrośnięte, czasem w rurkę pękającą i odsuwaną na bok przez otwierającą się koronę (Borthwickia). Płatki korony występują także w liczbie od dwóch do 8, rzadko są całkiem zredukowane, mogą być wolne lub zrośnięte, często są asymetryczne (często górny płatek ma paznokieć, jest większy i ma frędzlowatą krawędź). Pręcików jest od 3 do 70, u nasady zrośniętych. Pylniki otwierają się podłużnymi pęknięciami. Zalążnia górna, powstaje z wolnych lub zrastających się dwóch do 8 owocolistków zakończonych szczytowo znamionami. Z dna kwiatowego wyrasta miodnik, często o budowie asymetrycznej. Owoce Torebki, czasem nie połączone ze sobą mieszki, rzadko pestkowce.
Systematyka Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Rodzina siostrzana w stosunku do Gyrostemonaceae w obrębie rzędu kapustowców. W stosunku do systemu APG III z 2009 zmiana polega na przeniesieniu tu rodzaju Borthwickia i plemienia Stixideae wcześniej zaliczanych do kaparowatych Capparaceae.
Pozycja rodziny w systemie Cronquista (1981) Gromada okrytonasienne, klasa dwuliścienne (Magnoliopsida Brongn.), podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), rząd kaparowce (Capparales Hutch.), rodzina rezedowate (Resedaceae).
Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993–1999) Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Capparanae Reveal, rząd kaparowce (Capparales Hutch.), podrząd Resedineae Engl., rodzina rezedowate (Resedaceae DC. ex Gray).
Wykaz rodzajów w ujęciu APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
Borthwickia W. W. Smith
Podrodzina Stixideae Hallier Forchhammeria Lieb. Neothorelia Gagnepain Stixis Loureiro Tirania Pierre
Podrodzina Resedeae Reichenbach Caylusea A. St.-Hil. Homalodiscus Bunge ex Boiss. Randonia Coss. Reseda L. – rezeda (w tym: Ochradenus Delile – ochradenus, Oligomeris Cambess.) Sesamoides Ortega – rezedowiec
Przypisy
*