Złamania części twarzowej czaszki

Złamania części twarzowej czaszki – złamania struktur kostnych masywu szczękowo-sitowego, stanowiące do 20% złamań w obrębie kości twarzy.

Podział Le Forta Zaproponowany przez René Le Forta w 1901 roku podział złamań struktur kostnych masywu szczękowo-sitowego jest wciąż w użyciu. Le Fort wyodrębnił trzy typy złamań, nazwane później od jego nazwiska: złamanie typu Le Fort I: oderwanie wyrostka zębodołowego i podniebienia od szczęki; linia złamania biegnie poziomo przez brzeg dna jamy nosowej, zachyłek zębodołowy zatoki szczękowej aż do guza szczęki (który może się odłamać od wyrostka skrzydłowatego lub odłamać razem z jego dolną częścią), odłamuje się blaszka pionowa kości podniebiennej od jej blaszki poziomej, przy obustronnym złamaniu typu Le Fort I łamie się też przegroda nosa zaraz nad dnem jamy nosowej; przyczyną jest uraz działający poziomo do tyłu na szczękę na poziomie wargi górnej; złamanie typu Le Fort II: oderwanie szczęki od pozostałej części twarzoczaszki, wgniecenie środkowego piętra twarzy z uszkodzeniem sitowia, oczodołu i dróg łzowych; złamanie przebiega przez nasadę nosa (szew czołowo-nosowy, szew czołowo-szczękowy), oczodół (przyśrodkowa ściana, kość łzowa, szczelina oczodołowa dolna, dolny brzeg) i kości szczęk (okolica szwu jarzmowo-szczękowego, przednia ściana, dalej skośnie w kierunku guza szczęki, przecinając grzebień jarzmowo-zębodołowy) aż do wyrostków skrzydłowatych kości klinowej; przyczyną jest siła działająca na okolicę kości szczęk od przodu i góry do tyłu i dołu; złamanie typu Le Fort III: oderwanie twarzoczaszki od podstawy czaszki ze złamaniem podstawy czaszki (przedniego dołu); złamanie przebiega przez nasadę nosa (szew czołowo-nosowy, szew czołowo-szczękowy), oczodół (przyśrodkowa ściana, kość łzowa, szczelina oczodołowa dolna, boczna ściana) i szew jarzmowo-czołowy powodując odłamanie również kości jarzmowej i wyrostków skrzydłowatych kości klinowej; przyczyna jest podobna jak w złamaniu Le Fort II, ale działająca na większą okolicę i z większą siłą.

Złamanie typu Le Fort I 266 px|Le-Fort-I 266 px|Le Fort-I 200 px|Le-Fort-I

Złamanie typu Le Fort II 266 px|Le-Fort-II 200 px|Le-Fort-II 200 px|Le-Fort-II 300 px|Le-Fort-II

Złamanie typu Le Fort III 266 px|Le-Fort-III 200 px|Le Fort-III 200 px|Le-Fort-III 300 px|Le-Fort-III

Objawy

Objawy kliniczne złamań typu Le Fort I Pacjent skarży się na bóle w obrębie dolnej części szczęki i przylegających do niej tkanek miękkich, trudności w zwarciu zębów, drętwienie zębów górnych, krwawienie z nosa. Stwierdza się: wydłużenie odcinka nosowo-bródkowego twarzy obrzęk tkanek miękkich wzdłuż szczeliny złamania zaburzenia w zwarciu zębów (zgryz otwarty, zgryz krzyżowy) krwawienie z nosa lub skrzepy krwi w przewodach nosowych.

Ból uciskowy stwierdza się w miejscu przebiegu szczeliny złamania a zwłaszcza w obrębie guza szczęki. Można też wywołać dotkliwy ból uciskając na wyrostek haczykowaty kości podniebiennej – objaw Guerina. Ponadto stwierdza się ruchomość odłamu kostnego, a niekiedy można wyczuć uskoki kostne w obrębie grzebieni jarzmowo-zębodołowych.

Objawy kliniczne złamania typu Le Fort II Występują nasilone pourazowe odczyny tkanek miękkich, znaczne zaburzenia czynnościowe i anatomiczne. Pacjent skarży się na bóle samoistne i dotykowe, krwawienie z nosa, trudności w zwieraniu szczęk, oddychaniu przez nos oraz przyjmowaniu pokarmów, zaburzenia czucia w zakresie II gałęzi nerwu trójdzielnego a niekiedy zaburzenia wzroku.

W badaniu klinicznym stwierdza się: wydłużenie odcinka nosowego twarzy rozległy obrzęk w okolicy nasady nosa, powiek, w okolicach podoczodołowych i jarzmowych wylewy podskórne wylewy podspojówkowe krwawienie z nosa lub skrzepy krwi w przewodach nosowych zaburzenia w zwarciu zębów zaleganie świeżej krwi lub skrzepów krwi w jamie ustnej obecność krwi na tylnej ścianie gardła.

Podczas badania należy zwrócić szczególną uwagę na treść płynną wyciekającą z nosa – możliwość przeoczenia złamania podstawy czaszki.

Objawy kliniczne złamania typu Le Fort III Występujące tu rozległe uszkodzenie kości powoduje powstawanie dużych pourazowych odczynów ze strony tkanek miękkich, znaczne zaburzenia anatomiczne i czynnościowe.

Skargi chorego podobnie jak w złamaniu typu Le Fort II, z tym że bardziej nasilone i częściej dotyczą zaburzeń wzroku, węchu, trudności w oddychaniu i przyjmowaniu pokarmów. W badaniu klinicznym zwraca uwagę szybko narastający obrzęk powłok twarzy w obrębie: nasady nosa, powiek, policzków, kości, łuków jarzmowych. Obrzęk przechodzi na sąsiednie okolice. Może dojść do opadnięcia gałek ocznych, czasem występują zaburzenia ruchomości gałek ocznych. Z przewodów nosowych wycieka krew lub znajdują się w nich skrzepy krwi. Uskoki kostne wyczuwa się dobrze w obrębie nasady nosa, zewnętrznych brzegów oczodołów, a mniej wyraźnie w zakresie łuków jarzmowych. Badając wewnątrzustnie spostrzega się zaburzenia w zwarciu, występujące w postaci zgryzu otwartego, krzyżowego lub rzekomego przodozgryzu. W przedsionku i jamie ustnej oraz gardle zalega świeża krew lub skrzepy krwi. Przemieszczona szczęka daje się łatwo unieść ku górze.

Leczenie Leczenie złamań części twarzowej czaszki należy do chirurga szczękowo-twarzowego. Każdy chory z rozpoznaniem tych złamań powinien zostać hospitalizowany. Celem leczenia jest przywrócenie prawidłowych relacji anatomicznych struktur kostnych i tkanek miękkich; leczenie polega na opracowaniu rany, usunięciu martwiczych fragmentów tkanek i repozycji złamań, i późniejszej rekonstrukcji ubytków tkankowych.

Przypisy Le Fort, R: Etude experimental sur les fractures de la machoire superieure; Rev Chir; 23; (1901); 208

Bibliografia

Kategoria:Diagnostyka stomatologiczna Kategoria:Złamania kości Kategoria:Chirurgia szczękowo-twarzowa Kategoria:Otorynolaryngologia