thumb|Grób Hirsza Dawida Nomberga na cmentarzu żydowskim w Warszawie Hirsz Dawid Nomberg (jid. הערש דוד נאמבערג; ur. 7 kwietnia 1876 w Mszczonowie, zm. 11 listopada 1927 w Otwocku) – polski pisarz, publicysta, działacz społeczny i polityczny żydowskiego pochodzenia, poseł na Sejm Ustawodawczy w II RP.
Życiorys Był w dużej części samoukiem. Ukończył jesziwę, wychowywał się w środowisku hebrajskojęzycznym, ale w krótkim czasie zdołał opanować język polski, niemiecki i rosyjski. Studiował na Uniwersytecie w Jenie i Heidelbergu. Początkowo publikował po hebrajsku w gazetach „Ha-Cofe”, „Ha-Dor” i „Ha-Zman”. Później pisał w jidysz. Nakłonił go do tego Icchok Lejb Perec. W 1897 osiadł w Warszawie, gdzie zatrudnił się jako nauczyciel języka hebrajskiego. Jednocześnie pisał dla warszawskich tytułów prasowych wydawanych w jidysz, takich jak „Hajnt” i „Der Moment”. W tym czasie związał się z nurtem fołkistowskim. W 1908 roku był uczestnikiem konferencji w Czerniowcach.
Nomberg był współtwórcą założonego w 1916 Związku Literatów i Dziennikarzy Żydowskich i przewodniczył mu w latach 1925–1927. W 1919 roku został posłem na Sejm Ustawodawczy, zastępując Noacha Pryłuckiego, którego mandat został unieważniony. W 1920 zrezygnował jednak z funkcji posła, motywując swą decyzję chęcią poświęcenia się twórczości literackiej. Jego miejsce zajął Chaim Rasner. W 1921 wyjechał do Stanów Zjednoczonych.
Zmarł na gruźlicę i został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 31, rząd 2)Grób Hirsza Dawida Nomberga w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej. Jego nagrobek jest dziełem rzeźbiarza Abrahama Ostrzegi.
Twórczość Nomberg był znanym nowelistą, krytykiem, felietonistą i publicystą. W swoich utworach skupiał się na opisach życia różnych grup społecznych, głównie ludzi samotnych, zagubionych i biednych, ale także inteligencji i osób młodych. Jego dzieła to także opisy podróży do Ameryki, Palestyny, Europy Zachodniej i ZSRR. Utwory Nomberga drukowane były w zbiorach: Dos felieton-buch (jid. Felietony, Warszawa 1924), Gezamłe werk (jid. Dzieła zebrane, Warszawa 1922), Szriftn (jid. Pisma, Warszawa 1908–1909, 1919, 1926).
Pisał także sztuki teatralne. Szczególnie popularna była jedna z nich – Di miszpoche (jid. Rodzina), wystawiana na scenach teatrów m.in. w Warszawie, Wilnie, Rydze, Berlinie i w USA. Zajmował się również przekładami, tworzył też wiersze dla dzieci oraz kuplety i pieśni.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Utwory Hirsza Dawida Nomberga w serwisie Polona.pl
Kategoria:Ludzie związani z Uniwersytetem w Jenie Kategoria:Ludzie związani z Uniwersytetem w Heidelbergu Kategoria:Fołkiści Kategoria:Ludzie urodzeni w Mszczonowie Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Polscy publicyści XX wieku Kategoria:Pisarze jidysz Kategoria:Pochowani na cmentarzu żydowskim na Woli w Warszawie Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) Kategoria:Posłowie z okręgu Warszawa (II RP) Kategoria:Urodzeni w 1876 Kategoria:Zmarli na gruźlicę Kategoria:Zmarli w 1927 Kategoria:Żydowscy parlamentarzyści II Rzeczypospolitej