Anzelm Polak znany jako Hierosolymita, Anzelm Jerozolimczyk lub Anzelm Krakowianin(zm. 1519–1522) – polski bernardyn, podróżnik i kaznodzieja.
Życiorys Miejsce i rok urodzenia nieznany (prawdopodobnie ok. 1480). W latach 1507–1508 pełnił funkcję penitencjarza przy kościele Grobu Świętego w Jerozolimie. W tym okresie odbył podróż po Palestynie, której relację zatytułowaną Terrae sanctae et urbis HierusalemAnzelm Polak, [w:] Epoki literackie, t. 2, Średniowiecze, red. S. Żurawski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, s. 14.. opublikowano w Krakowie w 1512 roku jako dodatek do dzieła Jana ze Stobnicy Introductio in Ptolomei Cosmographiam. Tekst był następnie wydawany w 1517 i 1519 roku pod zmienionymi tytułami. Pierwszy przekład na język polski ukazał się w Wilnie w 1595 roku jako Chorographia albo topographia to jest osobliwe a okolne opisanie Ziemie Świętej. Kolejne polskie wydania, również pod zmienionymi tytułami, opublikowano w 1617, 1696 i 1698 roku. Łaciński tekst wydawano ponadto w Holandii i Niemczech, natomiast przekład polski został przetłumaczony na język rosyjski. Przez 2 lata (1512-1513) przebywał w Krakowie, gdzie zasłynął wymową kaznodziejską. Przeniesiony do Poznania, w roku 1517 został przełożonym domu zakonnego bernardynów.
Twórczość Jego pracę pt. Terrae sanctae et urbis Hierusalem descriptio fratris Anzelmi ordinis Minorum de observantia, wydał Jan ze Stobnicy w tomie Introductio in Ptolomei Cosmographiam, Kraków (1512 - drukarnia F. Ungler). Wydanie następne: Kraków brak roku wydania; Kraków 1517 (edycja wątpliwa; Kraków 1519; w: P. Canisius: Thesaurus monumentorum ecclesiasticorum et historicorum t. 4, Amsterdam 1725, s. 776-794. Przekład polski: A. Rymsza – Wilno (1595 - drukarnia J. Karcan)M. Rechowicz, Anzelm Polak, [w:] Encyklopedia Katolicka, t. 1, Lublin 1973, kol. 736..
Przypisy
Bibliografia Wielka Ilustrowana Encyklopedja Powszechna, Gutenberga, Kraków, reprint, Warszawa 1994, t. I,
Literatura dodatkowa (opracowania) H. Canisius: Antiquae lectiones t. 6, Ingolstadt 1604, s. 1287-1380 J. D. A. Janocki: Janociana t. 1, Warszawa 1776 M. Wiszniewski: Historia literatury polskiej t. 4, Kraków 1842, s. 100-102 Anzelm bernardyn...: "Encyklopedia powszechna" Orgelbranda, t. 1 (1859) M. Bersohn: Kilka słów o polskich podróżnikach po Ziemi Świętej i ich dziełach, "Biblioteka Warszawska" 1868 t. 4 i odb. P. Chmielowski: Anzelm... "Wielka encyklopedia powszechna ilustrowana" t. 3 (1890) F. Bujak: Najstarszy opis Ziemi Świętej polskiego pochodzenia, "Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne" 1900; przedr. w książce: Studia geograficzno-historyczne, Kraków 1925 J. S. Bystroń: Polacy w Ziemi Świętej, Syrii i Egipcie, Kraków 1930 A. Brückner: Dzieje kultury polskiej t. 2, Kraków 1931, s. 215; wyd. 2 Warszawa 1939 C. Bogdalski: Bernardyni w Polsce t. 2, Kraków 1933.
Linki zewnętrzne Anzelm Polak, Peregrinacia prawdziwego opisania Ziemi Swiętey... w bibliotece Polona
Kategoria:Polscy bernardyni (I Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Zmarli w XVI wieku Kategoria:Polscy prezbiterzy bernardyńscy Kategoria:Ludzie związani z Krakowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Poznaniem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Literatura średniowiecznołacińska Kategoria:Polscy pisarze nowołacińscy XVI wieku Kategoria:Polscy pisarze religijni XVI wieku Kategoria:Polscy podróżnicy i odkrywcy Kategoria:Polscy kaznodzieje