Diecezja gliwicka () – jedna z 3 diecezji obrządku łacińskiego w metropolii katowickiej w Polsce ustanowiona 25 marca 1992 przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae populus. Najważniejsze miasta: Gliwice, Bytom, Lubliniec, Tarnowskie Góry, Zabrze.
W 2021 diecezja składała się ze 156 parafii (w tym 18 zakonnych), w których pracowało 335 księży. W seminarium przebywało 19 kleryków. Udzielono 5091 chrztów (wobec 5121 rok wcześniej), 6030 I komunii (wobec 5509 rok wcześniej), 4250 bierzmowań (3831 w 2020) i 1441 śluby (1213 w 2020). Na niedzielną mszę uczęszczało 26,7% wiernych, do komunii przystąpiło 13,4%, a 80,6% dzieci uczęszczało na religięDiecezja gliwicka..
Regiony duszpasterskie Region gliwicki Region bytomski Region lubliniecki
Instytucje diecezjalne Kuria diecezjalna Sąd biskupi Wyższe Międzydiecezjalne Seminarium Duchowne w Opolu Caritas diecezjalne Dom księży seniorów Archiwum diecezjalne Diecezjalna Szkoła Muzyczna II Stopnia i Studium Muzyki Kościelnej Centrum Kształcenia i Dialogu „Theotokos” Katolickie Centrum Edukacji Młodzieży „Kana” Diecezjalna Poradnia Życia Rodzinnego
Kuria Diecezjalna Wikariusz generalny – bp Andrzej Iwanecki Wikariusze biskupi:
ks. dr Wojciech Maciążek, ds. formacji stałej kapłanów diecezji gliwickiej ks. Józef Kara, ds. duchowieństwa w zakresie procedur specjalnych związanych ze sprowadzeniem do stanu świeckiego oraz administracyjnych postępowań karnych dotyczących duchownych ks. Antoni Zając, ds. życia konsekrowanego Kanclerz – ks. Sebastian Wiśniewski Ekonom diecezjalny – ks. dr Adam Fabiańczyk Radca prawny - ks. dr Grzegorz Gura Wikariusz sądowy – ks. Józef Kara Moderator Sekcji Szkolno-Katechetycznej – ks. Adam Spałek Dyrektor Wydziału Duszpasterskiego – ks. dr Krystian Piechaczek Rzecznik prasowy – ks. dr Krystian Piechaczek Ceremoniarz diecezjalny, Wicekanclerz – ks. dr Krzysztof Konieczny Notariusz Kurii – ks. Marcin Maciejczyk Sekretarz I Synodu Diecezji Gliwickiej – ks. dr Robert Urbańczyk Archiwum Diecezjalne – kustosz Krzysztof Iwanecki Caritas Diecezjalna – dyrektor ks. Jan Łojczyk Dom księży seniorów – dyrektor ks. Zbigniew Lachowicz
Biskupi
thumb|Sławomir Oder – biskup diecezjalny
Biskup diecezjalny bp Sławomir Oder – od 2023
Biskup pomocniczy bp Andrzej Iwanecki (wikariusz generalny) – od 2018
Biskup senior bp Jan Kopiec – biskup diecezjalny w latach 2012–2023, senior od 2023
Główne świątynie Katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Gliwicach Bazylika Matki Bożej Pokornej w Rudach
Sanktuaria Sanktuarium Matki Bożej Pokornej w Rudach – główne sanktuarium diecezji gliwickiej Sanktuarium Matki Boskiej Kochawińskiej w Gliwicach Sanktuarium św. Teresy Benedykty od Krzyża - Edyty Stein w Lublińcu Sanktuarium Matki Boskiej Lubeckiej – diecezjalne sanktuarium od 1994 r. Matki Boskiej Łysieckiej w Gliwicach Matki Boskiej Bytomskiej w Bytomiu Sanktuarium Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Gliwicach Sanktuarium Macierzyństwa Najświętszej Maryi Panny w Zbrosławicach
Patroni Pierwszorzędni Święty Piotr Apostoł Święty Paweł Apostoł
Drugorzędni Matka Boża Piekarska Matka Sprawiedliwości i Miłości Społecznej Święta Anna
Błogosławieni i męczennicy Ignacy Dobiasz SDB – Sługa Boży, salezjanin., urodzony w Ciochowicach, zamordowany w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Auschwitz, oczekuje na beatyfikację w procesie II grupy polskich męczenników z okresu II wojny światowej Roman Kozubek SVD – Sługa Boży, werbista. Zamordowany w obozie koncentracyjnym KL Sachsenhausen, oczekuje na beatyfikację w procesie II grupy polskich męczenników z okresu II wojny światowej Marcin Strzoda SJ – Sługa Boży, jezuita, urodzony w Gliwicach w dniu 11 listopada 1587, prowincjał prowincji czeskiej zakonu jezuitów, teolog, historyk, uczestnik obrony Brna przed oblężeniem wojsk protestanckich w 1645 r. Siostry Ludolfa (Gertruda) Parzich z Połomi i Rotrudis (Jadwiga) Otrzonsek ze wsi Kocury, Gebharda (Joanna) Gaszka z Pilchowic AM (służebniczki śląskie), pracujące w szpitalu dla kobiet w Pilchowicach zostały zgwałcone i zastrzelone przez żołnierzy radzieckich w 1945. Bernhard Klodwig CSSR (redemptorysta) przyszedł na świat w miejscowości Przemęt koło Poznania, zakonnik z klasztoru w Gliwicach, zginął w lutym 1945 r. z rąk Rosjan Jan Frenzel administrator w parafii Bożego Ciała w Miechowicach (Bytom) urodzony w Piekarach Śląskich, zamordowany przez Rosjan w 1945 r. Antoni Winkler proboszcz Parafii św. Jadwigi w Gliwicach-Brzezince, zamordowany przez Rosjan w styczniu 1945 r. Wilhelm Droppalla wikary parafii św. Jadwigi w Gliwicach-Brzezince, zamordowany przez Rosjan w styczniu 1945 r. Paweł Kutsha – urlopowany ze względów zdrowotnych wikary przy parafii w Rudach Raciborskich, zamordowany w Gliwicach Brzezince przez Rosjan w 1945 r. doktor Antonii Korczok, proboszcz parafii Gliwice-Sośnica, zastrzelony przez Niemców w dniu zwolnienia z obozu koncentracyjnego z Dachau w 1941 r. Konrad Lerch SJ (jezuita) – wikariusz w parafii WNMP w Bytomiu, zastrzelony w styczniu 1945 r. przez radzieckiego żołnierza w zakrystii Kościoła NMP w Bytomiu Rosjanie zamordowali również w 1945 r. proboszcza parafii w Bojkowie (ówczesny Schonwald) księdza Ericha Wolfa. Karol Brommer pochodzący z Lublińca, proboszcz parafii w Zimnicach Wielkich zamordowany tamże w styczniu 1945 r. przez Rosjan Paweł Drozdek proboszcz parafii św. Józefa w Jędrysku (obecne Kalety) zmarł w szpitalu więziennym w Magdenburgu w styczniu 1945 r. Bernhard Polevka SVD (werbista) pochodzący z Bytomia Bobrka, zginął w Chinach na misjach z rąk komunistów w grudniu 1942 Norbert Janotta pochodzący z Gliwic, proboszcz parafii w Brynicy, zamordowany przez Rosjan w 1945 r. w czasie II wojny światowej Nympha – Anna Skawran SCB (boromeuszka) urodzona w Bytomiu pracująca jako pielęgniarka w szpitalu w Ujeździe, zginęła z rąk radzieckiego żołnierza w styczniu 1945 Jan Pojda urodzony w Pyskowicach proboszcz parafii w Książnicach w maju 1940 roku, został aresztowany przez gestapo i osadzony w więzieniach w Rybniku i Katowicach. Następnie przewieziono go do obozu koncentracyjnego KL Mauthausen-Gusen, a później do KL Dachau, gdzie zmarł 20 września 1942 roku. Jerzy Wrazidło pochodzący z Zabrza Biskupic, pełniący pełniący funkcję kapelana 3 Pułku Ułanów, zamordowany przez NKWD w Charkowie Augustyn Rasek urodzony w Tworogu Małym, proboszcz parafii w Pstrążna zginął w marcu 1945 r. z rąk sowieckich żołnierzy; Georg Scholz pochodzący z Bytomia proboszcz parafii w Michałowie koło Brzegu zamordowany przez Rosjan w styczniu 1945 r Josef Sikora urodzony w Gliwicach, przedwojenny duszpasterz Polonii we Wrocławiu, duszpasterz w Sokołówce koło Wałbrzycha, zamordowany w grudniu 1945 r. Georg Michaletz z Zabrza, proboszcz w parafii w Wilkowie koło Głogowa, zastrzelony przez Rosjan w marciu 1945. Jan (Maciej) Bujara OH( bonifratr) urodzony w Tworogu, przedwojenny przeor konwentu Bonifratrów w Wilnie, po wojennej gehennie obozowej trafił do Prudnika, gdzie został zamordowany prawdopodobnie przez Rosjan. Norbert Sobel OSB (benedyktyn) z Tworoga poniósł śmierć w masakrze Nowogródźcu Łużyckim w lutym 1945. Franciszek Ścigała przyszedł na świat w Woźnikach, proboszcz parafii w Katowicach-Bogucicach, zmarł we wrześniu 1940 roku w filii obozu koncentracyjnego KL Mathausen. Franciszek Długosz z Łan, proboszcz parafii w Studzionce, zginął w obozie koncentracyjnym w KL Dachau w czerwcu 1940. Walter Gąska proboszcz przedwojenny parafii w Koszęcinie, zmarł w hitlerowskim więzieniu w grudniu 1943 r. Karol Bujara pochodzący z Wielowsi posługujący w Januszkowicach najpierw został zaaresztowany przez Gestapo i przetrzymywany w Opolu Kilka dni po uwolnieniu w 1945 r. po powrocie na piechotę do parafii został poddany torturom i zabity przez oddział żołnierzy radzieckich. Na terenie obecnej obecnej diecezji gliwickiej w Nieborowicach w 1939 roku zastrzelony został zasłużony dla sprawy polskiej na Śląsku ksiądz Władysław Robota – proboszcz parafii z Gierałtowic. Bracia Józef ( Andrzej) Matyl z Tarnowskich Gór i Jan ( Bartłomiej) Kubitza pochodzący z Lublińca SVD (werbiści) misjonarze zabici w bestialski sposób przez Japończyków w 1943 Szczególne zasługi dla upamiętnienia męczenników z diecezji gliwickiej, a zwłaszcza ks. Janowi Frenzlowi oraz Antoniemu Korczokowi, nieżyjący już archiwista diecezjalny Józef Bonczol, zajmujący się również udokumentowaniem Tragedii Miechowickiej 1945.
Statystyka rok ludność kapłani diakoni stali zakonnicy parafie ochrzczeni mieszkańców % liczba diecezjalni zakonni ochrzczonych nakapłana mężczyzn kobiet 1999 691 tys. 765 tys. 90,3 445 297 148 1552 172 310 149 2000 694 tys. 765 tys. 90,7 459 300 159 1511 184 300 149 2001 691 tys. 762 tys. 90,7 473 308 165 1460 186 245 150 2002 690 tys. 762 tys. 90,6 452 310 142 1526 164 229 152 2003 681 tys. 750 tys. 90,8 464 318 146 1467 169 208 152 2004 668 tys. 732 tys. 91,2 442 303 139 1510 161 237 153 2006 662 tys. 727 tys. 91,0 465 312 153 1423 1 175 240 1542013642,6 tys.708,5 tys.90,748935213713141562081552015639,2 tys.697,7 tys.91,6497338153b.d.11722101552016621 tys.690,3 tys.90,0495346149125411711801562019586,9 tys.661,7 tys.88,748734214512052171170156
Zobacz też biskupi gliwiccy podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce Nuncjatura Stolicy Apostolskiej w Polsce
Przypisy
Bibliografia Ks. Witold Zdaniewicz, ks. Sławomir H. Zaręba, Robert Stępisiewicz Wykaz parafii w Polsce 2006 (s. 149–162) Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. Warszawa 2006 .
Linki zewnętrzne Diecezja gliwicka