Dhimitër Anagnosti (ur. 23 stycznia 1936 we wsi Vuno, okręg Wlora, zm. 1 września 2025 w TiranieNdërron jetë regjisori i madh Dhimitër Anagnosti) – albański reżyser, scenarzysta i operator filmowy.
Życiorys Po ukończeniu szkoły średniej we Vlorze rozpoczął studia w Instytucie Kinematografii w Moskwie, gdzie w 1960 zdobył dyplom operatora filmowego. Razem z Viktorem Gjiką zrealizował film Człowiek nigdy nie umiera (alb. Njeriu kurre nuk vdes), na podstawie prozy Ernesta Hemingwaya, za który otrzymał nagrodę na festiwalu w Holandii w 1961 (film ten nie był wyświetlany w Albanii). W 1961 powrócił do kraju. Pracował w Studiu Filmowym Nowa Albania (alb. Kinostudio Shqiperia e Re), początkowo jako operator, od 1966 r. także jako reżyser. Zrealizował 14 filmów fabularnych i 10 dokumentalnych. Był także autorem scenariuszy.
W latach 1991–1996 był deputowanym Partii Demokratycznej do parlamentu albańskiego. W latach 1992–1994 sprawował urząd ministra kultury, młodzieży i sportu. Podał się do dymisji 4 grudnia 1994. Pod koniec życia działał w Fundacji Kultury i Sztuki Fana Noliego, której przewodniczył.
Żoną reżysera była aktorka albańska Roza Anagnosti.
Filmy fabularne 1961: Njeriu kurrë nuk vdes 1966: Komisari i Dritës 1967: Duel i Heshtur 1968: Plage te vjetra 1971: Malet me blerim mbuluar 1974: Cuca e maleve (Dziewczyna z gór) 1974: Përjetësi 1975: Kur hiqen maskat 1976: Lulekuqet mbi mure 1977: Monumenti 1979: Ne shtepine tone 1982: Vellezer dhe shoke 1985: Gurët e shtëpisë sime 1987: Përralle Nga e Kaluara 1989: Kthimi i Ushtrise se Vdekur 2006: Gjoleka djali i Abazit
Filmy dokumentalne 1970: Parafabrikatet (Prefabrykaty) 1981: Te dielat ne Tirane 1973: Motive nga dita e diel (Motyw słonecznego dnia) 1983: Kujtime nga Gjirokaster (Wspomnienie z Gjirokastry)
Odznaczenia i wyróżnienia W 1979 zdobył nagrodę na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Salerno za film Ne shtepine tone. W 1987 roku wyróżniony tytułem „Zasłużonego Artysty” (alb. Artist i Merituar). W październiku 2011 odznaczony orderem Nderi i Kombit (Honor Narodu). W styczniu 2022 został odznaczony Orderem Skanderbega przez prezydenta Ilira Metę.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Artyści Ludu (Albania) Kategoria:Absolwenci uczelni w Moskwie Kategoria:Albańscy ministrowie kultury Kategoria:Albańscy operatorzy filmowi Kategoria:Albańscy parlamentarzyści Kategoria:Albańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Albańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Odznaczeni Orderem Skanderbega Kategoria:Ludzie związani z Wlorą Kategoria:Politycy Demokratycznej Partii Albanii Kategoria:Odznaczeni Orderem Nderi i Kombit Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Zmarli w 2025