Stefan Gądzio, ps. „Kos”, „Bogumił”, „Marek” (ur. 25 października 1900 we wsi Eufeminów, zm. w sierpniu 1945 w Kielcach) – major piechoty Wojska Polskiego.
Życiorys Syn Walentego i Marianny Sętkowskiej. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, oficer służby stałej Wojska Polskiego w okresie II Rzeczypospolitej, uczestnik kampanii wrześniowej, żołnierz Armii Krajowej w czasie okupacji.
Służba w okresie międzywojennym W 1920 roku wziął udział w bitwie warszawskiej jako żołnierz 28 pułku Strzelców Kaniowskich. Po zakończeniu wojny z bolszewikami pozostał w macierzystym pułku jako podoficer zawodowy. W latach 1926–1928 był słuchaczem Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów w Bydgoszczy. 15 sierpnia 1928 roku Prezydent RP mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1928 roku i 14. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a Minister Spraw Wojskowych wcielił do 27 pułku piechoty w CzęstochowieDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 15 sierpnia 1928 roku, s. 269, 278.. Na porucznika został awansowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 roku i 32. lokatą w korpusie oficerów piechotyRocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 116, 557.. W 1934 roku pełnił służbę w pułku KOP „Głębokie”Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 180.. W 1935 roku ukończył kurs dowódców kompanii w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie, a w następnym roku awansował na kapitana. W latach 1936–1939 pełnił służbę w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie na stanowisku wykładowcy wyszkolenia strzeleckiego i broniRyszard Rybka, Kamil Stepan, Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939, Biblioteka Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego tom 29, Fundacja CDCN, Kraków 2006, , s. 51, 453.. W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku dowodził kompanią asystencyjną 39 Dywizji Piechoty.
Służba w Armii Krajowej W okresie od 14 lutego 1941 do grudnia 1943 Stefan Gądzio był komendantem Obwodu Jędrzejów ZWZ-AK. Jego pierwszym ważniejszym rozporządzeniem było wydanie rozkazu do komendantów placówek z początku maja 1942 o utworzeniu oddziałów dywersyjnych. Z początkiem maja 1943 „Kos” awansował na stopień majora. W tym czasie wydał rozkaz likwidacji hitlerowskiego oprawcy Helmuta Kappa. Polecenie przekazano dwom grupom AK z terenu Jędrzejowa. Pierwszą z nich był patrol dywersyjny dowodzony przez Hieronima Piaseckiego, druga grupa składała się z trzech trzyosobowych sekcji likwidacyjnych. Rozkaz wykonano 31 maja 1943.
15 sierpnia 1943 mjr „Kos” wydał rozkaz niszczenia lub palenia młockarni przeznaczonych do szybkiego omłotu zboża. W lutym 1944 dowodził brawurową akcją odbicia pięciu żołnierzy AK z Gestapo w Jędrzejowie.
W 1944 został szefem Oddziału VI (Biuro Informacji i Propagandy) Komendy Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK.
Okoliczności śmierci W sierpniu 1945 został aresztowany przez UB i po brutalnym śledztwie zamordowany. Do dziś nie jest znane miejsce jego pochówku.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski – pośmiertnie w listopadzie 2009 roku przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej”. 12 listopada 2009, zgodnie z życzeniem rodziny, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP przekazał Order do Izby Pamięci Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Jędrzejowie. Srebrny Krzyż Zasługi
Upamiętnienie thumb|Ulica Stefana Gądzio-Kosa w Jedrzejowie W 1994 r. ulicę Dolną w Jędrzejowie przemianowano na ulicę mjr. AK Stefana Gądzio „Kosa”.
Obok Szkoły Zawodowej im. Grota Roweckiego, na ul. Okrzei w Jędrzejowie znajduje się jego pomnik.
Przypisy
Bibliografia W Jędrzejowskim Obwodzie AK, Andrzej Ropelewski, Warszawa 1986, .
Linki zewnętrzne Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej
Kategoria:Ludzie związani z Jędrzejowem Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary tortur Kategoria:Oficerowie 27 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie Centrum Wyszkolenia Piechoty (II RP) Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Powiat jędrzejowski Kategoria:Uczestnicy Bitwy Warszawskiej (1920) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Żołnierze 28 Pułku Strzelców Kaniowskich Kategoria:Żołnierze Okręgu Radom-Kielce AK Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Zmarli w 1945 Kategoria:Oficerowie dowództwa pułku KOP „Głębokie”