Mikołaj z Gorzkowa herbu Gierałt (zm. 1414) – biskup wileński, od 1402 był trzecim w historii rektorem uniwersytetu w Krakowie, oficjał biskupa krakowskiego od ok. 1396, kustosz sandomierski, kanonik krakowski, dziekan Kościoła św. Floriana w Krakowie, filozof i prawnik.

Życiorys Pochodził z Gorzkowa koło Kazimierzy Wielkiej. Studiował w Pradze, gdzie w 1370 został bakałarzem na Wydziale Sztuk Wyzwolonych, następnie magistrem. W 1374 zapisał się na wydział prawny Uniwersytetu Karola i przed 1382 został tam bakałarzem. Między 1385 a 1387 uzyskał doktorat prawa kanonicznego.

Był sygnatariuszem aktu Unii horodelskiej 1413 rokuStatuta, Prawa Y Constitucie Koronne Łacinskie Y Polskie z Statutow Łaskiego Y Herborta Y Z Constituciy Koronnych Zebrane, Kraków 1600, s. 749..

Był jedną z czołowych postaci początków Uniwersytetu Krakowskiego. Uczestniczył w pierwszych próbach utworzenia uniwersytetu w Krakowie (1390-1392), a po jego odnowieniu (1400) powierzono mu katedrę prawa kanonicznego i urząd pierwszego dziekana Wydziału prawa odnowionego uniwersytetu. 16 października 1401 został wybrany trzecim w historii rektorem Uniwersytetu. Jego zasługi dla uczelni były znaczące i nazywano go "ojcem uniwersytetu". Pozyskał dlań wiele przywilejów i pozostawił po sobie jego bibliotece cenne rękopisy (m.in. komentarze Mikołaja z Oresme, Jana Buridana, Alberta z Saksonii i Rudolfa z Erfurtu).

W 1407 został biskupem wileńskim. Za czasów jego biskupstwa w książę Witold ufundował szereg nowych parafii i szkół parafialnych, poczynił nadania na rzecz biskupstwa i katedry wileńskiej. W latach 1407–1414 zreformował szkolnictwo litewskie.

8 czerwca 2008 r., w ramach uroczystych obchodów 250 lecia kościoła Św. Małgorzaty w Gorzkowie, w obecności władz Uniwersytetu Jagiellońskiego, wewnątrz świątyni nastąpiło odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej Mikołajowi z Gorzkowa.

Dzieła In philosophiam universam commentaris – dzieło nawiązujące do filozofii Williama Ockhama, zaginione.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Karola Kategoria:Biskupi katoliccy Wielkiego Księstwa Litewskiego Kategoria:Biskupi wileńscy Kategoria:Dziekani kapituły kolegiackiej św. Floriana w Krakowie Kategoria:Kustosze sandomierskiej kapituły kolegiackiej Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Rektorzy Akademii Krakowskiej Kategoria:Sygnatariusze unii horodelskiej 1413 Kategoria:Urodzeni w XIV wieku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Krakowskiej (Polska średniowieczna) Kategoria:Zmarli w 1414 Kategoria:Adoptujący w Horodle Kategoria:Gierałtowie