Desman (Desmana) – rodzaj ssaków z podrodziny kretów (Talpinae) w obrębie rodziny kretowatych (Talpidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje jeden żyjący współcześnie gatunek występujący w Ukrainie, Rosji i Kazachstanie.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 193–240 mm, długość ogona 180–210 cm; masa ciała 370–450 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1777 roku niemiecki przyrodnik Johann Anton Güldenstädt w artykule zatytułowanym Opis desmana, opublikowanym na łamach „Beschäftigungen der Berlinischen Gesellschaft Naturforschender Freunde”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) desman ukraiński (D. moschata).
Etymologia Desmana (Desman, Desmanus): , ‘desman’, od ‘szczur piżmowy’, od desman ‘piżmo’. Mygale (Myale, Myogalea): mugalē ‘ryjówka’, od μυς mus, μυος muos ‘mysz’; γαλεη galeē lub γαλη galē ‘łasica’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Castor moschatus . Caprios: gr. καπριος kaprios ‘jak dzik’, od κάπρος kapros ‘dzik’. Palaeospalax: gr. παλαιος palaios ‘stary, antyczny’; σπαλαξ spalax, σπαλακος spalakos ‘kret’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): †Palaeospalax magnus . Praedesmana: ‘przed’; rodzaj Desmana (desman). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Desmana thermalis . Pliodesmana: pliocen, od gr. πλειων pleiōn ‘więcej’, forma wyższa od πολυς polus ‘dużo’; rodzaj Desmana (desman). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Desmana (Pliodesmana) jalpugensis . Galemodesmana: zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Galomys (wychuchol) i Desmana (desman). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Desmana (?) nehringi .
Podział systematyczny Do rodzaju należy jeden występujący współcześnie gatunek: Desmana moschata – desman ukraiński
Opisano również kilkanaście gatunków wymarłych: Desmana inflata (Hiszpania; pliocen) Desmana jalpugensis (Ukraina; pliocen) Desmana kowalskae (Polska; pliocen) Desmana kujalnikensis (Ukraina; pliocen) Desmana magna (Wielka Brytania; plejstocen) Desmana marci (Hiszpania; pliocen) Desmana meridionalis (Ukraina; pliocen) Desmana moldavica (Ukraina; pliocen) Desmana nehringi (Węgry; pliocen) Desmana nogaica (Ukraina; miocen) Desmana polonica (Polska; pliocen) Desmana thermalis (Rumunia; plejstocen)
Uwagi
Przypisy
Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Kretowate