Geografia Unii Europejskiej

Geografia Unii Europejskiej thumb|200px|Kolonia thumb|200px|Sztokholm thumb|200px|Monachium

Geografia społeczna Najludniejsze są Niemcy, najmniej ludności ma Malta.

Urbanizacja

Ponadto m.in.: Neapol, Lizbona, Hamburg, Monachium, Lille-Kortrijk.

Obszar

UE zajmuje obszar 4 422 773 km². Geograficznie leży na 5Błędem jest stwierdzenie, że UE leży również w Oceanii. Żadne z terytoriów zamorskich Francji czy Wielkiej Brytanii nie jest częścią UE. Szerzej o tym: Obszary specjalne państw członkowskich Unii Europejskiej lub w Państwa członkowskie Unii Europejskiej i zakładki przy każdym państwie „Włączając” i „Wyłączając”. kontynentach: w Europie (większość terytorium), w Azji (Cypr), w Afryce (m.in.: Reunion, Ceuta), w Ameryce Południowej (Gujana Francuska), w Ameryce Północnej (m.in. Martynika). Suma terytoriów państw członkowskich daje 7. miejsce pod względem powierzchni (za Australią, przed Indiami) i stanowi 3% powierzchni lądu. Największa powierzchniowo jest Francja, najmniejsza Malta.

+ Lista państw – członków Unii Europejskiej Lp. Kraj Oficjalna nazwa PołożenieKod ISO 3166-1 StolicaData przystąpienia do EWG/UE Powierzchnia Ludność(2016)Population on 1 January. Obszary specjalne1 Austria border|65px Republika Austrii border|55px border|145px AT Wiedeń 83 871 km² 8 700 471 (więcej)2 Belgia Królestwo Belgii border|55px border|145px BE Bruksela Traktat rzymski wszedł w życie 1 stycznia 1958 roku. 30 528 km² 11 289 853 (więcej)3 Bułgaria border|65px Republika Bułgarii border|55px border|145px BG Sofia 110 910 km² 7 153 784 (więcej)4 Chorwacja border|65px Republika Chorwacji border|55px border|145px HR Zagrzeb 56 594 km² 4 190 669 (więcej)5 Cypr border|65px Republika Cypryjska border|55px border|145px CY Nikozja 9251 km² 848 319 (więcej)6 Czechy border|65px Republika Czeska border|55px border|145px CZ Praga 78 866 km² 10 553 843 (więcej)7 Dania border|65px Królestwo Danii border|55px border|145px DK Kopenhaga 43 094 km² 5 707 251 (więcej)8 Estonia border|65px Republika Estońska border|55px border|145px EE Tallinn 45 226 km² 1 315 944 (więcej)9 Finlandia border|65px Republika Finlandii border|55px border|145px FI Helsinki 338 145 km² 5 487 308 (więcej)10 Francja border|65px Republika Francuska border|55px border|145px FR Paryż 674 843 km² 66 661 621 (więcej)11 Grecja border|65px Republika Grecka 55px border|145px GR Ateny 131 990 km² 10 783 748 (więcej)12 Hiszpania Królestwo Hiszpanii border|55px border|145px ES Madryt 506 030 km² 46 438 422 (więcej)13 HolandiaTraktatowo: Niderlandy. border|65px Królestwo NiderlandówNazwa Królestwo Niderlandów dotyczy części europejskiej oraz Aruby i Antyli Holenderskich. W skład UE wchodzi tylko terytorium europejskie. border|55px border|145px NL AmsterdamSiedzibą rządu jest Haga. 41 526 km² 16 979 120 (więcej)14 Irlandia border|65px Irlandia border|55px border|145px IE Dublin 70 273 km² 4 723 605 (więcej)15 Litwa Republika Litewska border|55px border|145px LT Wilno 65 303 km² 2 888 558 (więcej)16 Luksemburg border|65px Wielkie Księstwo Luksemburga border|55px border|145px LU Luksemburg 2586 km² 576 249 (więcej)17 Łotwa border|65px Republika Łotewska border|55px border|145px LV Ryga 64 589 km² 1 968 957 (więcej)18 Malta border|65px Republika Malty border|55px border|145px MT Valletta 316 km² 434 403 (więcej)19 Niemcy Republika Federalna Niemiec border|55px border|145px DE Berlin 3 października 1990 roku NRD (obecne landy:Meklemburgia-Pomorze Przednie, Saksonia-Anhalt, Berlin, Brandenburgia, Turyngia, Saksonia) weszła w skład RFN. 357 050 km² 82 162 000 (więcej)20 Polska border|65px Rzeczpospolita Polska border|55px border|145px PL Warszawa 312 683 km² 37 967 209 (więcej)21 Portugalia border|65px Republika Portugalska border|55px border|145px PT Lizbona 92 391 km² 10 341 330 (więcej)22 Rumunia border|65px Rumunia border|55px border|145px RO Bukareszt 238 391 km² 19 759 968 (więcej)23 Słowacja border|65px Republika Słowacka border|55px border|145px SK Bratysława 49 037 km² 5 426 252 (więcej)24 Słowenia border|65px Republika Słowenii border|55px border|145px SI Lublana 20 273 km² 2 064 188 (więcej)25 Szwecja border|65px Królestwo Szwecji border|55px border|145px SE Sztokholm 449 964 km² 9 851 017 (więcej)26 Węgry border|65px Węgry border|45px border|145px HU Budapeszt 93 030 km² 9 830 485 (więcej)27 Włochy border|65px Republika Włoska border|55px border|145px IT Rzym 301 318 km² 60 665 551 (więcej) Lp. Kraj Oficjalna nazwa Położenie Kod ISO 3166-1 StolicaData przystąpienia do EWG/UE Powierzchnia Ludność(2016) Terytoria specjalne

thumb|200px|Wybrzeże Morza Śródziemnego (Kreta) thumb|200px|Wybrzeże Atlantyku (La Palma – Wyspy Kanaryjskie) thumb|200px|Wybrzeże Atlantyku (Półwysep Cotentin – La Hague) thumb|200px|Wybrzeże Atlantyku (Gujana Francuska) thumb|200px|Wybrzeże Oceanu Indyjskiego (Reunion) thumb|200px|Watzmann (niemieckie Alpy) thumb|200px|Midi d’Ossau (francuskie Pireneje) thumb|200px|Sierra Morena (południe Hiszpanii) thumb|200px|Jezioro Bâlea w Górach Făgăraș (Karpaty Południowe) thumb|200px|Rzeka Warta w Nizinie Wielkopolskiej (okolice Koła) thumb|200px|Nizinny krajobraz Węgier (Hortobágy) thumb|200px|Nizina Padańska w Lombardii (Soresina) thumb|200px|Wyżynny krajobraz Małopolski (Góry Pieprzowe) thumb|200px|Rzeka Tag (Toledo) thumb|200px|Rzeka Morawa (pogranicze austriacko-słowackie) thumb|200px|Delta rzeki Rodan (Francja) thumb|200px|Rzeka Skalda (Antoing-Belgia) thumb|200px|Rzeka Moza (Maastricht) thumb|200px|Jezioro Melar (Szwecja) thumb|200px|Jezioro Saimaa (Finlandia) thumb|200px|Jezioro Pejpus (Estonia)

Morza Długość linii brzegowej: 66 000 km. Największe morza opływające UE: Ocean Atlantycki Morze Śródziemne Morze Adriatyckie Morze Jońskie Morze Egejskie Morze Kreteńskie Morze Mirtejskie Morze Trackie Morze Lewantyńskie Morze Liguryjskie Morze Tyrreńskie Morze Alborańskie Morze Balearskie Morze Bałtyckie Morze Czarne Morze Północne Morze Celtyckie Morze Irlandzkie Morze Szkockie Morze Hebrydzkie Morze Karaibskie

Ocean Indyjski

Granice zewnętrzne Granice lądowe Unii Europejskiej: od północy z: Norwegią, Rosją (w tym obwodem królewieckim), Wielką Brytanią (na wyspie Irlandii) od wschodu z: Białorusią, Ukrainą, Mołdawią, od południa z: Turcją, Serbią, Macedonią Północną, Albanią, Czarnogórą, Bośnią i Hercegowiną, Monako enklawy z: Szwajcarią, Liechtensteinem, Andorą, San Marino, Watykanem granice afrykańskie z: Marokiem, granice południowoamerykańskie z: Surinamem, Brazylią. zgodnie z prawem międzynarodowym cały Cypr został członkiem UE, de facto tylko jego południowa część, stąd UE graniczy również z Turecką Republiką Cypru Północnego terytoria zależne, które graniczą z UE: Gibraltar, Akrotiri, Dhekelia, Sint Maarten.

Skrajne punkty Uwzględniając całe terytorium UE:

Północny – Nuorgam, Finlandia Południowy – Saint-Joseph, Reunion, Francja Wschodni – Sainte-Rose, Reunion, Francja Zachodni – Gwadelupa, Francja

Uwzględniając tylko jego kontynentalną europejską część (bez wysp): Północny – Nuorgam, Finlandia Południowy – Przylądek Marroquí, Hiszpania Wschodni – Virmajärvi, Finlandia Zachodni – Cabo da Roca, Portugalia

Geograficzny środek Unii Europejskiej Środek geograficzny UE – ustalony przez Francuski Państwowy Instytut Geograficzny w Paryżu – znajduje się na szczycie wzgórza w powiecie Gelnhausen w Hesji w pobliżu Frankfurtu nad Menem. Jego współrzędne to .

Linia brzegowa Ważniejsze półwyspy: Skandynawski, Iberyjski, Bałkański, Apeniński, Jutlandzki, Bretoński, Cotentin, Chalcydycki, Peloponez.

Ważniejsze wyspy: Sycylia, Sardynia, Korsyka, Cypr, Kreta, Zelandia, Nørrejyske Ø, Eubea, Fionia, Gotlandia, Sarema, Lesbos, Olandia, Lolland, Hiuma, Rugia, Chios, Bornholm, Madera, Malta, Martynika, Reunion, Gwadelupa, Uznam, Wolin, Muhu, Langeland, Helgoland, Teneryfa, Soisalo, Gran Canaria, Rodos, Kefalinia, São Miguel, La Palma, Korfu, Limnos, Zakintos, Terceira, Tasos, Kos, Leukada, El Hierro, Kithira, Ikaria, Elba, Skiros, Tinos, Paros, Fehmarn, Samotraka, Milos, Keos, Ios, Amorgos, Kalymnos, Mykonos, Salamina, Vormsi, Leros, Kasos, Alonisos, Tilos, Patmos.

Ważniejsze archipelagi: Wyspy Kanaryjskie, Azory, Baleary, Wyspy Jońskie, Wyspy Alandzkie.

Ukształtowanie powierzchni Ważniejsze łańcuchy górskie: Góry Skandynawskie Góry Kantabryjskie Góry Iberyjskie Kordyliera Centralna Sierra Morena Góry Betyckie Pireneje Masyw Centralny Masyw Armorykański Alpy Zachodnie Wschodnie Apeniny Reńskie Góry Łupkowe Masyw Czeski Sudety Karpaty Południowe Wschodnie Zachodnie Stara Płanina, Rodopy

Większe niziny: Padańska, Niziny Środkowopolskie, Niemiecka, Rumuńska, Wielka Nizina Węgierska, Czarnomorska, Naddunajska – Bułgaria, Naddunajska – Słowacja.

Depresje: Zuidplaspolder (Holandia), Neuendorf (Niemcy), delta Rodanu (Francja), Żuławy Wiślane (Polska).

Wyżyny: Bawarska, Czesko-Morawska, Małopolska, Lubelska, Transylwańska, Gujańska.

Wody wewnętrzne Większe rzeki: Dunaj, Ren, Łaba, Wisła, Dźwina, Loara, Tag, Duero, Niemen, Moza, Ebro, Odra, Pad, Rodan, Vilaine, Charente, Warta, Garonna, Adour, Mondego, Torne, Dalälven, Kemijoki, Kymijoki, Narwa, Parnawa, Warnow, Drawa, Morawa, Lech, Izara, Sekwana, Touques, Orne, Segura, Tyber, Adyga, Alfios, Göta älv, Skalda, Maroni, Oyapock, Shannon.

Większe jeziora: Wener, Saimaa, Pejpus, Wetter, Melar, Bodeńskie, Genewskie, Garda, Como.

Lodowce: największe lodowce znajdują się w Górach Skandynawskich, Alpach i Pirenejach.

Klimat

Wulkanizm Czynne: Stromboli, Etna, Amiata, Wezuwiusz, Vulcano, Santoryn, Teide, Piton des Neiges, Soufrière.

Gleby Układ gleb w Europie ma charakter mozaikowy. Główne gleby w Unii Europejskiej: Gleby bielicowe Gleby darniowo-bielicowe Gleby tundry Gleby darniowo-bielicowe Gleby brunatnoziemne Gleby płowe Gleby brunatno-bielicowe Gleby brązowe Gleby brunatnoziemne Czarnoziemy Mady Marsze Gleby torfowe

Ochrona przyrody

Zobacz też Region (prawo europejskie) układ z Schengen granica Europa-Azja geografia Austrii, geografia Belgii, geografia Bułgarii, geografia Chorwacji, geografia Cypru, geografia Czech, geografia Danii, geografia Estonii, geografia Francji, geografia Grecji, geografia Hiszpanii, geografia Holandii, geografia Irlandii, geografia Litwy, geografia Luksemburga, geografia Łotwy, geografia Malty, geografia Niemiec, geografia Polski, geografia Portugalii, geografia Rumunii, geografia Słowacji, geografia Słowenii, geografia Szwecji, geografia Węgier, geografia Włoch

Uwagi

Przypisy

Geografia Unii Europejskiej

Czytaj w krótszych częściach

Źródło i licencja