thumb|Łąka podwodna Zostera sp. thumb|Kłącze zostery morskiej thumb|Liście zostery morskiej Zostera, tasiemnica (Zostera L.) – rodzaj traw morskich z rodziny zosterowatych (Zosteraceae), obejmujący 15 gatunków występujących w morzach i oceanach w strefie klimatu umiarkowanego i podzwrotnikowego. W Polsce występują dwa gatunki: zostera morska (Z. marina) i zostera drobna (Z. noltii).
Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckiego słowa (zoster – pas, obręcz).
Zasięg geograficzny Zostery występują w strefie litoralnej mórz i oceanów klimatu umiarkowanego i podzwrotnikowego, w Europie, Afryce, Azji, Australii i Ameryce Północnej. Rośliny te nie występują na wybrzeżach Ameryki Środkowej i Antarktyki. W Ameryce Południowej występują jedynie na wybrzeżu środkowego Chile.
Morfologia Łodyga Monopodialnie rozgałęziające się kłącze, tworzące w węzłach krótkie pędy z kilkoma liśćmi.
Korzenie Łodyga ukorzenia się w węzłach, tworząc wiązkowo od 5 do 20 korzeni.
Liście Blaszki liściowe całobrzegie lub rzadko drobnoząbkowane, równowąskie, z 3–11 równoległymi żyłkami przewodzącymi. Pochwa liściowa błoniasta lub skórzasta, uszkowata i języczkowata, otwarta lub rurowata, rozkładająca się później niż blaszka liściowa.
Kwiaty Rośliny jednopienne. Kwiaty jednopłciowe, zebrane w lancetowatą kolbę, otoczoną liściową pochwą kwiatostanową, siedzącą, wyrastającą pachwinowo, o spłaszczonej osi. Kwiaty męskie i żeńskie występują naprzemiennie na jednej kolbie. Kwiaty męskie często wsparte przysadką, z dwukomorowymi główkami pręcików. Słupki eliptyczne, z krótkimi szyjkami i 2 szydłowatymi lub nitkowatymi znamionami.
Owoce Podobne do niełupki, jajowate do eliptycznych.
Biologia i ekologia Rozwój Wieloletnie, rzadko jednoroczne, wodne geofity (hydrogeofity).
Siedlisko Strefy litoralne mórz i oceanów. Osłonięte zatoki i otwarte wybrzeża oraz ujścia rzek i laguny, na osadach piaszczystych, kamienistych i mulistych, na głębokości od 0,5 do 20 metrów, rzadziej do 50 metrów (Zostera polychlamys).
Systematyka Systematyka według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) Jeden z rodzajów z rodziny zosterowatych (Zosteraceae) w obrębie rzędu żabieńcowców (Alismatales) należących do kladu jednoliściennych.
Wykaz gatunków Zostera angustifolia (Hornem.) Rchb. Zostera asiatica Miki Zostera caespitosa Miki Zostera capensis Setch. Zostera capricorni Asch. Zostera caulescens Miki Zostera japonica Asch. & Graebn. Zostera marina L. – zostera morska Zostera mucronata Hartog Zostera muelleri Irmisch ex Asch. Zostera nigricaulis (J.Kuo) S.W.L.Jacobs & Les Zostera noltii Hornem. – zostera drobna Zostera novazelandica Setch. Zostera polychlamys (J.Kuo) S.W.L.Jacobs & Les Zostera tasmanica M.Martens ex Asch.
Zagrożenie i ochrona 14 gatunków zostery zostało ujętych w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych: Zostera asiatica – status NT (bliski zagrożenia), populacja malejąca Zostera caespitosa – status VU (narażony), populacja malejąca Zostera capensis – status VU (narażony), populacja malejąca Zostera caulescens – status NT (bliski zagrożenia), populacja malejąca Zostera chilensis – status EN (zagrożony), populacja malejąca Zostera geojeensis – status EN (zagrożony), populacja malejąca – gatunek o nieustalonym statusie taksonomicznym Zostera japonica – status LT (mniejszej troski), populacja rosnąca Zostera marina – status LT (mniejszej troski), populacja malejąca Zostera muelleri – status LT (mniejszej troski), populacja stabilna Zostera nigricaulis – status LT (mniejszej troski), populacja malejąca Zostera noltii – status LT (mniejszej troski), populacja malejąca Zostera pacifica – status LT (mniejszej troski) – gatunek obecnie uznany za synonim Zostera marina Zostera polychlamys – status LT (mniejszej troski), populacja stabilna Zostera tasmanica – status LT (mniejszej troski), populacja stabilna
W Polsce zostera morska objęta jest ochroną gatunkową na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin. Roślina ta umieszczona jest też na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006), jako gatunek wymierając (kategoria zagrożenia: E). Gatunek ten występuje w 3 specjalnych obszarach ochrony siedlisk systemu Natura 2000: Ostoja Słowińska, Wolin i Uznam oraz Zatoka Pucka i Mierzeja Helska.
Zostera drobna w Polsce prawdopodobnie wymarła. Dawniej występowała w okolicach Gdańska
Zastosowanie Liście, kłącza i nasiona zostery morskiej są jadalne. Liście są spożywane na surowo lub gotowane. Ich nasady są kruche i słodkie. Korzenie są żute. Są ostre i słodkie. Suszone i sproszkowane kłącza stosowane są jako przyprawa, świeże kłącza i liście są często wykorzystywane jako dania świąteczne przez rdzenną ludność Ameryki Północnej.
Przypisy
Kategoria:Zosterowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza