David Russell Strathairn (ur. 26 stycznia 1949 w San Francisco) – amerykański aktor, nominowany do Oscara i Złotego Globu za rolę w filmie Good Night and Good Luck.
Życiorys Młodość Urodził się w San Francisco w Kalifornii w rodzinie o korzeniach szkockich i hawajskich jako drugie z trojga dzieci lekarza Thomasa Scotta Strathairna Jr. i pielęgniarki Mary Frances (z domu Frazier). Uczęszczał do Redwood High School w Larkspur, a w 1970 roku ukończył Williams College w Williamstown w Massachusetts. Uczył się też w szkole klaunów Ringling Bros. and Barnum & Bailey Clown College w Venice na Florydzie. Krótko pracował jako klaun w objazdowym cyrku.
Kariera Debiutował jako Ron Desjardins w dramacie Johna Saylesa Return of the Secaucus 7 (1980). Potem znalazł się w obsadzie komedii romantycznej Chory z miłości (Lovesick, 1983) u boku Dudleya Moore’a, Elizabeth McGovern, Rona Silvera, Aleca Guinnessa i Christine Baranski, dramatu biograficznego Mike’a Nicholsa Silkwood (1983) z Meryl Streep, Kurtem Russellem i Cher, dramatu sci-fi Freda Schepisi Człowiek z lodowca (Iceman, 1984) z Timothy Huttonem i Johnem Lone. Wkrótce trafił też na szklany ekran jako dr Robert Hand w operze mydlanej NBC Search for Tomorrow (1984), a także gościnnie w serialach: NBC Policjanci z Miami (Miami Vice, 1985) jako Marty Lang, CBS McCall (The Equalizer, 1988) jako Phillip Borchek i CBS Cwaniak (Wiseguy, 1989) jako Matthew Stemkowsky z Kenem Wahlem czy HBO Rodzina Soprano (The Sopranos, 2004) jako Robert Wegler.
Grał też w teatrze w ponad 30 spektaklach, w tym w latach 1988-89 w sztuce Harolda Pintera Urodziny Stanleya.
Można go było dostrzec w wielu niezależnych produkcjach. Za rolę asteroida w dramacie Johna Saylesa Miasto nadziei (City of Hope, 1991) u boku Vincenta Spano otrzymał Independent Spirit Awards w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy. Jako Rennie w dramacie Johna Saylesa Wygrać z losem (Passion Fish, 1992) z Mary McDonnell i Alfre Woodard był nominowany do Independent Spirit Award. W dreszczowcu Sydneya Pollacka Firma (The Firm, 1993) zagrał Raya McDeere, brata głównego bohatera (Tom Cruise). Za postać Pierce’a Morehouse Patchetta w filmie kryminalnym Curtisa Hansona Tajemnice Los Angeles (L.A. Confidential, 1997) był nominowany wraz z obsadą filmu do nagrody Screen Actors Guild. Kreacja pioniera – dziennikarza telewizyjnego Edwarda R. Murrowa w dramacie George’a Clooneya Good Night and Good Luck (2005) przyniosła mu nominację do Złotego Globu i Oscara w kategorii dla najlepszego aktora.
Zagrał Jana Karskiego w spektaklu Remember This (pierwsza wersja 2019, wyprodukowana na Georgetown University) opowiadającym o działalności Polaka, który pierwszy poinformował Zachód o Holocauście oraz ogólnej sytuacji Polski pod okupacją hitlerowskich Niemiec.
Życie prywatne W 1980 poślubił pielęgniarkę Logan Goodman, z którą ma dwóch synów: Taya (ur. 31 października 1980) i Ebberly’ego (ur. 1987). Zamieszkali na terenie Nowego Jorku. W 2023 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.
Filmografia Rok Film Postać 1980 Return of the Secaucus 7 Ron Desjardins 1983 Chory z miłości (Lovesick) Marvin Zuckerman Silkwood Wesley 1984 Człowiek z lodowca Dr Singe Brat z innej planety Mężczyzna w czerni1985 Miłośnicy natury Weejun Policjanci z Miami Marty Lang 1986 W swoim kręgu Tony Pine 1987 Broken Vows Stuart Chase Matewan Police Chief Sid Hatfield 1988 Anglik w Nowym Jorku Charlie Zadzwoń do mnie Sam Ośmiu z zespołu Eddie Cicotte Dominick i Eugene Martin 1989 Dzień pierwszy (Day One, TV) J. Robert Oppenheimer Wielka draka The Stranger 1990 Fala przemocy (Heat Wave, TV) Bill Thomas Ślicznotka z Memphis płk. Craig Harriman Judgment (TV) ks. Frank Aubert 1991 Syn Gwiazdy Porannej (Son of the Morning Star, TV) Frederick Benteen Without Warning: The James Brady Story Doctor Art Kobrine Miasto nadziei Asteroida 1992 Big Girls Don’t Cry... They Get Even Keith Ich własna liga Ira Lowenstein Bob Roberts Mack Laflin O Pioneers! (TV) Carl Linstrum Sneakers Erwin 'Whistler' Emory Passion Fish Rennie 1993 Zagubieni w Yonkers Johnny Firma Ray McDeere Niebezpieczna kobieta Getso 1994 Dzika rzeka Tom Hartman 1995 Dwie matki Charles Lewin Dolores Joe St. George Wakacje w domu Russell Terziak1996 Z potrzeby serca (Beyond the Call, TV) Russell Cates Matka noc porucznik Bernard B. O’Hare1997 Pieśń Hiawathy Marcel Przed zmierzchem (In the Gloaming, TV) Martin Tajemnice Los Angeles Pierce Morehouse Patchett Złe maniery Wes 1998 The Climb Earl Himes Dowód z krwi Jackson Kinley With Friends Like These... Armand Minetti Simon Birch Wielebny Russell Żyrafa Charles Kaminski 1999 Sen nocy letniej Tezeusz W zawieszeniu „Jumpin Joe” Gastineau Mapa świata Howard Goodwin2000 Znajda Truman Lester Pieśń wolności Peter Crowley Kwiaty Harrisona Harrison Lloyd Cudotwórczyni Kapitan Keller 2001 Domowe piekło Dr Charlie 2002 Speakeasy Bruce Hickman Niebieski samochód Pan Auster Jesteśmy snem Mannie As wywiadu - historia Roberta Hanssena Jack Hoschouer2004 Paradise Wielebny Bobby Paradise Amnezja Dr Melvin Frank 2005 Słynna Bettie Page Estes Kefauver Zagubiony w Ameryce Henry Good Night and Good Luck Edward R. Murrow 2006 Łopata Paul Mullin Upadłe niebo Sędzia James Horton Męski sport Prezes Donald Dedmon 2007 The Sensation of Sight Finn Glany Danny Dunckelman Słaby punkt Prokurator Joe Lobruto Racing Daylight Henry Becker/Harry Stokes Ultimatum Bourne’a Noah Vosen Jagodowa miłość Arnie Copeland Matters of Life and Death Pan Jennings 2008 Kroniki Spiderwick Arthur Spiderwick Detektyw Monk (odcinek Pan Monk i geniusz) Patrick Kloster 2009 Nieproszeni goście Steven Bez duszy Dr Flintstein Odysseus in America Narrator2010 Temple Grandin (TV) Profesor Carlock Skowyt Ralph McIntosh Dr House (odcinek Lockdown) Nash Burza Alonzo, król Neapolu The Whistleblower Peter Ward
Nagrody Rok Nagroda Kategoria Film 1992 Independent Spirit Awards Najlepsza drugoplanowa rola męska Miasto nadziei (1991) 2005 Puchar Volpiego Najlepszy aktor Good Night and Good Luck (2005)2010 Nagroda Satelita Najlepszy aktor drugoplanowy w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnymTemple Grandin (2010) Nagroda Emmy Najlepszy aktor drugoplanowy w miniserialu lub filmie telewizyjnym
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy producenci telewizyjni Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykanie pochodzenia szkockiego Kategoria:Laureaci Pucharu Volpiego dla najlepszego aktora Kategoria:Laureaci nagrody Emmy Kategoria:Ludzie urodzeni w San Francisco Kategoria:Urodzeni w 1949 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej