Oposulek (Marmosops) – rodzaj ssaków z podrodziny dydelfów (Didelphinae) w obrębie rodziny dydelfowatych (Didelphidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące od Panamy po środkową część Ameryki Południowej.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 7,9–19,4 cm, długość ogona 11,6–23,7 cm; masa ciała 11–140 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1916 roku niemiecki zoolog Paul Matschie w artykule zatytułowanym Uwagi dotyczące rodzaju Didelphis L., opublikowanym w czasopiśmie „Sitzungsberichte der Gesellschaft Naturforschender Freunde zu Berlin”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) oposulek szary (M. incanus).
Etymologia Marmosops: rodzaj Marmosa (oposek); ōps, ωπος ōpos ‘twarz’. Sciophanes: gr. σκιοφανης skiophanēs ‘cienisty, widmowy’, od σκια skia, σκιας skias ‘cień, widmo’; -phanēs ‘pokazujący’, od φαινω phainō ‘pokazywać’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Marmosa parvidens .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki zgrupowane w dwóch podrodzajach: Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNSciophanesDíaz‐Nieto, Jansa & Voss, 2016Marmosops juninensis(Tate, 1931)oposulek peruwiańskimonotypowyendemit Peru: wschodnie andyjskie zbocza (północne Junín i Pasco); zakres wysokości: 1390–2310 m n.p.m.DC: 10,4–11 cmDO: 13,3–13,7 cmMC: około 27 gMarmosops bishopi(Pine, 1981)oposulek małymonotypowypołudniowo-wschodnia Kolumbia (Amazonas), wschodni Ekwador, wschodnie Peru, zachodnia Brazylia oraz północna i wschodnia Boliwia; zakres wysokości: 100–1300 m n.p.m.DC: 7,9–11,1 cmDO: 11,6–15 cmMC: 11–31 gMarmosops ojastiiF.J. García, J. Sánchez-Hernández & Semedo, 2014monotypowyendemit Wenezueli: Kordyliera Nadbrzeżna i południowa Cordillera de Mérida; zakres wysokości: 0–1850 m n.p.m.DC: około 9,7 cmDO: około 13,8 cmMC: brak danchMarmosops chuchaDíaz‐Nieto & Voss, 2016monotypowyendemit Kolumbii: na zachód od rzeki Magdalena do północno-zachodniego krańca zachodnich Andów; zakres wysokości: 130–1400 m n.p.m.DC: 9,9–10,9 cmDO: 13,4–14,1 cmMC: 25–26 gMarmosops magdalanaeDíaz‐Nieto & Voss, 2016monotypowyendemit Kolumbii: na wschód od rzeki Magdalena do zachodnich zbocz wschodnich Andów; San Adolfo (Huila); zakres wysokości: 100–1940 m n.p.m.DC: 9,9–10,6 cmDO: 12,5–13,2 cmMC: około 24 gMarmosops carri(J.A. Allen & F.M. Chapman, 1897)monotypowypółnocna Wenezuela (Cordillera de Trujillo i północna Kordyliera Nadbrzeżna) oraz Trynidad i Tobago; zakres wysokości: 1000–2300 m n.p.m.DC: 12,6–15,5 cmDO: 15,2–18,3 cmMC: 41–85 gMarmosops fuscatus(O. Thomas, 1896)oposulek śniadymonotypowyendemit Wenezueli: Cordillera de Mérida, Serrania de San Luis i karaibskie przybrzeżne niziny; zakres wysokości: 125–2350 m n.p.m.DC: 13,2–14 cmDO: 14,7–15 cmMC: około 69 gMarmosops invictus(E.A. Goldman, 1912)oposulek panamskimonotypowyendemit Panamy: centralne lasy od Darién przez środkową część kraju do Bocas del Toro i Chiriquí; zakres wysokości: 150–1500 m n.p.m.DC: 10,4–12,1 cmDO: 12,4–14,7 cmMC: brak danychMarmosops handleyi(Pine, 1981)oposulek reliktowymonotypowyendemit Kolumbii: środkowe Andy (Antioquia); zakres wysokości: 1400–1950 m n.p.m.DC: 10,4–12,2 cmDO: 12,9–14,9 cmMC: 21–29 gMarmosops marinaC. Ferreira, Mendes-Oliveira, L.G. Lima-Silva & R.V. Rossi, 2020monotypowyendemit Brazylii: na południe od rzeki Amazonka, na zachód od rzeki Xingu (na zachód do Rondônii, na południe do Mato Grosso)DC: 6,4–11,2 cmDO: 12–16 cmMC: 15,1–30 gMarmosops pinheiroi(Pine, 1981)oposulek gujańskimonotypowypołudniowo-wschodnia Wenezuela (Bolívar), region Gujana i północna Brazylia (Amapá, Roraima i Pará); zakres wysokości: 0–500 m n.p.m.DC: 9,1–10,5 cmDO: 12–14,5 cmMC: 17–23 gMarmosops woodalli(Pine, 1981)monotypowyendemit Brazylii: Pará (na wschód od rzeki Xingu, wyspa Marajó) do Maranhão i na południe do TocantinsDC: 9–11 cmDO: 12,5–14,3 cmMC: 15–28 gMarmosops parvidens(Tate, 1931)oposulek drobnozębnymonotypowyregion Gujana i północna Brazylia (Amazonas i północno-zachodnia Pará); zakres wysokości: 0–500 m n.p.m.DC: 9,3–10,7 cmDO: 14,2–16 cmMC: 21–31 gMarmosops pakaraimaeVoss, B.K. Lim, Díaz‐Nieto & Jansa, 2013oposulek pakaraimskimonotypowyregion pantepui w południowo-wschodniej Wenezueli i zachodniej Gujanie; zakres wysokości: 800–1500 m n.p.m.DC: 10,4–11,6 cmDO: 15,1–16,9 cmMC: 25–33 gMarmosopsMatschie, 1916100pxMarmosops incanus(P.W. Lund, 1840)oposulek szarymonotypowyendemit Brazylii: wybrzeże od Sergipe do São Paulo, Minas Gerais; zakres wysokości: 0–800 m n.p.m.DC: 10–19,4 cmDO: 14–24 cmMC: 20–140 gMarmosops paulensis(Tate, 1931)oposulek parańskimonotypowyendemit Brazylii: Minas Gerais, Rio de Janeiro, São Paulo i Parana; zakres wysokości: powyżej 800 m n.p.m.DC: 9,8–15,3 cmDO: 14,5–21 cmMC: 16–70 gMarmosops caucae(O. Thomas, 1900)oposulek równikowymonotypowywschodnia Panama (Darién, Andy w Kolumbii, południowo-zachodniej Wenezueli i Peru (na południe do Cuzco), zachodniej Brazylii (Amazonas i Acre) i północnej Boliwii (Pando); zakres wysokości: 65–2200 m n.p.m.DC: 9,7–15,2 cmDO: 13,2–20 cmMC: 25–51 gMarmosops soiniiVoss, Fleck & Jansa, 2019monotypowyendemit Peru: międzyrzecze rzek Javari–UkajaliDC: 10,6–13,6 cmDO: 14,5–18,5 cmMC: 33–54 gMarmosops ocellatus(Tate, 1931)oposulek oczkowanymonotypowyśrodkowa i wschodnia Boliwia (Santa Cruz) oraz południowo-zachodnia Brazylia (Mato Grosso i Mato Grosso do Sul)DC: 10,4–14 cmDO: 14,6–18,6 cmMC: 23–51 gMarmosops creightoniVoss, Tarifa & Yensen, 2004oposulek górskimonotypowyendemit Boliwii: La Paz (3 położone blisko siebie lokalizacje); zakres wysokości: 2000–3000 m n.p.m.DC: 11,4–14 cmDO: 15–17,7 cmMC: 32–54 g100pxMarmosops noctivagus(von Tschudi, 1844)oposulek białobrzuchymonotypowyNizina Amazonki w południowej Kolumbii (Putumayo), wschodnim Ekwadorze, Peru, Boliwii i zachodniej Brazylii (na południe od rzeki Amazonka); zakres wysokości: 300–1500 m n.p.m.DC: 11,8–16,3 cmDO: 15,4–20 cmMC: 35–85 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek narażony, – gatunek krytycznie zagrożony, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Dydelfowate