thumb|Wojska ormiańskie przed bitwą Bitwa pod Sardarapatem (, ) – starcie zbrojne stoczone w dniach 21–24 maja 1918 roku na froncie kaukaskim, w czasie I wojny światowej między wojskami Imperium Osmańskiego a ormiańskimi ochotnikami. Zwycięstwo Ormian doprowadziło Turków do podpisania traktatu w Batumi, który powstrzymał turecką agresję na ziemie ormiańskie należące wcześniej do Imperium Rosyjskiego i umożliwiło ustanowienie Demokratycznej Republiki Armenii.
Tło Po wycofaniu się z wojny bolszewickiej Rosji na mocy traktatu brzeskiego rząd osmański nie poprzestał na odzyskaniu miast podbitych przez Imperium Rosyjskie w XIX wieku, takich jak Erzurum, Erzincan, Muş, Bitlis i Trabzon, lecz postanowił także wkroczyć na ziemie etnicznie ormiańskie należące wcześniej do Rosji. Dalsze posuwanie się tureckiej armii w głąb rosyjskiej Armenii z Erywaniem na czele groziło kolejnymi masakrami ludności ormiańskiej. Turcy konsekwentnie od czasów rzezi Ormian z 1915 roku na terenach przez siebie opanowanych prowadzili prowadzili rzezie miejscowej ludności ormiańskiej oraz uchodźców, którzy w rosyjskiej Armenii szukali schronienia.
Bitwa W kierunku zachodniej Armenii została wysłana 3 Armia, której zadaniem było opanowanie terenów zajmowanych przez połączone siły rosyjsko-ormiańskie. Osmańska armia uderzyła w trzech miejscach, aby przedostać się do Armenii. Po zdobyciu Aleksandropola Turcy skierowali się do doliny Araratu – historycznego serca ArmeniiAram Nazaryan, Արևմտյան Հայաստանի մասին դեկրետը. արևմտահայ զորամասերի կազմավորումը, Հայագիտությունը դպրոցում, s. 11–17 . Jednak pod Sardarapatem spotkali się ze zdecydowaną obroną Ormian dowodzonych przez Mowsesa Silikiana. W wyniku trzydniowej bitwy Turcy musieli się wycofać, co uratowało Erywań i duchową stolicę Armenii Eczmiadzyn przed zniszczeniem. Po tym zwycięstwie, 28 maja została proklamowana Demokratyczna Republika Armenii.
Znaczenie bitwy Ponieważ Sardarabad leży zaledwie ok. 40 km na zachód od stolicy Erywania, bitwa nie tylko powstrzymała postępy armii Imperium Osmańskiego na resztę ziem ormiańskich, ale także przypuszczalnie zapobiegła całkowitemu zniszczeniu narodu ormiańskiego.
Jak ujął to historyk Christopher J. Walker, gdyby Ormianie przegrali tę bitwę, jest całkiem możliwe, że słowo Armenia oznaczałoby dziś jedynie starożytny termin geograficzny.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Bitwy kampanii kaukaskiej podczas I wojny światowej Kategoria:Bitwy w historii Armenii Kategoria:Bitwy w historii Turcji Kategoria:Bitwy w 1918