Torbokolec (Echymipera) – rodzaj niewielkich ssaków z podrodziny torbokolców (Echymiperinae) w obrębie rodziny jamrajowatych (Peramelidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące na Nowej Gwinei, wyspach Archipelagu Bismarcka i w północno-wschodniej Australii.
Morfologia Długość ciała 21,5–54,5 cm, długość ogona 6,3–11,5 cm; masa ciała 0,3–3 kg.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1842 roku francuski zoolog i chirurg René Lesson w książce swojego autorstwa zatytułowanej Nowa tabela królestwa zwierząt: Ssaki. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) torbokolec zwyczajny (E. kalubu).
Etymologia Echymipera: rodzaj Echimys G. Cuvier, 1809 (kolczak); pēra ‘torba, kieszeń’. Brachymelis: gr. βραχυμελις brakhumelis ‘krótkonogi, krótkołapy’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Brachymelis garagassi (= Perameles kalubu J.B. Fischer, 1829). Peramelopsis: rodzaj Perameles É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1804 (jamraj); gr. οψις opsis ‘wygląd’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Peramelopsis welsianus Heude, 1896 (= Perameles rufescens W. Peters & Doria, 1875). Anuromeles: gr. przedrostek negatywny αν- an-; ουρα oura ‘ogon’; rodzaj Perameles É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1804 (jamraj). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Anuromeles rufiventris K.M. Heller, 1897 (= Perameles kalubu J.B. Fischer, 1829). Suillomeles: ‘świnia’; rodzaj Perameles É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1804 (jamraj). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Suillomeles hispida G.M. Allen & T. Barbour, 1909 (= Perameles kalubu J.B. Fischer, 1829).
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNEchymipera clara G. Stein, 1932torbokolec białoustygatunek monotypowyIndonezja i Papua-Nowa Gwinea: północne niziny Nowej Gwinei oraz wyspa Yapen; zakres wysokości: 300–1700 m n.p.m.DC: 27–41 cmDO: 8–10,6 cmMC: 0,8–1,7 kgEchymipera davidiFlannery, 1990torbokolec wyspowygatunek monotypowyendemit Papui-Nowej Gwinei: wyspa Kiriwina (Wyspy Trobrianda) na południowy wschód od wybrzeży Nowej Gwinei; zakres wysokości: około 10 m n.p.m.DC: 33–40 cmDO: około 10,8 cmMC: około 950 gEchymipera echinistaMenzies, 1990torbokolec szczeciniastygatunek monotypowyendemit Papui-Nowej Gwinei: wschodnia Nowa Gwonea (środkowy bieg rzeki Strickland i dolny bieg rzeki Fry; niepotwierdzony na górze Menawa w północnej części Gór Nadbrzeżnych; zakres wysokości: 40–80 m n.p.m.DC: 33–36 cmDO: około 9,7 cmMC: około 1 kgEchymipera kalubu(J.B. Fischer, 1829)torbokolec zwyczajny4 podgatunkiIndonezja i Papua-Nowa Gwinea: wyspy na zachodzie Indonezji, większość Nowej Gwinei, wyspy Zatoki Cenderawasih oraz Archipelag Bismarcka (Nowa Brytania i Manus); zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m.DC: 22–38 cmDO: 6,3–9,8 cmMC: 0,4–1,8 kgEchymipera rufescens(W.C.H. Peters & Doria, 1875)torbokolec długonosy2 podgatunkiIndonezja i Papua-Nowa Gwinea: wyspy na zachodzie Indonezji (Misool), Nowa Gwinea (wraz z wyspą Yapen, Wyspami d’Entrecasteaux, Kai i Aru) oraz Australia (półwysep Jork); zakres wysokości: 0–2100 m n.p.m.DC: 21–54 cmDO: 7,5–11,5 cmMC: 0,3–3 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek zagrożony, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Jamrajowate