thumb|Seweryna Broniszówna w latach 50. thumb|Seweryna Broniszówna ok. 1978 Seweryna Broniszówna, właśc. Chwatówna (ur. 13 lipca 1891 w Warszawie, zm. 28 czerwca 1982 tamże) – polska aktorka teatralna i filmowa pochodzenia żydowskiego.
Życiorys Była córką Mendla Michała Chwata i Rozalii z Kronsilberów, siostrą poety Aleksandra Wata. Ukończyła w 1908 Szkołę Aplikacyjną i otrzymała angaż w Warszawskich Teatrach Rządowych, gdzie grała do sezonu 1909/1910. Następnie przeniosła się do Krakowa, gdzie występowała na scenie Teatru Miejskiego im. Juliusza Słowackiego. Do Warszawy powróciła w 1913 do nowo powstałego Teatru Polskiego. Od sezonu 1926/1927 była aktorką Teatru Narodowego w Warszawie i grała tam do wybuchu wojny. W latach 1932–1935 uczyła gry scenicznej w warszawskim PIST.
W 1945 przystąpiła do trupy Teatru Wojska Polskiego w Łodzi, aby po kilku miesiącach powrócić do Warszawy, gdzie od 1946 do przejścia na emeryturę grała w Teatrze Polskim.
Zmarła w Warszawie, pochowana na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera 32A-tuje-18)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze..
Filmografia Aktorka 1978: Spirala – stara kobieta 1967: Zbrodnia lorda Artura Savile’a – lady Klementyna, ciotka lorda Artura 1938: Gehenna – wróżka 1937: Ułan księcia Józefa – żona Komara, była markietanka 1937: Niedorajda – ciotka Agata 1937: Halka – chrzestna 1936: Barbara Radziwiłłówna – czarownica 1933: Ostatnia eskapada – cyganka Maura 1932: Biała trucizna – żebraczka 1929: Szlakiem hańby – Elwira, właścicielka lupanaru 1927: Mogiła nieznanego żołnierza – rewolucjonistka na zebraniu 1924: Miodowe miesiące z przeszkodami 1918: Mężczyzna – zawoalowana dama 1913: Obrona Częstochowy – Anna Borzobochata
Polski dubbing 1937: Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków – wiedźma 1955: Cudowna podróż – Akka z Kebnekaise 1956: O jedno życzenie za wiele (film 1956)|O jedno życzenie za wiele – pani Mint 1965–1967: Wojna i pokój – Achrosimowa
Teatr Telewizji 1977: Kremlowskie Kuranty – Żebraczka 1967: Ojciec – Margret 1967: Eugeniusz Oniegin – Nina 1966: Dom kobiet – Babka 1962: Dwa teatry – Matka 1962: Dom pod Oświęcimiem – Franciszka 1958: Zawieja
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1952) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 25 czerwca 1946 „za zasługi w dziedzinie sztuki dramatycznej na terenie kraju”., 13 listopada 1953 „za zasługi w dziedzinie sztuki teatralnej – w związku z 40-leciem pracy Państwowego Teatru Polskiego w Warszawie”.) Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki - wskazana jako Chwat Seweryna. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967)Wręczenie Odznak Tysiąclecia, "Życie Warszawy", nr 55, 5 marca 1967, s. 11. Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1976) Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (17 stycznia 1963) Odznaka „Zasłużony dla Teatru Polskiego” (1976)Wyróżnienia dla wybitnych artystów i zasłużonych pracowników, "Trybuna Ludu", nr 217, 10 września 1976, s. 9.
Nagrody Państwowa Nagroda Artystyczna III stopnia (zespołowa) za rolę Matki w sztuce Sprawa Pawła Eszteraga Sandora Gergelyego w Państwowym Teatrze Kameralnym w Warszawie (1950) Nagroda m. st. Warszawy za rok 1977
Przypisy
Linki zewnętrzne
Seweryna Broniszówna na zdjęciach w bibliotece Polona
Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (1944–1989) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zmarli w 1982