Pseudopałankowate (Pseudocheiridae) – rodzina ssaków z rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia) wyłoniona z lotopałankowatych (Petauridae).
Budowa Pseudopałankowate osiągają średnie rozmiary. Masa ich ciała wynosi od 0,5 do 2 kg.
Wzorem zębowym nie różnią się od lotopałankowatych.
Na tułowiu występuje otwierająca się ku przodowi torba lęgowa (marsupium), dużych rozmiarów. Prostą budowę żołądka rekompensuje duża kątnica, w której bytują bakterie trawiące pokarm roślinny. Pseudopałankowate cechują się najczęściej silnym i chwytnym ogonem.
Kończyny przednie pseudopałankowatych obejmują przeciwstawne palce: palce I i II ułożone są przeciwstawnie do III, IV i V. Podobne przystosowanie występuje na przednich łapach lotopałankowatych. Tylne kończyny pseudopałankowatych mają duży paluch, również i tu widać podobieństwo do Petauridae.
Rozmieszczenie geograficzne thumb|left|Skałopałanka australijska z podrodziny nibypałanek Obejmuje gatunki zamieszkujące w Australii i Nowej Gwinei na obszarach porośniętych lasami lub zaroślami. Na przykład wolatucha wielka zamieszkuje lasy eukaliptusowe.
Ekologia Zwierzęta te prowadzą w większości nadrzewny tryb życia. Żywią się liśćmi.
Pseudopałankowate prowadzą nocny, zwykle samotniczy, nadrzewny tryb życia – rzadko schodzą na ziemię. Niektóre gatunki przebywają w małych grupach rodzinnych. Petropseudes dahli jest jedynym znanym torbaczem, u którego stwierdzono sprawowanie opieki nad potomstwem przez oboje rodzicówM.J. Runcie, Biparental care and obligate monogamy in the rock-haunting possum, Petropseudes dahli, from tropical Australia. Animal behaviour 59, 1001-1008 (abstrakt).
Systematyka Pseudopałankowate zaliczają się to torbaczy, których współcześni przedstawiciele tworzą dwa nadrzędy, Amerideplhia i Australidephia. Do tego ostatniego zalicza się rząd dwuprzodozębowce, obejmujący pseudopałankowate. Wedle jednego z podziału w rzędzie tym wyróżnia się podrzędy: wombatokształtnych, obejmujący koalowate i wombatowate, kangurokształtnych z rodzinami torebnikowatych, kangurowatych i kanguroszczurowatych oraz w końcu podrząd pałankokszałtnych czy też workolotkokształtnych, do którego należą drzewnicowate, pałankowate, lotopałankowate, akrobatkowate, ostronogowate oraz pseudopałankowate. Dwa ostatnie podrzędy bywają łączone w Phalangerida. Workolotkoksztatłne dzielą się na nadrodziny pałankowców i lotopałankowców. Te ostatnie obejmują pseudopałankowate wraz z lotopałankowatymi, ostronogowatymi i akrobatkowatymi. Systematyka taka stoi w sprzeczności z wynikami sekwencjonowania genów ApoB, BRCA1, IRBP, Rag1 i vWF, wedle których pałankowce grupują się razem z kanugorokształtnymi, a nie z lotopałankowcami. Z kolei w obrębie lotopałankowców grupą siostrzaną reszty kladu okazują się akrobatkowate, z lotopałankowatymi blisko spokrewnionymi z pseudopałankowatymi i ostronogowatymi.
Pseudopałankowate są blisko spokrewnione z lotopałankami, do których były wcześniej zaliczane. Archer w 1984 zaproponował wydzielenie rodziny ze względu na różnice w uzębieniu. Część systematyków, w tym McKenna i Bell (1997) oraz Osborne i Christidis (2001), nie akceptuje takiego podziału. Do rodziny należą następujące podrodziny: Hemibelideinae – leworki Pseudocheirinae – pseudopałanki Pseudochiropinae – nibypałanki
Opisano również rodzaje wymarłe o niepewnej pozycji systematycznej i nie sklasyfikowane w żadnej z podrodzin: Gawinga – jedynym przedstawicielem był Gawinga aranaea Marlu Paljara Pildra Pseudokoala
W sumie do pseudopałankowatych (tylko taksony występujące współcześnie) zalicza się 6 rodzajów obejmujących 17 gatunków.
Meredith et al. prezentują następujący kladogram (uproszczono):
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia