thumb|Nieistniejący pałac Teppera przy ul. Miodowej 7 w Warszawie thumb|Grób Piotra Teppera starszego na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie Piotr Fergusson-Tepper młodszy (ur. po 1713, zm. 26 kwietnia 1794) – warszawski bankier, kalwinista i wolnomularzLudwik Hass Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej XVIII i XIX wieku Wrocław 1982, s. 546., agent i podskarbi zakonu maltańskiegoCiąg dalszy Kalendarzyka narodowego i obcego na rok ... 1792 czyli II część, z konstytycyami od roku 1788 dnia 6 października do roku 1791 dnia 23 grudnia przez daty oznaczonemi, s. 428..

Najbogatszy bankier polski końca XVIII wieku. W 1791 jego majątek wynosił ok. 60–65 mln złotych polskich.

Życiorys Był synem Wilhelma Fergussona (Szkota) i Katarzyny Konkordii Tepperowej.

Od 1768 prowadził interesy z przybranym ojcem Piotrem Tepperem, bratem jego matki Katarzyny. W 1776 roku wraz z Piotrem Tepperem starszym zostali wpisani do album civile miasta Starej Warszawy i przyjęli w ten sposób prawa miejskieW. Kornatowski, Kryzys bankowy w Polsce 1793 roku: upadłość Teppera, Szulca, Kabryta, Prota Potockiego, Łyszkiewicza i Heyzlera, Warszawa 1937, s. 12–15.. W 1790 odziedziczył po nim m.in. kilka posesji, bank, pałac w Warszawie przy ulicy Miodowej, kantor w Chersoniu. Posiadł też dobra ziemskie pod Warszawą: Falenty, Gołków, Raszyn, gdzie pozwalał osiedlać się wygnanym ze stolicy Żydom, Sękocin, a na Podolu klucz derażniański. W 1790 roku został nobilitowany wraz z innymi, najzamożniejszymi bankierami warszawskimiB. Grochulska, Wielcy bankierzy Warszawy, „Wiek Oświecenia”, T. 5, 1988, s. 72–73..

Pertraktował i był pośrednikiem w zaciąganiu pożyczek przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W 1793 król był mu winien ok. 11,5 mln złp. Udzielał też pożyczek skarbowi Rzeczypospolitej i dworowi rosyjskiemu. W latach 1787–1793 pośredniczył w dostawach dla armii rosyjskiej. Od 1775 dzierżawił wraz z Piotrem Blankiem loterię krajową, wpłacając corocznie do skarbu 300 tys. złotych polskich. Fergusson-Tepper prowadził interesy szczególnie z bankierami amsterdamskimi, którzy lokowali swe kapitały w PolsceB. Grochulska, Warszawa na mapie Polski stanisławowskiej, Warszawa 1980, s. 207–208..

W 1793 zbankrutował wraz z pięcioma innymi największymi bankierami. Przez wierzycieli oskarżany był o działanie celowe na szkodę polskiego życia gospodarczego. Jego budynki przy ulicy Miodowej („dom handlowy” i „dom bankowy”) zostały splądrowane 20 kwietnia 1794 roku przez podburzony tłum, a on sam zmarł sześć dni później wskutek obrażeń odniesionych podczas ataku, który przeprowadzono w jego mieszkaniu.

Był członkiem Kompanii Uprzywilejowanej Manufaktur Wełnianych w 1769 rokuAntoni Sozański, Imienne spisy osób duchownych, świeckich i wojskowych, które w pierwszych ośmiu latach panowania króla Stanisława Poniatowskiego od 1764-1772 r. w rządzie lub przy administracyi Rzeczypospolitéj udział brały [...]. Cz. 1, Tablice i rejestr, Kraków 1866, s. 11..

Piotr Fergusson-Tepper młodszy, jego żona, synowie i córki zostali pochowani na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie.

Życie prywatne W 1762 zawarł związek małżeński z Marią Filipiną Valentin d’Hauterive (1739–1792), pochodzącą z rodziny hugenotów osiadłych w Gdańsku. Maria Filipina i Piotr doczekali się dziesięciorga dzieci, wśród których byli m.in.http://www.pastellists.com/Genealogies/Ferguson.pdf.: Piotr Karol (1766–1817, zm. w Bavilliers, dep. Belfort, Francja) – bankier, podobnie jak ojciec Filip Bernard Kajetan (1767–1829) – oficer wojsk rosyjskich Ludwig Wilhelm (1768–1838, zm. w Paryżu) – kompozytor Henryka Katarzyna (1762–1834) – wyszła za mąż za bankiera Wilhelma Arndt Elżbieta Dorota (zm. 1850) – wyszła za mąż za bankiera Karola Schultza (1753–1796).

Przypisy

Bibliografia Barbara Grochulska, Wielcy bankierzy Warszawy, „Wiek Oświecenia”, T. 5, 1988, s. 69–90. Wiktor Kornatowski, Kryzys bankowy w Polsce 1793 roku: upadłość Teppera, Szulca, Kabryta, Prota Potockiego, Łyszkiewicza i Heyzlera, Warszawa 1937.

Kategoria:Bankierzy I Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Kompanii Uprzywilejowanej Manufaktur Wełnianych Kategoria:Kawalerowie maltańscy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Warszawą (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy przedsiębiorcy XVIII wieku Kategoria:Polscy wolnomularze (I Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w XVIII wieku Kategoria:Zmarli w 1794 Kategoria:Szlachta kalwińska w Polsce (I Rzeczpospolita)