James Chipman Fletcher (ur. 5 czerwca 1919 w Millburn, zm. 22 grudnia 1991) – amerykański naukowiec oraz urzędnik państwowy, który pełnił funkcję czwartego oraz siódmego administratora NASA w okresie prezydentur Richarda Nixona, Geralda Forda i Jimmy’ego Cartera, Ronalda Reagana i George’a H. W. Busha. Odpowiadał między innymi za misje księżycowe programu Apollo, oraz za planowanie programu Space Transportation System, a także późniejsze przywrócenie wahadłowców kosmicznych do lotu po katastrofie promu Challenger. Wcześniej, w latach 1964-1971 był rektorem Uniwersytetu Utah.

Życiorys

Młodość i wykształcenie Urodził się jako syn Harveya Fletchera i Loreny Chipman. Fletcher ukończył studia licencjackie z fizyki na Uniwersytecie Columbia, a następnie uzyskał stopień doktora fizyki w 1948 roku na California Institute of Technology. Po odbyciu staży naukowych i pełnieniu funkcji wykładowcy na Uniwersytecie Harvarda i Uniwersytecie Princeton, w 1948 roku podjął pracę w Hughes Aircraft, a później w firmie Ramo-Wooldridge Corporation. W 1958 roku współzałożył Space Electronics Corporation w Glendale w Kalifornii, która po fuzji przekształciła się w Space General Corporation. Następnie został wiceprezesem w Aerojet General Corporation w Sacramento w Kalifornii. W 1964 roku objął stanowisko rektora Universytetu Utah, które pełnił do momentu mianowania na administratora NASA przez prezydenta Richarda Nixona w 1971 roku.

Administrator NASA Podczas pierwszej kadencji w NASA Fletcher był odpowiedzialny za uruchomienie programu Space Transportation System, a także za realizację programu Viking, który wysłał lądowniki na Marsa. Nadzorował on także misje Skylab oraz zatwierdził misje sond Voyager i projekt misji Apollo-Sojuz.

Po jego pierwszym odejściu z NASA w 1977 roku Fletcher pracował jako niezależny konsultant w McLean w stanie Wirginia oraz był wykładowcą na Uniwersytecie Pittsburskim. Przez dziewięć lat doradzał w zakresie planowania polityki kosmicznej, a także był członkiem rady doradczej przy Strategic Defense Initiative.

W 1986 roku prezydent Ronald Reagan ponownie powołał Fletchera na stanowisko administratora NASA, aby wspomóc agencję w odbudowie po katastrofie promu Challenger. Loty wahadłowców zostały wstrzymane na dwa lata, podczas których Fletcher nadzorował bezpieczeństwo i niezawodność programu Space Transportation System, wprowadzając zmiany poprawiające efektywność programu. Nadzorował kompleksową modernizacją wahadłowców, w tym przebudową boosterów SRB i wprowadzeniem nowych procedur ewakuacyjnych dla astronautów. Program Space Transportation System wznowiono dopiero 29 września 1988 roku. Fletcher w tamtym czasie zatwierdził również program Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Funkcję administratora NASA pełnił do 8 kwietnia 1989 roku, w czasie kadencji prezydenta George’a H. W. Busha.

Śmierć i upamiętnienie Fletcher mieszkał w McLean w stanie Wirginia. Zmarł na raka płuc 22 grudnia 1991 roku w Georgetown University Hospital w Waszyngtonie w wieku 72 lat i został pochowany na cmentarzu w Salt Lake City. Był członkiem Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich.

W 1974 roku otrzymał nagrodę Golden Plate Award od American Academy of Achievement. W 1992 roku został pośmiertnie wprowadzony do International Space Hall of Fame.

Przypisy

Kategoria:Administratorzy NASA Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 1991