thumb|Kopia situli z Vače, Słowenia thumb|Situla z Panii, Narodowe Muzeum Archeologiczne we Florencji

Sztuka situl, styl situl (ang. Situla art) – terminy stosowane w odniesieniu do zespołu znalezisk ze wschodniej strefy kultury halsztackiej z VII-IV wieku p.n.e., pochodzących z bogato wyposażonych grobów w północno-wschodnich Włoszech, Austrii i Słowenii.

Twórcami tej sztuki byli Wenetowie. Szczyt rozwoju sztuki situl przypada na VI wiek p.n.e., a najpiękniejsze zabytkowe okazy z tego okresu są znajdowane w Słowenii w Dolnej Krainie na południe od Lublany oraz na półwyspie Istria.

Zabytki tej sztuki to znajdowane w grobach przedmioty metalowe, zwłaszcza wiadra z brązu, zwane situlami, mające bogatą dekorację plastyczną, na którą składają się sceny figuralne tworzące ciągi narracyjne, ujęte w jednolitej kompozycji i w bardzo zbliżony sposób. Sceny takie występują również na okuciach pasów, plakietkach, broni i pokrywkach naczyń.

Sztuka ta wykształciła się w miejscowych pracowniach. W procesie tworzenia posługiwano się trzema technikami: wytłaczania wzoru punktami, trybowania całych postaci oraz grawerowania konturu.

Wczesne zabytki są ozdobione pojedynczymi motywami i odznaczają się prymitywizmem ujęcia. Tematem przedstawień są okazy fauny miejscowej. Późniejsze, głównie situle, pokryte są realistycznymi fryzami narracyjnymi (np. situle z Certosa, Vače), przedstawiającymi rzędy postaci ludzkich, zwierząt (w tym i fantastycznych) oraz pełne życia sceny kultowe, uczty, muzykowanie, zapasy sportowe, pochody zbrojnych lub codzienne zajęcia. Charakterystyczną ich cechą jest dbałość o szczegółowe przedstawienie detali odzieży, uzbrojenia, sprzętów itd. Ta dbałość o szczegóły powoduje, że zabytki sztuki situl stanowią cenne źródło wiadomości o życiu ówczesnej ludności z kręgu kultury halsztackiej. Niektóre motywy roślinne oraz wyobrażenia zwierząt fantastycznych świadczą o oddziaływaniu sztuki Wschodu.

Bibliografia Encyklopedia sztuki starożytnej, praca zbiorowa, WAiF i Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. 529, (PWN), (WAiF). Šavli J., The Situla. An Example of Prehistoric Art, The Augustan, An International Journal of Things Historical, Heraldic et Genealogical, XXV, 1, Torrance (California) 1995; . .

Linki zewnętrzne Situla z V wieku p.n.e. z miejscowości Vač w Słowenii, obecnie w zbiorach Słoweńskiego Muzeum Narodowego w Lublanie

situl sztuka Kategoria:Naczynia