Marian Malinowski ps. „Pobóg” konsp. Tadeusz Wolski (ur. 29 kwietnia 1900 w Łodzi, zm. 22 kwietnia 1977 tamże) – polski oficer, działacz społeczny i sportowy, kapitan Wojska Polskiego, dowódca 4 kompanii VIII zgrupowania Armii Krajowej, wchodzącego w skład Zgrupowania „Krybar”, walczącego w powstaniu warszawskim na Powiślu.

Życiorys I wojna światowa 1914–1918 W latach 1913–1918 związany z ruchem niepodległościowym – najpierw jako członek Polskiej Organizacji Skautowej, a następnie POW. W 1918 roku brał udział – razem ze swoim starszym bratem Sewerynem – w rozbrajaniu Niemców w Łodzi.

Wojna polsko-bolszewicka 1920 roku Po ochotniczym zgłoszeniu się do Wojska Polskiego, otrzymał przydział do 1 Batalionu Harcerskiego WP, a następnie do plutonu Osłony Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego w Belwederze i na wyjazdach. Był też instruktorem tworzącej się Kompanii Osłony Naczelnego Wodza. Na własną prośbę przydzielony na front do 5 Pułku Piechoty Legionów, z którym jako zastępca dowódcy plutonu, a następnie jako dowódca plutonu, przeszedł szlak Wilno – Dzwińsk – Kijów – Warszawa, aż do końca wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku. Przeniesiony do rezerwy w lutym 1922 roku.

Urzędnik instytucji prywatnych. Pracował społecznie jako sekretarz Zarządu Okręgu Związku Oficerów Rezerwy. Komendant Obwodu Związku Strzeleckiego w Łodzi, zawodnik – piłkarz i lekkoatleta, pierwszy kapitan drużyny piłkarskiej (1922–1930), a następnie członek zarządu (1928–1931) i prezes (1932–1934) Robotniczego Towarzystwa Sportowego Widzew w Łodzi.

II wojna światowa 1939–1945 W marcu 1939 roku mianowany porucznikiem rezerwy. Podczas kampanii wrześniowej reklamowany od czynnej służby wojskowej, w związku z zatrudnieniem w przemyśle zbrojeniowym. Po wejściu Niemców do Łodzi poszukiwany przez Gestapo za działalność antyniemiecką, szczególnie w ostatnim miejscu pracy.

W lutym 1940 roku, jako Tadeusz Wolski, przedostał się do Warszawy, gdzie kontynuował rozpoczętą w Łodzi działalność konspiracyjną pod pseudonimem „Pobóg”. Służył m.in. w SZP, ZWZ oraz AK w ramach Grupy Operacyjnej WP „Edward” pod dowództwem płk „Radwana” – Edward Pfeiffer – do likwidacji w lipcu 1944 roku – jako dowódca batalionu.

Powstanie warszawskie W stopniu porucznika (później kapitana – od połowy 1944 roku) dowodził 4 kompanią VIII zgrupowania AK „Krybar” na Powiślu, która w pierwszych godzinach powstania atakowała Pałac Namiestnikowski oraz hotel „Bristol”, a następnie przez ponad miesiąc utrzymywała w rękach powstańców kwartał ulic Bednarska, Dobra, Tamka, Solec/Browarna/Furmańska, biorąc m.in. udział w atakach na budynki Uniwersytetu Warszawskiego. 5 września 1944 roku wycofał się do Śródmieścia. Po kapitulacji powstania trafił do niewoli niemieckiej i przebywał w obozie Bergen-Belsen, a następnie Gross Born.

Czasy powojenne Po wojnie podjął pracę w przemyśle włókienniczym i kolejowym. Pracował społecznie w RTS Widzew Łódź w latach 1947−1952 jako Prezes Zarządu, a od 1952 roku, aż do śmierci jako prezes honorowy. Pracował też w Łódzkim Okręgowym Związku Piłki Nożnej.

Pochowany został na Starym Cmentarzu w Łodzi.

Życie prywatne Żonaty (od października 1939 roku) z Eufemią Malinowską (Pilichowska) ps. „Myszka”, mieli syna, Janusza (1947−1993).

Udział w działalności niepodległościowej i walce zbrojnej w latach 1905–1945 brało także rodzeństwo Mariana Malinowskiego: Henryk Pobóg-Malinowski (1889–1931), Maria Sylwia Szymańska (Pobóg-Malinowska) (1892–1978), Seweryn Malinowski (1898-1952), Bogdan Malinowski (1908–1943).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari Krzyż Walecznych 3-krotnie Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Armii Krajowej Medal Niepodległości Warszawski Krzyż Powstańczy (pośmiertnie) Krzyż za Wojnę Medal Wojska 4-krotnie Krzyż POW Krzyż Legionowy Krzyż 5 pułku piechoty Legionów* Honorowa Odznaka m. Łodzi Medal za Zasługi w Kulturze Fizycznej Medal 100-lecia Sportu Polskiego Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej Odznaka Honorowa 100 lat Widzewa Łódź (przyznana pośmiertnie – 5 grudnia 2010) Medal Łotewski za Wojnę

Inne informacje W 2008 roku Pałacu Kazimierzowskim odbyło się uroczyste przekazanie do zasobu Archiwum Akt Nowych Akt Mariana Malinowskiego, w tym m.in. Archiwum 4 Kompanii Grupy „Krybar” Armii Krajowej.

Przypisy

Bibliografia Włodzimierz Rosłoniec, Grupa „Krybar” Powiśle 1944, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1989. Aleksander Michalak, „Olczak” nie wraca, Polska Fundacja Kulturalna, Londyn 1993. Adam de Michelis, Alicja Rudniewska, Pod rozkazami „Konrada”, Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa 1993. Tomasz i Włodzimierz Gawrońscy, "Widzew Łódź. Dzieje międzywojenne", GAW-TOM, Łódź 2020

Linki zewnętrzne Archiwum Akt Nowych - informacja o rodzinie Pobóg-Malinowskich Muzeum Powstania Warszawskiego - Powstańcze Biogramy - sylwetka kpt. Mariana Malinowskiego ps. "Pobóg"

Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Służby Zwycięstwu Polski Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1919–1939) Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Marian Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Legionowym Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Odznaką pamiątkową Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” Kategoria:Odznaczeni Warszawskim Krzyżem Powstańczym Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Dyneburgiem (1920) Kategoria:Uczestnicy Bitwy Warszawskiej (1920) Kategoria:Uczestnicy wyprawy kijowskiej (1920) Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Zmarli w 1977 Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska (czterokrotnie) Kategoria:Żołnierze 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Pochowani na Starym Cmentarzu w Łodzi Kategoria:Prezesi Widzewa Łódź