Gëzim Erebara (ur. 19 maja 1928 w Dibrze, zm. 12 lutego 2007 w Tiranie) – albański reżyser i scenarzysta filmowy.
Życiorys Był synem Sulo Erebary. W latach 1947–1950 studiował w praskiej szkole filmowej FAMU, której jednak nie ukończył. Po powrocie do Albanii pracował początkowo w jednym z teatrów amatorskich, a następnie związał się z Teatrem Wojskowym, w którym pracował jako reżyser. Występował także w amatorskiej grupie teatralnej, działającej w domu kultury Ali Kelmendi w Tiranie. W roku 1957 przeniósł się do Studia Filmowego Nowa Albania. W 1958 był asystentem reżysera u boku Kristaqa Dhamo w filmie Tana. W 1958 wraz z K. Dhamo reżyserował pierwszy film dokumentalny Ne u dashuruam me Shqiperine (Kochamy Albanię).
Ważnym momentem w jego karierze był pierwszy film fabularny – Ngadhënjim mbi vdekjen, zrealizowany w 1967, wraz z Piro Milkanim, uhonorowany nagrodą państwową. Pierwszym samodzielnym filmem, który zrealizował był obraz Guximtarët z 1970. W jego dorobku znalazło się 10 filmów fabularnych i 15 filmów dokumentalnych. W 1964 zrealizował film Gurët dekorativë - pierwszy albański film dokumentalny w kolorze.
Był także autorem tłumaczeń literatury czeskiej na język albański (Karel Čapek, Jaroslav Seifert, Jaroslav Hašek). Prowadził także wykłady z reżyserii filmowej dla studentów Instytutu Sztuk w Tiranie. W 1987 otrzymał tytuł Zasłużonego Artysty (alb. Artist i Merituar). Jego imię nosi jedna z ulic w północno-wschodniej części Tirany (dzielnica Kinostudio).
Był żonaty, miał syna Rudiego, pisarza.
Filmografia Filmy fabularne 1967: Ngadhënjim mbi vdekjen 1970: Guximtarët 1975: Në fillim të verës 1976: Pylli i lirisë 1978: Vajzat me kordele të kuqe 1979: Përtej mureve të gurta 1980: Nusja 1981: Një natë pa dritë 1984: Fushë e blertë fushë e kuqe 1986: Një jetë më shumë
Filmy dokumentalne 1959: Ne u dashuruam me Shqipërinë (Zakochaliśmy się w Albanii) 1960: Ansambli i këngëve dhe valleve (Zespół pieśni i tańca) 1961: Migjeni 1962: Gjirokastra 1963: Kujdes nga lëndët që përdoren kundër dëmtonjësve në bujqësi 1964: Gurët dekorativë (Kamienie ozdobne) 1965: Vangjush Mio 1966: Ndre Mjeda 1966: Kënga të buçasë 1966: Maleve me dëborë (Góry w śniegu) 1969: Këngë e valle nga gurra popullore 1971: Qytetet ilire (Miasta iliryjskie) 1972: Kuvendet Ilire (Zgromadzenia iliryjskie) 1972: Me emrin tënd, Parti (Z twoim imieniem, Partio) 1973: Ata quheshin Arbër (Nazywali się Arberami) 1974: Brigada e 19-të sulmuese (XIX Brygada Uderzeniowa) 1977: Tri dekada të filmit shqiptar (Trzy dekady filmu albańskiego)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Albańscy pedagodzy Kategoria:Albańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Albańscy reżyserzy teatralni Kategoria:Albańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Albańscy tłumacze Kategoria:Ludzie urodzeni w Debarze Kategoria:Tłumacze literatury czeskiej Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Sztuk w Tiranie Kategoria:Zmarli w 2007