Czubiki, jerzyki drzewne (Hemiprocnidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu krótkonogich (Apodiformes).
Występowanie Rodzina obejmuje gatunki występujące w południowej i południowo-wschodniej Azji oraz w Melanezji (zachodnia Oceania) na wschód po Wyspy Salomona.
Charakterystyka Długość ciała 15–31 cm; masa ciała 56–79 g. Obejmuje ptaki małe lub średnie, nie tak dobrze przystosowane do życia w powietrzu jak inne jerzykowate; zewnętrznie podobne do jaskółek – ze względu na wydłużone zewnętrzne sterówki; bardziej zwinny lot, zwyczaj siadania na gałązkach, drutach itp. Kształt ciała przeważnie taki sam jak u jerzyków, na głowie jednak mają długi czubek z piór, duże oczy, kciuk skierowany do tyłu. Odpoczywają i nocują wysoko na drzewach. Upierzenie gęste, miękkie, połyskujące niebieskoszaro do brązowego. Występuje dymorfizm płciowy.
Systematyka Etymologia Hemiprocne: hēmi- „pół, mały, podobny do”, od ἡμισυς hēmisus „połowa”; lub procne „jaskółka” (zob. Progne). Macropteryx: gr. μακρος makros „długi”; πτερυξ pterux, πτερυγος pterugos „skrzydło”. Gatunek typowy: Hirundo longipennis . Dendrochelidon: gr. δενδρον dendron „drzewo”; χελιδων khelidōn, χελιδονος khelidonos „jaskółka”. Gatunek typowy: Hirundo longipennis . Palestre: Palaeste, port morski Epiru, rzekome wejście do Hadesu. Gatunek typowy: Hirundo klecko, tj. Hirundo klecho (= Hirundo longipennis ). Chelidonia: gr. χελιδονιος khelidonios „jak jaskółka”, od χελιδων khelidōn, χελιδονος khelidonos „jaskółka”. Gatunek typowy: Cypselus mystaceus .
Podział systematyczny Do rodziny należy jeden rodzaj Hemiprocne z następującymi gatunkami: Hemiprocne coronata (Tickell, 1833) – czubik koroniasty Hemiprocne longipennis (Rafinesque, 1802) – czubik rudolicy Hemiprocne comata (Temminck, 1824) – czubik mały Hemiprocne mystacea (Lesson & Garnot, 1827) – czubik wąsaty
Uwagi
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia