Tytus Flawiusz, (ur. 30 grudnia 39 w Rzymie, zm. 13 września 81) – cesarz rzymski od 24 czerwca 79 do swojej śmierci. Syn cesarza Wespazjana i Domitilli Starszej, starszy brat Domicjana i Domitilli Młodszej.
Życiorys W dzieciństwie wychowywał się razem z Brytanikiem, synem cesarza Klaudiusza i Messaliny, przypadkowo uniknął śmierci, gdy tamten został otruty przez Nerona. Tytus spożył niewiele podanej im potrawy i jedynie przez długi czas chorował. W roku 57 wstąpił do jednego z legionów nadreńskich, gdzie służył w stopniu trybuna. W roku 59 powrócił do Rzymu, gdzie rozpoczął studia prawnicze. Na Wschodzie przebywał od roku 66 do czerwca 71B.W. Jones, The Emperor Titus, London – Sydney – New York 1984, s. 34-76.. Od 67 razem z ojcem Wespazjanem tłumił powstanie żydowskie w Palestynie. Od roku 69 prowadził działania samodzielnie, gdyż Wespazjan został w Aleksandrii obwołany imperatorem. Tytus zakończył wojnę żydowską (66–70) zdobywając i burząc Jerozolimę. W początkowym etapie działań oblężniczych został odcięty od eskorty i omal nie wzięty do niewoliH. Graetz, Historja Żydów (przełożył St. Szenhak), Judaica, Warszawa 1929, t. 3, s. 663.. Po stłumieniu powstania żydowskiego ani Tytus, ani jego ojciec nie przyjęli tytułu Iudaicus, prawdopodobnie dlatego, aby nie drażnić żydowskiej diasporyKasjusz Dion, Historia rzymska ks. LXV 7,2, UAM, Poznań 2011, przypis 24, 40.H. Graetz, Historja Żydów, dz. cyt., Judaica, t. 4, s. 6.. Podczas rządów ojca piastował urząd prefekta pretorianów i zdaniem Swetoniusza wsławił się bezwzględnością w walce z przeciwnikami, m.in. kazał zamordować dawnego dowódcę Witeliusza – Aulusa Cecynę.
Jako cesarz Po wstąpieniu na tron okazał się jednak władcą łagodnym i wyrozumiałym. Swetoniusz nazywa go umiłowaniem i rozkoszą rodzaju ludzkiego (). Przychylnie oceniają go także późniejsi rzymscy pisarzeSekstus Aureliusz Wiktor (Księga o cezarach 10, 1–4) w: Brewiaria dziejów rzymskich (red. naukowa Przemysław Nehring), WUW, Warszawa 2010.. Pewnego razu, gdy cesarz uświadomił sobie, że niczego dobrego nie uczynił w tym dniu dla poddanych, miał zawołać Przyjaciele, straciłem dzień! (Amici, diem perdidi!). Za jego panowania nastąpiła erupcja Wezuwiusza (79), w Rzymie wybuchł groźny pożar i zaraza (80), lecz zostało również ukończone Koloseum.
Zmarł w rodzinnej posiadłości w Raete po krótkiej chorobie, prawdopodobnie na febrę. Nie brak również domysłów, iż to Domicjan go otruł. Umarł, nie dokończywszy zdania: W jednym tylko zawiniłem. Nie wyjawił, co to byłoKasjusz Dion, Historia rzymska ks. LXVI 26,3, UAM, Poznań 2011, przypis 134, s. 129.Spekulacji jest wiele, i poza osobą Domicjana mogło chodzić o: zburzenie świątyni w Jerozolimie, zabicie Cecyny, porzucenie Bereniki (Ch.L. Murison, Rebellion and reconstruction. Galba to Domitian. An historical commentary on Cassius Dio’s Roman History, books 64–67 (A. D. 68–97), Atlanta 1999, s. 202).. Tytus bardzo zgodnie współrządził z Senatem, dlatego doczekał się życzliwych opinii rzymskich historyków. Podobno też nie znosił krwi na arenie i nie pozwolił nigdy, by przed jego obliczem dobijano rannych gladiatorów. Umiał śpiewać i grać na lirze, układał dobre wiersze, był też zdumiewająco zdolnym stenotypistą, oraz naśladował każde pismo, jakie tylko zobaczył, często mawiał, że „mógłby być najlepszym fałszerzem” (maximum falsarium esse potuisse).
Małżeństwa i dzieci Arrecina Tertulla Marcia Furnilla Julia Titi Jego kochanką była Berenika.
Zobacz też Łuk Tytusa oblężenie Jerozolimy (70)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Cary M., Scullard H.H., Dzieje Rzymu. Od czasów najdawniejszych do Konstantyna, t. 1, Warszawa 1992. Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, Iskry, Warszawa 2006. Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, Iskry, Warszawa 2006. Swetoniusz, Żywoty cezarów, Ossolineum, Wrocław 1987. Wielka Historia Świata, t. 10, Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 165, . Tacyt, Dzieła t. 1-2, Warszawa, 1957, 2004. Władcy i wodzowie starożytności. Słownik (red. P. Iwaszkiewicz, W. Łoś, M. Stępień), Warszawa 1998.
Kategoria:Cesarze rzymscy Kategoria:Dynastia flawijska Kategoria:Konsulowie Cesarstwa Rzymskiego Kategoria:Prefekci pretorianów Kategoria:Ludzie urodzeni w Rzymie Kategoria:Urodzeni w 39 Kategoria:Zmarli w 81