thumb|240px|Grób historyka Jerzego Skowronka na Cmentarzu Prawosławnym w Warszawie mały|Dąb Jerzy przed Archiwum Akt Nowych w Warszawie Jerzy Skowronek (ur. 21 czerwca 1937 w Radomiu, zm. 23 lipca 1996 w Chalon-sur-Saône) – polski historyk, badacz dziejów Europy Środkowo-Wschodniej, uczeń prof. Stefana Kieniewicza.
Życiorys W 1960 ukończył studia, na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego. W 1966 uzyskał doktorat na Uniwersytecie Warszawskim na podstawie rozprawy Adam Jerzy Czartoryski a polityka zagraniczna Rosji w latach 1802–1808, tam też w 1975 obronił habilitację. Przedmiotem rozprawy habilitacyjnej była Polityka bałkańska Hotelu Lambert (1833–1856). W 1984 roku został profesorem nadzwyczajnym, a w 1995 zwyczajnym. W latach 1975–1976 kierownik Studium Zaocznego UW; 1976-1979 wicedyrektor Instytutu Historycznego UW. W latach 1982–1994 był kierownikiem Zakładu Historii XIX w. w IH UW, w latach 1985–1987 prorektorem UW. W latach 1991–1993 był dyrektorem Instytutu Nauk Humanistycznych Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. W 1993 objął stanowisko Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.
W latach 1969–1971 był zastępcą sekretarza generalnego Polskiego Towarzystwa Historycznego. Od 1985 był członkiem Międzynarodowej Komisji Historii Słowian; w latach 1987–1989 członkiem Komitetu Nauk Historycznych PAN; od 1992 członek Międzynarodowej Komisji Studiów Europy Południowo-Wschodniej. Wykładał gościnnie w Katedrze Słowian Zachodnich i Południowych Uniwersytetu Moskiewskiego (1975), w Instituto Universitario Orientale w Neapolu (1989, 1990) oraz na uniwersytetach w Skopje, Lubljanie, Sarajewie i Belgradzie.
Wszystkie funkcje łączył z pracą dydaktyczną na UW. Był promotorem kilku prac doktorskich i wielu magisterskich. Był autorem licznych książek, m.in. Antynapoleońskie koncepcje Czartoryskiego (1969), Sprzymierzeńcy narodów bałkańskich (1983), Józef Poniatowski (1987), Z magnackiego gniazda do napoleońskiego wywiadu, Aleksander Sapieha (1992), Adam Jerzy Czartoryski (1994). Opracował monografię o Cmentarzu polskim w Montmorency. Pisał również hasła w encyklopediach i słownikach, napisał 12 biogramów do Polskiego Słownika Biograficznego. Jego dorobek obejmuje również udział w pracach zbiorowych, liczne artykuły, edycje źródeł i podręczniki. Od 1991 był członkiem redakcji „Przeglądu Humanistycznego” i „Pamiętnika Słowiańskiego”. Jego zainteresowania badawcze obejmowały historię idei i ruchów narodowych w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej w XVIII i XIX w., historię Polski i krajów bałkańskich w XVIII i XIX w. oraz stosunki międzynarodowe w XIX w.
Zginął w wypadku samochodowym we Francji.
Kawaler Orderu Świętego Stanisława III klasyR. Komorowski, Kawalerowie i Damy Orderu Świętego Stanisława, s. 101., udekorowany francuskim orderem „Palmes Academiques”. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1996)..
W 1996 ustanowiono nagrodę jego imienia, przyznawaną wydawcom, którzy publikują książki z szerokiego kręgu zainteresowań badawczych.
Ku jego pamięci w 2015 przed budynkiem Archiwum Akt Nowych posadzono dąb Jerzy.
Uczniowie Do grona jego uczniów należą: Jarosław Czubaty, Tomasz Kizwalter, Zbigniew Klejn, Alicja Kulecka.
Przypisy
Bibliografia Jerzy Skowronek – historyk wieku XIX – biografia pod redakcją Tomasza Kizwaltera, Warszawa 1999, , EAN: 9788371810893 M. Skowronkowa, Bibliografia publikacji profesora Jerzego Skowronka, „Archeion” 102, (2000), s. 327–353. E. Dembińska, Wybór bibliografii prac prof. Jerzego Skowronka z dziedziny archiwistyki, „Archeion” 97 (1997), s. 16–17. B. Grochulska, Jerzy Skowronek, „Kwartalnik Historyczny” 103 (1996), nr 4, s. 185–187. T. Krawczak, Człowiek etyki i czynu. Śp. Jerzy Skowronek (21 VI 1937 – 23 VII 1996), „Teki Archiwalne” 2 (1997), s. 315–318. A. Biernat, Wspomnienie o śp. Profesorze Jerzym Skowronku – Naczelnym Dyrektorze Archiwów Państwowych, „Archiwista Polski” 1996, nr 3, s. 14–17. S.K. Kuczyński, Profesor Jerzy Skowronek (21 VI 1937 – 23 VI 1996), „Archeion” 97 (1997), s. 11–15. A. Wroński, Profesor Jerzy Skowronek (1937–1996), „Barok. Historia-Literatura-Sztuka” 3 (1996), nr 2, s. 323–324. R. Turkowski, Wspomnienie o dyrektorze Instytutu Nauk Humanistycznych WAT prof. Jerzym Skowronku, [w:] Kształcenie humanistyczne w akademiach wojskowych. Materiały z sympozjum naukowego przeprowadzonego z okazji jubileuszu X-lecia INH WAT (27.11.1998 r.), red. Z. Kazimierski, E. Karczewski, Warszawa 1999, s. 16–19 Z. Strzyżewska, Wspomnienie o Profesorze Jerzym Skowronku, „Niepodległość i Pamięć” 3 (1996), nr 2, s. 210–211. A. Stawarz, Pamięci profesora Jerzego Skowronka (1937–1996), „Niepodległość i Pamięć” 3 (1996), nr 2, s. 209–210.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Naczelni Dyrektorzy Archiwów Państwowych (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (odznaczenie prywatne) Kategoria:Polscy historycy upamiętnieni nazwami nagród Kategoria:Polskie ofiary wypadków drogowych Kategoria:Urodzeni w 1937 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 1996 Kategoria:Pochowani na cmentarzu prawosławnym na Woli Kategoria:Ludzie urodzeni w Radomiu