Enklityka (z gr. enklínein – oprzeć) – wyraz nieposiadający własnego akcentu, lecz tworzący całość akcentową z wyrazem poprzedzającym.
W języku polskim enklitykami są: jednosylabowe formy fleksyjne zaimków osobowych (mi, mię, ci, cię, go, mu, nim, ją, nią, jej, niej, je, nie, nas, nam, was, wam, ich, nich, im, nim) i zaimka zwrotnego (się, se) kochała go, uczył się, podaj mi, widzę was; zrosty z niektórych przyimków (rozszerzonych o -e) i formy skróconej zaimka osobowego niego (tj. -ń) (biernik lub dopełniacz rodz. m. lub n. od on / ono) to dlań wielka sprawa, przyszli doń nocą, Zejdź zeń zaraz!, włożył weń cały zapał (ale już nie np. przezeń, bezeń, bo mają własny akcent); partykuły by, że, no zrobiliby, podajże, dajcie no mi; człony -sta, -set w liczebnikach złożonych czterysta, pięciuset; ruchome końcówki czasownika robiliśmy, chodziliście, chodzilibyśmy.
W języku serbsko-chorwackim enklitykami nazywa się krótkie formy czasowników „biti” być i „htjeti” chcieć oraz takież formy zaimków osobowych w przypadkach innych niż mianownik (np. enklityką od słowa „mene” mnie jest słowo „me”). Użyciem serbsko-chorwackich enklityk rządzą odpowiednie zasady (krótka forma wyrazu nie może być na przykład pierwszym słowem w zdaniu).
Zobacz też
proklityka akcent wyrazowy
Przypisy
Bibliografia Trzaski, Everta i Michalskiego encyklopedyczny słownik wyrazów obcych Warszawa, 1939
Kategoria:Prozodia