mały|245x245px|Główna siedziba Instytutu Technologicznego w Petersburgu na prospekcie Moskiewskim 24/26 Instytut Technologiczny w Petersburgu obecnie Petersburski Państwowy Instytut Technologiczny – istniejąca od 1828 uczelnia państwowa w Petersburgu, specjalizująca się w kierunkach politechnicznych
Powstanie uczelni mały|243x243px|Odznaka ukończenia Instytutu Technologicznego w Petersburgu (1900) Uczelnia nosząca wówczas nazwę Praktyczny Instytut Technologiczny (Практический технологический институт) została założona w 1828 rokuM. M. Manida, Rozwój wyższego szkolnictwa technicznego w Rosji w pierwszym trzydziestoleciu XIX wieku, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 1976, nr 21/2, s. 271–279;, z inicjatywy ministra skarbu Jegora Kankrina (1774–1845) za panowania cara Mikołaja IJan Jeziorański, Historia Instytutu Technologicznego w Petersburgu, w: Księga pamiątkowa inżynierów technologów Polaków wychowańców Instytutu Technologicznego w Petersburgu (w rocznicę stulecia uczelni), Warszawa 1933, s. 17-25. Tworząc szkołę wzorowano się na doświadczeniach angielskich. W 1831 otrzymała budynek, będący odtąd głównym centrum uczelni przy obecnym prospekcie Moskiewskim 24-26. Początkowo była to niższa szkoła techniczna, kształcąca majstrów do zarządzania oddziałami manufaktur tworzonych wówczas licznie w Rosji. Absolwenci nie mieli prawa wstępu do służby cywilnej. Uczniów rekrutowano z różnych guberni na wniosek rad miejskichСанкт-Петербургский государственный технологический институт (технический университет). 1828–1998, Ленинград 1998, c, 124.. Posiadała dwa oddziały, młodszy i starszy – oba trzyletnie, w których nauka była bezpłatna zaś uczniowie utrzymywali się ze stypendiów państwowych. W tym okresie w Instytucie wykładano następujące przedmioty: zasady religii, kaligrafię, geografię wraz z historią, początki historii naturalnej, rysunek ogólny (m.in. maszyn, budowli), arytmetykę, algebrę, geometrię, matematykę stosowaną, podstawy fizyki, chemia praktyczna, technologia barwienia, konstrukcje różnych maszyn, materiały fabryczneСанкт-Петербургский практический технологический институт, Еврейские корни. Генеалогический портал [dostęp 6.08.2023]. Szkoła posiadała świetnie wyposażone warsztaty: tokarski, ślusarski, kowalski, giserski, stolarski, tkacki i przędzalniczy, oraz laboratorium chemiczne i farbiarskieZbigniew Tucholski, Polska kadra i studenci Instytutu Technologicznego w Petersburgu, Polski Petersburg [dostęp 5.08.2023]. W 1839 r. do instytutu włączono szkołę medalierska mieszcząca się do tej pory przy mennicy petersburskiej. W 1847 powstał kierunek gorzelniczy. Dyrektorami Instytutu w tych latach byli: matematyk i mason Iwan Michajłowicz Jewreimow (1828–1838), inżynier wojskowy Wilhelm Von Blau (1838–1852), inżynier górniczy Konstantin Fiodorowicz Buteniew (1852–1858) i inżynier górniczy Ilja Pietrowicz Czajkowski (1858–1863). Pierwsi absolwenci ukończyli Instytut Technologiczny w 1837.
Instytut Technologiczny w Petersburgu (1862–1917) mały|320x320px|Iwan Wyszniegradzkij – dyrektor i właściwy twórca Instytutu Techologicznego mały|248x248px|Budynki należące do Instytutu Technologicznego w Petersburgu W 1862 szkołę przekształcono w wyższą uczelnię – Instytut Technologiczny (IT), do której przyjmowano studentów po uzyskaniu świadectwa dojrzałości. Powstały wówczas dwa wydziały: mechaniczny i chemiczny na których nauka trwała cztery lata, a absolwenci otrzymywali tytuł technologa I lub II stopnia. Pierwszym dziekanem Wydziału Mechanicznego został profesor matematyki Marian Krosnowski zaś dziekanem Wydziału Chemicznego profesor chemii Dymitr MendelejewИсторя 1862–1896 – Санкт-Петербургский государственный технологический институт [dostęp 15.08.2023]. Po roku i przedstawieniu rozprawy nadawano im tytuł inżyniera-technologa. Gdy funkcję dyrektora IT sprawował Iwan Wyszniegradzki w latach 1875–1878 dokonał on gruntownej reformy uczelni według programu wzorowanego na paryskiej École Centrale des Arts et Manufactures. Od tej pory studia trwały pięć lat z tym, że w trakcie ostatniego roku odbywano praktyki i wykonywano kończące prace projektowe. Studenci Instytutu odtąd uzyskiwali gruntowną i wszechstronną wiedzę ze wszystkich dziedzin techniki, fizyki i chemii, a także w ograniczonym zakresie z budownictwa. W rezultacie byli przygotowywani do projektowania większości maszyn i urządzeń, hut, elektrowni, zakładów przemysłowych i procesów technologicznych, taboru kolejowego. Wysoki poziom prowadzonych zajęć zapewniali wykładający na nim wybitni rosyjscy uczeni, specjaliści w zakresie techniki i chemii, tacy jak m.in. noblista Dymitr Mendelejew, pionier mechaniki teoretycznej Iwan Wyszniegradzki, autor fundamentalnej pracy dotyczącej organicznych związków chemicznych Friedrich Konrad Beilstein, Nikołaj Szczukin, Paweł Gołowin, ojciec rosyjskiego przemysłu cementowego Aleksiej Szuljaczenko, twórca przemysłowej metody pozyskiwania kauczuku syntetycznegoSiergiej Lebiediew, twórca teorii tarcia ciał smarowanych Mikołaj Pietrow, pionier i współtwórca telewizji Władimir ZworykinBartłomiej Garczyk, Petersburg jako ośrodek akademicki przełomu XIX i XX wieku, "Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach" nr 277, 2016, s. 115-134. Absolwenci IT otrzymywali odtąd tytuł inżyniera II kategorii. Reforma ta spowodowała że w szybkim czasie IT stał się jedną z najbardziej renomowanych rosyjskich uczelni technicznych a jego absolwenci zaczęli stopniowo obejmować najwyższe stanowiska tak w przemyśle, kolejnictwo jak w urzędach państwowych zajmujących się kwestiami gospodarczymi. Wychowankowie Instytutu należeli do założycieli i aktywnych działaczy Rosyjskiego Towarzystwa Technicznego (1866) i Rosyjskiego Towarzystwa Chemicznego (1868). W 1881 Instytut przeszedł pod zarząd Ministerstwa Oświaty a w latach 1896–1917 nosił nazwę Instytut Technologiczny Cesarza Mikołaja I. Jednocześnie w związku z rosnącą liczbą studentów w latach 1890–1910 rozbudowano jego siedzibę. W latach 1837–1914 Instytut ukończyło 5700 inżynierów. Kolejnymi dyrektorami Instytutu w tych latach byli: inżynier Jakow Iwanowicz Lamański (1863–1869), inżynier Nikołaj Andriejewicz Jermakow (1869–1875). Iwan Aleksiejewicz Wyszniegradzki (1875–1878), inżynier Mikołaj Pawłowicz Iljin (1879–1891), Charlampij Siergiejewicz Gołowin (1891–1902), Dmitrij Stiepanowicz Zernow (1902–1906), Aleksander Aleksandrowicz Woronow (1906–1908) powtórnie (1908–1913), Gieorgij Filippowicz Depp (1913–1915) i Lew Pietrowicz Szyszko (1915–1920).
W czasie I wojny światowej zajęcia w Instytucie praktycznie zawieszono. W jego głównym budynku umieszczono szpital, a w pozostałych uruchomiono różnego rodzaju szkolenia dla kierowców i techników służących w armii. W warsztatach i laboratoriach zorganizowano produkcję chloru, materiałów wybuchowych, łusekСанкт-Петербургский практический технологический институт Императора Николая Первого ( Технический Университет) [dostęp 6.08.2023.
Petersburski Państwowy Instytut Technologiczny Od 1917 uczelnia wielokrotnie zmieniała nazwę, m.in. w 1923 był to – Instytut Technologiczny Rady Delegatów Robotniczych, Chłopskich i Czerwonej Armii Piotrogrodzkiej a od 1924 – Instytut Technologiczny im. Czerwonego Sztandaru Instytutu Chemiczno-Technologicznego Pracy im. Rady Miejskiej Leningradu. W latach II wojny światowej rząd sowiecki przeniósł uczelnię wraz ze studentami i personelem do Kazania. Zajęcia w Petersburgu wznowiono po powrocie w 1944. Obecnie uczelnia nosi nazwę Petersburski Państwowy Instytut Technologiczny(ros. Санкт-Петербургский государственный технологический институт). Specjalizuje się w kierunkach politechnicznych, zwłaszcza takich, jak: chemia, cybernetyka i różne kierunki techniczne, aktualnie kształci około 5000 studentów.
Polacy – wykładowcy i studenci Instytutu