thumb|Linia ukraińska w 1745 Linia ukraińska – linia umocnień funkcjonująca w latach 1731–1760 zbudowana przez Rosję w celu ochrony przed najazdami Tatarów i Turków. Na południe od linii rozciągało się zamieszkane przez Kozaków stepowe Zaporoże.
Linia została zaprojektowana przez gen. hrabiego Johanna von Weisbacha, budowę rozpoczęto w 1731, intensywnie ją rozbudowywano do 1733, a potem kończono ją jeszcze do lat 40. XVIII wieku. Na jej budowie pracowało ponad 30 tysięcy ludzi.
Rozciągała się na długości około 285 km, od Dniepru do rzeki Oril, a następnie jej dopływem Berestową, następnie wzdłuż rzeki Bereki do jej ujścia do Dońca. Składała się z 16 fortec i 49 redut, połączonych wysokim wałem ziemnym i głęboką fosą.
Bronić jej miało 20 pułków milicji (14 konnych i 6 pieszych), liczących około 22 tysięcy żołnierzy, wspieranych przez 180 armat i 39 moździerzy.
Linia nie spełniała dobrze swojej podstawowej roli (ochrony przed atakami Tatarów), natomiast spełniała dobrze funkcje policyjne – zapobiegała ucieczkom chłopów na Zaporoże, jak również uniemożliwiała Kozakom przedostanie się na Ukrainę Lewobrzeżną i Ukrainę Słobodzką.
Linia utraciła swoje znaczenie, kiedy w latach 70. XVIII wieku zbudowano 180 km na południe od niej linię dnieprowską.
Twierdze Ukraińska linia składa się z 16 twierdz i 49 redut połączonych wysokim wałem ziemnym i głębokim rowem. Twierdza Borysoglebska (ukr. Борисоглібська фортеця), , rejon caryczański, obwód dniepropetrowski Twierdza Liwieńska (ukr. Лівенська фортеця), , rejon nowosanżarski, obwód połtawski Twierdza Wasylewska (ukr. Василівська фортеця), 1731/36, Nechworoszcza, rejon nowosanżarski, obwód połtawski Twierdza Riaska (ukr. Ряська фортеця), , rejon masziwski, obwód połtawski Twierdza Kozłowska (ukr. Козлівська фортеця) 1731, Skałoniwka, rejon zaczepyliwski, obwód charkowski Twierdza Świętego Teodora (ukr. Фортеця святого Феодора 1731, , rejon zaczepyliwski, obwód charkowski Twierdza Bielowska (ukr. Білевська фортеця) 1731/42, Krasnohrad, rejon krasnohradzki, obwód charkowski Twierdza Świętego Jana (ukr. Фортеця святого Іоанна) 1731/42, , rejon krasnohradzki, obwód charkowski Twierdza Orłowska (ukr. Орловська фортеця) 1731/42, , rejon nowowodołazki, obwód charkowski Twierdza Świętej Paraskiewy (ukr. Фортеця святої Параскеви) 1731/42, Paraskowija, rejon nowowodołazki, obwód charkowski Twierdza Jefremowska (ukr. Єфремівська фортеця) 1731-1742, Jefremiwka, rejon perwomajski, obwód charkowski Twierdza Świętego Aleksego (ukr. Фортеця святого Олексія) 1731/42, Ołeksijiwka, rejon perwomajski, obwód charkowski Twierdza Świętego Michała (ukr. Фортеця святого Михайла) 1731/42, Mychajliwka, rejon perwomajski, obwód charkowski Twierdza Słobodzka (ukr. Слобідська фортеця), Pawliwka Druha, rejon łozowski, obwód charkowski Twierdza Tambowska (ukr. Тамбовська фортеця) 1731, , rejon barwinkowski, obwód charkowski Twierdza Świętego Piotra (ukr. Фортеця святого Петра) 1731, Petriwśke, rejon bałaklijski, obwód charkowski
Przypisy
Bibliografia Українська лінія w: Dovidnyk z istorii Ukrainy, opr. Ihor Pidkova, Roman Shust, Kost Bondarenko; Lviv 1999, Wyd. Lvivskyi derzhavnyi universytet im. Ivana Franka i Vydavnyctvo Heneza, Василь Пірко. УКРАЇНСЬКА ЛІНІЯ \\ ДОНЕЦЬКИЙ ВІСНИК НАУКОВОГО ТОВАРИСТВА ім. ШЕВЧЕНКА. ІСТОРІЯ. Т. 18, 2007.
Kategoria:Fortyfikacje na Ukrainie Kategoria:Imperium Rosyjskie Kategoria:Geografia historyczna Rosji Kategoria:Geografia historyczna Ukrainy