Irène Joliot-Curie (wym. ; ur. 12 września 1897 w Paryżu, zm. 17 marca 1956 tamże) – francuska fizykochemik, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie chemii, członkini Prezydium Honorowego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego we Francji w 1944 r.
Życiorys Córka Polki Marii Skłodowskiej-Curie i Francuza Pierre’a Curie. W 1934 r. wraz z mężem, Frédérikiem Joliot-Curie, wykonała zdjęcie komory mgłowej, na którym uwieczniła zjawisko tworzenia się par elektron-pozyton (pozytonium) z fotonów.
W 1935 r. otrzymała wraz z mężem Nagrodę Nobla z chemii w uznaniu za odkrycie sztucznej promieniotwórczości – syntezy nowych nuklidów promieniotwórczych.
W 1936 r. wraz z dziennikarzem Charlesem Faroux założyła w Paryżu klub sportu ju-jitsu pod nazwą „Jiu-jitsu Club de France”.
UMCS (w 1950 r.) i Uniwersytet Jagielloński (w 1951 r.) przyznały jej oraz jej mężowi tytuły doktora honoris causa. W 1954 r. została członkinią zagraniczną PAN.
Była socjalistką, wraz z mężem wstąpiła w 1934 r. do Partii Socjalistycznej. Brała udział w Comité de vigilance contre le fascisme (Komitecie Czujności Przeciwko Faszyzmowi), założonym przez komunistycznego fizyka Paul Langevin, którego była bliską przyjaciółką: „Przybyliśmy, aby zadeklarować wszystkim robotnikom, naszym towarzyszom, naszą determinację do walki z nimi, aby ocalić przed faszystowską dyktaturą to, co ludzie zdobyli w zakresie praw i wolności publicznych”, stwierdził Manifest. Później wstąpiła do Francuskiej Partii Komunistycznej (PCF) i wzięła udział w Światowym Kongresie Kobiet Przeciwko Wojnie i Faszyzmowi.
Jako jedna z trzech kobiet uczestniczyła w utworzonym w roku 1936 koalicyjnym rządzie Frontu Ludowego, w którym była sekretarzem stanu ds. badań naukowych. Sygnatariuszka apelu sztokholmskiego w 1950 r.Dziennik Polski, rok VI, nr 91 (1861), Kraków 1 kwietnia 1950 roku, s. 2.
W 1951 r. przekazała Polsce rękopisy, fotografie i przedmioty osobiste matki.
Zmarła na białaczkę.
Życie prywatne Irène i Frédéric Joliot-Curie mieli dwoje dzieci, Hélène i Pierre’a.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (23 stycznia 1947) „za wybitne zasługi na polu nauki dla dobra całej ludzkości oraz w dziele utrwalenia więzów przyjaźni polsko-francuskiej”. Order Krzyża Grunwaldu III klasy (11 lipca 1946) „za zasługi położone na polu opieki, pomoc okazaną Polakom we Francji i życzliwość do spraw polskich”. Krzyż Oficerski Orderu Legii Honorowej (Francja)
Zobacz też lista laureatów Nagrody Nobla związanych z Polską
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1944–1989) Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Członkowie PKWN we Francji Kategoria:Członkowie Światowej Rady Pokoju Kategoria:Członkowie zagraniczni PAN Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej Kategoria:Francuscy fizycy XX wieku Kategoria:Francuscy fizycy doświadczalni Kategoria:Francuscy fizycy jądrowi Kategoria:Francuscy socjaliści Kategoria:Francuzi pochodzenia polskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu Kategoria:Naukowcy polskiego pochodzenia Kategoria:Nobliści – chemia Kategoria:Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Sygnatariusze apelu sztokholmskiego 1950 Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1956 Kategoria:Zmarli na białaczkę