Podbrzezie (także Podbrzeź, Podberezie; ) – miasteczko na Litwie, w rejonie wileńskim, nad potokiem Dawle; siedziba gminy Podbrzezie.

Historia W XVI w. wspomina się dwór i miasteczko Brzozy (pierwotna nazwa osiedla). W Rzeczypospolitej Obojga Narodów leżały w województwie wileńskim, w powiecie wileńskim. Podbrzezie było własnością biskupów wileńskich, potem dobra należały do Ciechanowieckich (1784).

W XIX i w początkach XX w. położone było w Rosji, w guberni wileńskiej, w powiecie wileńskim. Były wówczas siedzibą gminy Podbrzezie i okręgu wiejskiego.

Po I wojnie światowej pod administracją polską, w Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich. W latach 1920–1922 w składzie Litwy Środkowej.

Od 11 kwietnia 1922 leżały w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie wileńsko-trockimPrzynależność wojewódzka i powiatowa zmieniała się. W Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich miejscowość leżała w okręgu wileńskim; w Polsce w Ziemi Wileńskiej (1922 - 1926), następnie w województwie wileńskim (1926 - 1945). W ZCZW, na Litwie Środkowej i w początkach przynależności do Polski miejscowość należała do powiatu wileńskiego, następnie do powiatu wileńsko-trockiego., siedziba gminy Podbrzezie. W 1931 miejscowość liczyła 673 mieszkańców, zamieszkałych w 78 budynkach.

Po odzyskaniu niepodległości przez Litwę Podbrzezie miało status wsi. 31 grudnia 2025 roku miejscowość otrzymała status miasteczka.

Religia Pierwszy drewniany modrzewiowy kościół postawił w Podbrzeziu biskup wileński Andrzej Szeliga już w 1484, w 1503 jego następca biskup Wojciech Tabor uczynił go kościołem parafialnym.

Po pożarze w 1713 kościół zostaje odbudowany, później był jeszcze wielokrotnie odnawiany. Parafia należała do dekanatu giedrojckiego i miała kaplicę w Glinciszkach.

W 1865 władze rosyjskie zlikwidowały parafię katolicką, kościół został przerobiony na cerkiew. W 1900 prawosławnym wybudowano murowaną cerkiew.

Współcześnie Podbrzezie jest siedzibą parafii katolickiej.

Opis We wsi znajduje się kościół neogotycki z 1932, dwie szkoły średnie: Szkoła Średnia im. św. Stanisława Kostki (z rosyjskim i polskim językiem nauczania) oraz Szkoła Średnia "Verdenes" (litewski język nauczania); poza tym poczta, kilka zagród agroturystycznych.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Miejscowości w gminie Podbrzezie